0. Kurulumsuz yol: playground
Hiçbir şey kurmadan denemek istersen: playground/zee-playground.html dosyasını çift tıkla — derleyici sayfanın içinde, tarayıcıda yaz-çalıştır. (Dosya depoda yoksa playground/olustur.sh ile bir kez üret.)
1. Kur (bir kez)
Kaynaktan derlemek için Git, rustup ve platformunun C/linker araçları gerekir. Rust sürümü compiler/rust-toolchain.toml ile sabitlenir.
git clone https://github.com/merbay-erp/zee.git
cd zee/compiler
cargo build --locked --release --bin dil --bin dillspLinux/macOS'ta ./target/release/dil, Windows PowerShell'de .\target\release\dil.exe ile çalıştır. Rust araç zinciri derleme içindir; çıkan ikililerin sistem kitaplığı gereksinimleri derleme ve bağımlılık rehberinde açıklanır.
Doğrulanmış sürüm artefaktın varsa manifestli kurulum kullan:
bash scripts/kur.sh --artefakt ~/İndirilenler/zee-surumBu komut depo kökünden çalışır; varsayılan hedef ~/.local/bin dizinidir. Sonraki adımlarda dil komutunun PATH'te olduğu varsayılır. Windows kurulumu, checksum doğrulaması ve kaldırma adımları sürüm runbook'unda.
2. İlk projen
dil yeni ilk-projemYeni klasörde proje.dil bulunur; giriş dosyası, proje sürümü ve morfoloji "zee-tr-1" olsun profil sabitlemesi burada tanımlıdır. Dış dünya erişimleri varsayılan kapalı yetkinlikler ve ağ_hedefleri alanlarından bilinçli olarak açılır:
yetkinlikler "dosya-okuma", "ağ" listesi olsun
ağ_hedefleri "https://api.example.com" listesi olsunPublic internet HTTPS ister; yerel/private ağ veya düz HTTP ayrıca yerel-ağ yetkinliği ister. Ayrıntı: yetkinlik ve ağ güvenliği. Dosya yazmaları atomik replace kullanır; var olan normal dosyanın desteklenen owner/group/ACL/xattr güvenlik bilgisi K-128/ADR-032 uyarınca korunamazsa yazma eski dosyaya dokunmadan durur. Resmî güvenli profil tek kaynağı 8 MiB ile sınırlar; sonsuz çalışma/çıktı, sınırsız koleksiyon, metin/değer ve görev büyümesi host sürecini düşürmek yerine S045, C023 veya C024 tanısıyla kontrollü durur. Ağ bağlantıları da süreç genelinde sınırlıdır. K-131 ile araç ve servis katmanlarının sayısal limitleri de aynı değişmez profilden gelir; K-132 LSP yanıtını JSON üretimi sırasında 8 MiB ile sınırlar. K-138 LSP girdisinde RFC 8259 sayı/duplicate alanını ve standart JSON-RPC hata ayrımını kesinleştirir; sayı kimliği kayıpsızdır. Ayrıntı: kaynak güvenlik profili. Bu nedenle dosya adını ezberlemeden projeyi çalıştırabilirsin:
dil çalıştır ilk-projemProgram adını sorar, seni selamlar — ve içinde hazır bir test vardır:
dil dene ilk-projemProje klasöründeysen daha da kısadır: dil çalıştır ., dil dene ., dil denetle ..
Başka bir yerel zee projesini paket olarak kullanmak için proje klasöründe:
dil ekle ../hesapKomut önce bütün yeni grafiği doğrular; uygunsa proje.dil içindeki listeyi ve proje.kilit dosyasını birlikte günceller. Bildirimde ortaya çıkan satır:
yerel_bağımlılıklar "../hesap" listesi olsunKaynakta paket adı, bağımlı projenin kendi proje alanından gelir:
hesap paketini kullanBağımlılık kaynağı değişirse zee eski kilitle sessizce devam etmez (P008); değişikliği inceledikten sonra yeniden dil kilitle . çalıştırırsın. Grafiği sürüm ve morfoloji profilleriyle görmek için dil paketler . kullanabilirsin. Bir paketi kaldırmadan önce kaynaklardaki X paketini kullan satırını ve ona bağlı çağrıları kaldır; sonra dil çıkar X . çalıştır. Paket hâlâ kullanılıyorsa P010 gelir ve bildirim ile kilit dosyasına dokunulmaz.
3. Kendi programını yaz
merhaba.dil diye bir dosya aç:
"Adın ne?" diye sor
"Merhaba " ile yanıt yaz
yaş 10 olsun
yaş 8 veya daha büyükse
"Programlamaya başlayabilirsin!" yaz
değilse
"Biraz daha oyun zamanı" yazdil çalıştır merhaba.dil4. Bir hata al — korkma
Hatalar Türkçedir, yol gösterir:
HATA A001
"toplem" adı bu kapsamda tanımlı değil.
3 | toplem yaz
^^^^^^
Öneri:
Bu ad tanımlı değil. Tanımlı adlar: toplam. Önce "<ad> <değer> olsun" ile tanımla.
Ayrıntı için: dil hata A001Son satırdaki komutu çalıştırırsan hatanın tam açıklamasını görürsün — internet gerekmez, katalog dilin içindedir.
5. Araç kutusu
| Komut | Ne yapar | |
|---|---|---|
dil yeni <ad> | testli başlangıç projesi kurar | |
| `dil çalıştır <dosya\ | proje>` | dosyayı ya da proje.dil taşıyan klasörü çalıştırır; sonraki argümanlar programa gider |
| `dil çalıştır --güvenli <dosya\ | proje>` | çocuk modu: ağ kapalı, dosyalar programın klasörüyle sınırlı |
| `dil çalıştır --deneysel-web <dosya\ | proje>` | yalnız localhost eğitim/prototipi için gerçek TCP web yüzeyine açıkça izin verir |
| `dil çalıştır --web-proxy https://host [--web-worker-port N] <dosya\ | proje>` | production web: kanonik HTTPS origin, loopback reverse proxy ve ortak kalıcı durum profili |
dil göçür [proje] | yerel PostgreSQL migration'larını değişmez SHA-256 geçmişiyle uygular | |
| `dil dene <dosya\ | proje>` | test "..." bloklarını koşar |
| `dil biçimle <dosya\ | proje>` | dosyayı veya projedeki bütün .dil kaynaklarını resmi biçime getirir |
| `dil denetle <dosya\ | proje>` | çalıştırmadan hata arar (--json: makine çıktısı) |
dil ekle <yerel-yol> [proje] | yerel paketi önce doğrular, bildirime ekler ve kilidi günceller | |
dil çıkar <paket> [proje] | doğrudan paketi, kaynakta kullanılmıyorsa bildirimden ve kilitten kaldırır | |
dil kilitle <proje> | yerel bağımlılık grafiğini sürüm ve SHA-256 içerik özetiyle sabitler | |
dil paketler [proje] | doğrudan ve geçişli paket grafiğini sürüm/yol/özetle gösterir | |
dil anahtar üret <dosya> | ezmeden yeni Ed25519 yayıncı anahtarı üretir | |
dil paketle [proje] --anahtar <dosya> | NFC-kanonik .zep, SBOM, provenance ve imzalı yayın üretir | |
dil hata <kod> | bir hata kodunu açıklar | |
dil belge <birim> | birimin işlemlerini listeler (örn. dil belge matematik) | |
dil morfoloji [kelime] | etkin ek profilini veya bir kelimenin bütün yapısal çözümlerini gösterir | |
dil morfoloji --uyumluluk | etkin profilin immutable semantic SHA-256 kaydını gösterir | |
dil sürüm | sürümü gösterir |
6. Daha fazlası
- Dilin bütün yüzeyi tek yazıda: dil-turu.md
- Tekrar üretilebilir paket kanıtı:
.zepconformance rehberi - Başka bir compiler için: morfoloji ve eşzamanlılık conformance korpusları
- Oynayarak öğren: projeler/ — çocuklar için proje kitaplığı
- Dilin bütün örnekleri: golden/ — 33 program, kolaydan zora numaralı, hepsi çalışır belge niteliğinde.
- Dilin OLMADIĞI şeyler: anti-ornekler/
- Hata sözlüğü: hata-katalogu.md
- Normatif tanım: ../spec/ — dilin resmi spesifikasyonu
- Gömülü kitaplık: ../kitaplik/ —
matematik birimini kullanher yerde çalışır - Tasarım kararlarının tamamı: ../rfcs/ ve ../kararlar/gunluk.md
- VS Code renklendirme: ../editors/vscode/
Üretim host bayraklarını proje kökündeki sürümlü zee.ayar ile taşıyabilirsiniz; ayrı capability sorgusu olmayan eski ikiliye rollback bu profil için kabul edilmez.
K-269 — Kopyalanabilir site/panel projeleri
sablonlar/ altında mevcut CLI ile açılan site ve panel proje iskeletleri vardır. Panel sabit demo PHC kullanmaz; operatörün hazırladığı sıradan proje-local panel-phc dosyası eksik/bozuksa giriş reddedilir. Bu dosya okuması credential launcher nofollow/redaction sözleşmesi değildir. Gerçek CLI/owned HTTP2 kısa pilotu yeni kullanıcı, production HTTPS, çokworker veri veya tam P23/P25 kabulü değildir. ADR-127.
Kaynak: docs/baslangic.md · Bütün belgeler