İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

Zee'yi kur

Zee V1 öncesindedir. Bugün geliştirme sürümünü kaynaktan derlersin; doğrulanmış sürüm artefaktları için Rust gerektirmeyen kurulum betikleri hazır.

Kaynaktan kurulum

  1. Rust, git ve platform araçları

    rustup, git ve platformunun C/linker araçları yeterli. Doğru Rust sürümünü (1.93.1) depodaki compiler/rust-toolchain.toml kendisi seçer. Windows'ta rustup-init.exe ve MSVC derleme araçlarını kullan.

    terminal
    $ curl --proto '=https' --tlsv1.2 -sSf https://sh.rustup.rs | sh
    $ git --version
  2. Derle

    Komut satırı aracı dil ve dil sunucusu dillsp birlikte derlenir. Bağımlılıklar Cargo.lock ile kilitlidir.

    terminal
    $ git clone https://github.com/merbay-erp/zee.git
    $ cd zee/compiler
    $ cargo build --locked --release --bin dil --bin dillsp
  3. Doğrula ve ilk projeyi aç

    İkiliyi PATH'e ekleyebilir ya da tam yoluyla çağırabilirsin.

    Linux / macOS
    $ ./target/release/dil sürüm
    dil 1.0.0-dev (…, development) — Türkçe programlama dili (bootstrap, Stage 0) — morfoloji zee-tr-1 — IO zee-io-1
    $ ./target/release/dil yeni merhaba
    $ ./target/release/dil çalıştır merhaba
    Windows PowerShell
    PS> .\target\release\dil.exe sürüm
    PS> .\target\release\dil.exe çalıştır ..\merhaba.dil

Platform araçlarının ve bağımlılıkların ayrıntısı derleme rehberinde.

Sürüm artefaktından kurulum

Derlenmiş dil ve dillsp ikilileri için Rust kurulumu gerekmez. Kurulum betikleri yalnız SHA256SUMS ile doğrulanan ikilileri kurar, var olan dosyanın üzerine yazmaz, yarım kalan kurulumu geri alır ve kaldırırken yalnız kendi manifestindeki dosyalara dokunur.

Linux / macOS
$ bash scripts/kur.sh --artefakt ~/İndirilenler/zee-surum
$ dil sürüm
$ bash scripts/kaldir.sh
Windows PowerShell
PS> powershell -File scripts\kur.ps1 -Artefakt C:\zee-surum
PS> dil sürüm
PS> powershell -File scripts\kaldir.ps1
Henüz yayımlanmış bir sürüm artefaktı yok. Artefaktlar iki temiz klonda bayt bayt aynı üretilip SBOM ve provenance kaydıyla yayımlanacak; o zamana kadar kaynaktan kurulum yolunu kullan. Ayrıntı: sürüm runbook'u.

Platformlar

Üç platformda da iki temiz klondan bayt bayt aynı ikili üretildi; kur → program çalıştır → LSP başlat → kaldır tatbikatı geçti.

Linux

Rust'sız çalışır

Rust araçları bulunmayan, ağsız ve salt okunur Ubuntu 24.04, Debian 12 ve AlmaLinux 9.8 (glibc 2.34) ortamlarında program ve LSP testi geçti.

macOS

Native hedef eşitlendi

Kurulum, program ve LSP tatbikatı geçti; native C ve Rust dağıtım hedefleri aynı minimum sürüme bağlandı.

Windows

Statik CRT

Dinamik C çalışma zamanı bağımlılığı yok. Temiz Server Core'da Rust'sız kurulum zinciri ve Nano Server'da çalışma provası geçti.

Açık kalanlar: temiz fiziksel Windows ve macOS makinelerde kanıt, minimum işletim sistemi sürümleri ve bütün native araçların tam envanteri.

Editör

Dil sunucusu dillsp tanıları anında gösterir; tamamlama, hover ile tür ve belge, tanıma gitme ve adı Türkçe eklerine uyarak yeniden adlandırma sunar. VS Code uzantısı ve kurulumu editors/ altındadır.

Kurulumsuz

Hiçbir şey kurmadan denemek için 30 dakikada Zee derslerini aç. Tarayıcıda Rust ile yazılmış bootstrap derleyicinin WebAssembly derlemesi çalışır; ağ ve dosya yetkinliği vermez.

V1 öncesi not

Grammar ve public yüzey core freeze altındadır; ancak 1.0 etiketine kadar uyumluluk politikası içinde değişiklik olabilir. Zee kaynağını doğrudan native ya da WASM koduna çeviren backend ve self-hosting henüz tamamlanmadı. Üretim kararını kendi risk değerlendirmen ve sürüm notlarıyla ver.