a57290f7a1c1fad07cda3f266b2a221f09aa6404için K-298 yerel kabulü dört stdio kohortunda gözlemsel p95 200 ms hedefini, macOS teslim/kurulum, ordinary UTF-16 ve dar IDE işlev kabulünü kaydeder. Aynı SHA'da ikinci RSS ve dört ASan/Miri3/tam RC kapısı geçti; K-298 dar kabulü kapalı, P19 kısmi kalır. Belge takip commit’i gerçek dış son kapı makbuzuna bağlıdır. S4 ve S3 kendi kaynaklarında tarihseldir; ürün, insan, fiziksel platform ve yayın kapıları açıktır.
Her sürüm: ne eklendi, ne değişti, neyin sözü verildi. Kırıcı değişiklik sessizce yapılamaz (master plan bölüm 23) — burada duyurulur.
21 Kasım 2026 — Geliştirme güncellemeleri
Durum: 1.0.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket v1.0.0-rc.1. Bu kayıt yeni sürüm etiketi değildir.
Site
- zeedili.com 21 Kasım haberleri: ana sayfa Gelişmeler bölümüne K-353/K-360 kesintisiz yeniden başlatma, K-347 eşzamanlı komut güvenliği, RFC-0039 ağ sunucusu taslağı ve K-363 adlarda Unicode güvenliği haberleri eklendi. Dil davranışı değişmedi.
- zeedili.com kesintisiz yeniden başlatmaya geçer (K-343): Sitenin dağıtım birimleri tek süreçli worker yerine 4 işçili grup ve
zeedili.socketsystemd soketiyle gelir; dağıtım vesystemctl restartsırasında istekler kuyrukta bekler, 502 görülmez.sunucu-kur.shartık canlı trafikte.zee/durum dosyalarıyla yarışmaz ve bayraksız bir ExecStart drop-in'ini hiçbir şeyi durdurmadan reddeder. Canlı geçiş ayrıca uygulanır.
Göç: Yalnız sunucu: ilk geçişte hizmet bir kez durdurulup soket açılır (kısa kesinti); ayrıntı dogfood/zeedili-com/README.md.
Bilinen sınırlar
- Şapkalı ünlülü adlarda ek üretimi (K-367):
zee-tr-1profiliâ,î,ûharflerini ünlü saymaz; editörde yeniden adlandırmakâriçinkâri,rüzgâriçinrüzgârügibi uyumsuz ek üretebilir. Doğru yazılankârı,rüzgârısorunsuz çözülür; mevcut programların davranışı değişmez. Düzeltme ileride yenizee-tr-2profiliyle gelecek.
Düzeltilenler
- TOTP doğrulaması giriş sınırında 429 döner (K-368): Web isteğinde
kod gizli anahtarıyla doğrulanıyorsa300 saniyede 5 denemelik TOTP sınırını aştığında artık doğru kodu da yanlış sayıp uygulamanın "hatalı" yanıtını göndermez; kod denetlenmeden parola doğrulamasıyla aynı429 çok fazla giriş denemesiyanıtı gönderilir (oran deposuna erişilemezse 503). Komut satırında çalışan programda sınır yoktur.
Göç: Gerekmez. Rota aşımda koşulu yine yanlış görür; hesap kilidi sayacı tutan uygulamada bu sayaç aşım sırasında da artabilir (spec/12 §5 açık madde).
- Paketler Windows'ta kurulamayan dosya adı taşıyamaz (K-366, GB-147):
.zeppaketindeki dosya ya da klasör adı Windows'un ayrılmış aygıt adı olamaz (CON,PRN,AUX,NUL,COM1…COM9,LPT1…LPT9ve benzerleri; büyük/küçük harf fark etmez,con.dil,nul.txt.dil,prn/dahil) ve nokta ya da boşlukla bitemez (kaynak./,kaynak /). Önceden böyle bir paket Linux/macOS'ta üretilip kuruluyor, Windows'ta kurulamıyordu; artıkdil paketleve kurulum her platformda aynı tanıyla reddeder.dil paketleayrıca projeninprojeadını bağımlılık olarak kullanılabilecek ad kuralıyla denetler:Uygulamaya dakötü adgibi ad artık paket üretmez (P012 içinde P007).
Göç: Paketlenen projede con.dil, aux/ gibi dosya/klasörleri yeniden adlandır (konsol.dil, yardimci/), sondaki nokta ya da boşluğu kaldır. Proje adını küçük harfli tek Türkçe/Latin tanımlayıcı yap (proje "uygulama" olsun).
- Parola özeti üretimi giriş sınırında 429 döner (K-365): Web isteğinde
parolanın argon2 özetiparola doğrulamasıyla aynı giriş sınırını (5 deneme / 300 saniye) kullanır. Sınır aşıldığında istek artık 500 sunucu hatası değil, doğrulamayla aynı429 çok fazla giriş denemesiyanıtıyla biter; oran deposuna erişilemezse 503 döner. İsteğin oturum/çerez değişiklikleri geri alınır, sunucu sonraki isteği almaya devam eder. Komut satırında çalışan programda sınır yoktur;kriptografiyetkinliği kapalıysa C028 değişmedi.
Göç: Gerekmez. Özet üretimi ile girişi ayrı sayan bir sınır henüz yoktur; yoğun parola değiştirme akışlarında 429 yanıtını kullanıcıya "biraz sonra yeniden dene" olarak göster.
- Paket ve birim adlarında Unicode kimliği sıkılaştı (K-363, GB-146): Paket adı yalnız küçük Türkçe/Latin tanımlayıcı olabilir; Kiril/Yunan benzeri harf (
раket), CJK, bağ harfi ve birleştirici im yerel bağımlılıkta P007,dil eklede P017'dir..zeppaketi yalnız büyük/küçük harfi farklı iki dosya ya da klasör (A.dil/a.dil) ve Arap harf işareti (U+061C) taşıyamaz; böyle paket her platformda kurulumdan önce reddedilir.çay birimini kullanartık yalnızçay.dildosyasını bağlar: macOS ve Windows'taÇay.dilsessizce yüklenmez, her platformda aynı A010 tanısı verilir. Editörde yeniden adlandırma derlenmeyecek bir ad (başka alfabe, rakamla başlayan) önermez.--yanked-kabul/--kritik-kabulgerekçesi ve registry duyuru kimliği görünmez yön/sıfır genişlikli karakter taşıyamaz. Paket kurulumu ve registry cache yayınının eşzamanlılık ve süre sınırları ayrıca test kanıtı aldı (davranış değişmedi).
Göç: Birim dosyasının adı kullan satırındaki adla büyük/küçük harfiyle aynı olmalı (Çay.dil → çay.dil). Başka alfabeli paket adını Türkçe/Latin harfle yeniden adlandır.
- P33 güvenlik kanıtı genişledi (K-362, GB-109): Native HTTP istek ayrıştırıcısı bağımsız bir ayrıştırıcıyla (
httparse, yalnız testte) karşılaştırılır: zee onun reddettiği hiçbir isteği kabul etmez, kabul edip zee'nin reddettikleri belgelenmiş katı kurallardır (yalın LF, Transfer-Encoding, çoklu Content-Length, origin-form dışı hedef…). Kalıcı web oturum deposunun her yazım adımında çökme görüntüsü alınır; depo hep tam eski ya da tam yenidir, yeniden başlatma kurtarır ve başarı yanıtı/oturum çerezi kalıcı commit'ten önce gitmez. Davranış değişmedi.
Göç: Gerekmez.
- Eşzamanlı registry çözümü birbirini düşürmez (K-361, ADR-075 eki): Aynı projede aynı anda iki çevrimiçi registry çözümü (ör. iki
dilkomutu) çalışınca ikincisi, aynı metadata'yı getirse bile `P016 Kalıcı registry durumu atomik güncellenemedi` ile düşüyordu. Artık kalıcı durum kilit altında uzlaştırılır: aynı ya da daha yeni zincir kabul edilir, daha yeni durum hiçbir zaman eskisiyle ezilmez ve geride kalan komutun sonucu yeni durumla yeniden doğrulanır. Aynı sürümde farklı içerik görülürse komutP013 … çelişkili … metadataile durur, kalıcı durum korunur.
Göç: Gerekmez.
- Çok işçi grubu yeniden başlatmada kabul ettiği isteği düşürmez (K-360, ADR-161 eki):
--web-isci-sayisiişçisi SIGTERM aldığı anda bir bağlantıyı yeni kabul etmişse o bağlantıyı yanıt vermeden kapatıyordu; ortak dinleyici açık kaldığından bu istek kayboluyordu (çok dar pencere, ölçümde görülmedi). Artık kabul edilen istek yanıtlanır, işçi ardından yeni bağlantı almadan çıkar. Tek süreçli sunucunun kapanışı değişmedi.
Göç: Gerekmez.
- Çok işçi grubu yoğun yükte ve yeniden başlatmada 503 vermez (K-353, ADR-034 revizyonu):
--web-proxyprofilinde işçiler oturum ve oran sınırı durumunu.zee/web-durumu-v1.jsondosyasında paylaşır. Yoğun eşzamanlı istekte yavaş kalan bir işçi (ör.systemctl restartsonrası yeni açılan) bu dosyayı güncellemeyi art arda kaybedebiliyor ve isteği `503 … deposuna erişilemedi: kalıcı web deposu yoğun eşzamanlılıkta 128 kez değişti` ile reddediyordu; K-343'ün kesintisiz yeniden başlatma ölçümünde 1117 istekte bir kez görüldü. Artık güncelleme dosya kilidi altında tek adımda yapılır; istek yalnız kilit 5 saniyede alınamazsa 503 olur.
Göç: Gerekmez; depo biçimi ve komutlar aynıdır.
- Eylem içindeki taşımanın geri alınması ve eşzamanlı
dil ekle/`dil çıkar` veri kaybetmez (K-347, ADR-075 eki):** Bir eylem dosyaya ekleyip onuatomik taşıile taşıdıktan sonra başarısız olunca, arada aynı dosyaya yazan başka bir sürecin (ör. başka işçinin) satırı geri almada silinebiliyordu. Artık taşınan içerik kaynak ve hedef klasör kilitleri altında yakalanır; araya yazar girmişse geri alma hiçbir dosyayı değiştirmeden C021 verir. Aynı projede eşzamanlı çalışan ikidil ekleya dadil çıkarkomutundan biri diğerinin eklediği bağımlılığı sessizce siliyordu; artık kaybeden komut hiçbir dosyaya dokunmadan "başka bir süreç tarafından değiştirildi … Komutu yeniden çalıştır." iletisiyle exit 2 verir.
Göç: Gerekmez. Betiklerde eşzamanlı dil ekle çalıştırıyorsanız bu iletide komutu yeniden deneyin.
19 Kasım 2026 — Geliştirme güncellemeleri
Durum: 1.0.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket v1.0.0-rc.1. Bu kayıt yeni sürüm etiketi değildir.
Eklenenler
- Çok işçi grubu systemd soketiyle kesintisiz yeniden başlar (K-343, ADR-161 eki):
--web-isci-sayisigrubu--web-systemd-soketiile (ya dazee.ayariçinde"systemd-soketi": true) dinleyiciyi kendisi açmak yerine systemd'nin tuttuğu soketi kullanır;systemctl restartsırasında gelen istekler reddedilmez, yeni grup hazır olunca yanıtlanır. Kopyalanabilir.socket/.serviceşablonlarıdocs/cok-isci-systemd-soketi.mdiçindedir.
Göç: İsteğe bağlıdır. Kullanmak için .socket birimini ekleyin ve hizmeti onunla başlatın; bayrak verilip soket yoksa grup açılmaz (çıkış 2, ileti ne yapılacağını söyler). Bu alanı içeren zee.ayar daha eski dil ile açılmaz (bilinmeyen güvenlik alanı).
- Çok işçi grubu
zee.ayar'dan (K-340, ADR-161 eki): Proje kökündekizee.ayardosyasınınguvenlikdalı artıkisci-sayisi(1–64) vesaglik-portalanlarını taşıyabilir;dil çalıştır .grubu bayraksız başlatır. Alanlarweb-modu: proxyveworker-portile birlikte yazılmalıdır; komut satırındaki--web-isci-sayisi/--web-saglik-portconfig değerini ezer.
"guvenlik": {"web-modu": "proxy", "proxy-origin": "https://site.example",
"worker-port": 8096, "isci-sayisi": 4, "saglik-port": 8099}
```
**Göç:** Bu alanları içeren `zee.ayar` daha eski `dil` ile açılmaz (bilinmeyen
güvenlik alanı, çıkış 2); geri dönüşte alanları silin ya da bayrakla verin.
- **systemd credentials (K-339, ADR-105 eki):** `proje.dil` içindeki gizli
değer bağları (`gizli_anahtar_değişkeni`, `e_posta_bağlantı_değişkeni`,
PostgreSQL bağlantı değişkeni ve `_TLS_CA_PEM` eki,
`http_gizli_değişkenleri`) artık systemd credential dosyasından da okunur.
Unit dosyasında aynı adı credential kimliği olarak verin:
```ini
[Service]
LoadCredential=UYGULAMA_SMTP_URL:/etc/uygulama/smtp-url
LoadCredential=UYGULAMA_GIZLI_ANAHTAR:/etc/uygulama/gizli-anahtar
```
Değer ortam değişkenine dönüşmez, alt süreçlere miras kalmaz.
`CREDENTIALS_DIRECTORY` yoksa davranış değişmez.
### Değişenler
- Aynı ad hem ortamda hem credential dizininde tanımlıysa okuma reddedilir
(öncelik seçilmez). Credential dosyası tek satır olmalı (PEM hariç), sonda
satır sonu taşımamalı; sembolik bağ, grupça yazılabilir ya da herkesçe
okunabilir dosya kabul edilmez. Windows'ta `CREDENTIALS_DIRECTORY`
ayarlıysa gizli değer okuması reddedilir.
**Göç:** Ortamdan geçen bir sırrı credential'a taşırken
`Environment=`/`EnvironmentFile=` satırındaki aynı adı kaldırın.
### Düzeltilenler
- **Windows'ta başarılı yazım hata gibi görünmez; yazım hataları adımını
söyler (K-351, ADR-032 eki):** Windows'ta zee dosyayı değiştirdikten sonra
eski hâlin geçici yedeğini siler. Başka bir program (ör. virüs tarayıcı ya da
yedekleme aracı) o yedeği o anda açık tutuyorsa silme başarısız oluyor ve
zee, dosya aslında yazılmış olduğu hâlde "dosyaya yazılamadı" diyordu. Artık
yazım başarılı sayılır; kalan yedek sonraki yazımda temizlenir. Ayrıca
dosyaya yazma hatası iletisi hangi adımda düştüğünü (ör. `yazma kilidi`,
`ReplaceFileW`, `geçici dosya yazımı`) belirtir; hata kodu (C013) aynıdır.
Nadir bir Windows hatasında eski içeriğin yedeği silinip dosya izin/akış
bilgisi taşınmadan değiştirilebiliyordu; artık eski içerik geri konur ve
yazım hata verir.
Göç gerekmez.
- **Windows'ta yazarken çöken süreç dosyayı kaybettirmez (K-348, ADR-032
eki):** Windows'ta zee bir dosyayı iki adımda değiştirir. Süreç tam bu iki
adımın arasında çökerse ya da öldürülürse (servis durdurma, görev
yöneticisi, elektrik kesintisi), dosya klasörde görünmez olabiliyordu.
Sonraki okuma "dosya bulunamadı" veriyor, sonraki `ekle` ise dosyayı boş
sanıp önceki bütün satırları siliyordu. Eski içerik aslında gizli bir yedek
dosyada duruyordu; zee artık bu durumu tanıyıp yedeği geri koyar, okuma da
o arada eski içeriği görür. Linux ve macOS bu durumu üretmez; göç gerekmez.
- **Geri alınan eylem başka sürecin eklediği satırı silmez (K-346, ADR-075
eki):** Bir `eylem` dosyaya yazıp başarısız olunca dosyayı eylem başındaki
hâline geri alır. Aynı anda başka bir süreç (ör. çok işçi grubundaki başka
bir işçi) aynı dosyaya `ekle` ile satır yazdıysa, geri alma bu başarılı
satırı da silebiliyordu: eylemin yedeği yazma kilidi dışında okunuyordu.
Yedek artık yazımla aynı kilit altında alınır; araya başka yazar girdiyse
geri alma onun satırını ezmek yerine C021 ile görünür biçimde başarısız
olur. Eylem dışındaki düz `ekle` zaten kayıpsızdı ve değişmedi (dört süreç ×
1000 ekleme 4000/4000). Göç gerekmez; C021 alan program, eylemin kendi
yazdıklarının dosyada kaldığını bilmelidir.
- **Çok işçi sağlık uç noktası asılı kalmaz (K-345, ADR-161 eki):** macOS'ta
`--web-saglik-port` isteği, grup işçi başlatırken gelirse yanıtı tam
alıp bağlantının kapanmasını o işçi çıkana dek bekleyebiliyordu (sağlık
denetimi zaman aşımı); işçi de yöneticiye ait bir soketi taşıyordu. Artık
bağlantı işçiye geçmez ve yanıttan hemen sonra kapanır. Linux etkilenmiyordu;
göç gerekmez.
- **Ayrı portlu web süreçlerinde tek birincil (K-341, ADR-161 eki):** Aynı
proje kökünden elle açılan ayrı `--web-worker-port` süreçlerinin (Windows'ta
tek ölçek yolu) her biri `birincil süreç`i `doğru` görüyordu; ölen sürecin
yerine açılan süreç açılış işini (yarım yükleme uzlaştırması, sahipsiz dosya
taraması) çalışan süreçlerin ortasında yeniden koşabiliyordu. Artık kökte
canlı başka süreç varken açılan süreç `yanlış` görür; birlikte açılan
süreçler birincilin `sunucu başlat`ına kadar karar vermeden bekler. Kök
altında `.zee/birincil-acilis.kilit` ve `.zee/birincil-canli.kilit` dosyaları
oluşur; silinmeleri gerekmez. Göç gerekmez; tek süreç ve
`--web-isci-sayisi` grubu değişmedi. Ağ dosya sistemindeki kök ve çok hostlu
kurulum kapsam dışıdır.
- **Windows'ta yazılırken okunan dosya hata vermez (K-342):** Bir zee
programı dosyayı atomik olarak yeniden yazarken başka bir program (ya da
aynı programın başka işi) onu `dosyasını okumayı dene` ile okursa, yoğun
makinede okuma ara sıra "dosya başka bir işlem tarafından kullanılıyor" ya
da "bulunamadı" hatası alabiliyordu. Okuyucu artık süren değiştirmeyi
tanıyıp bitmesini bekler ve eski ya da yeni içeriğin bütününü görür.
Gerçekten olmayan dosya eskisi gibi hemen hata verir. Linux ve macOS
değişmedi; göç gerekmez. Aynı gün akşam bekleme kesinleşti: okuyucu
değiştirmeyi tahminle değil, klasörün `.zee-yazma-kilidi` dosyasını
paylaşımlı kilitleyerek bekler; yoğun makinede kalan ara sıra paylaşım
ihlali hatası da giderildi.
- **Çok işçi grubu çöken işçide söz verilen sınırda durur (K-338, ADR-161
eki):** `--web-isci-sayisi` ile açılan grupta bir işçi 10 saniye dolmadan
art arda 10 kez çıkarsa grup artık 10. çıkışta durur (çıkış 1); önceden bir
yeniden başlatma daha (≈5 sn) deneyip 11. çıkışta duruyordu. Sağlıklı
gruplarda davranış değişmedi; göç gerekmez. Sağlık uç noktasının 503
`basliyor`/`eksik`/`kapaniyor` durumları, HEAD ve 404 yanıtları ile 40 sn
kapanış sınırı artık otomatik testle korunur.
- **zeedili.com kesintisiz yeniden başlatma ve Windows yazım haberleri:** Ana
sayfanın gelişmeler bölümüne K-343 systemd soketiyle kesintisiz yeniden
başlatma ile K-346/K-348/K-351 Windows dosya yazımı düzeltmeleri eklendi;
`/belge/surumler/` sayfası bu kaydın güncel hâlinden yeniden üretildi.
- **zeedili.com 19 Kasım gelişmeleri:** Ana sayfanın gelişmeler bölümü
systemd credentials, `zee.ayar` işçi alanları ve çok işçi profilinin
sağlamlaştırılmasını anar; site worker'ı güncel derleyiciyle koşar.
## 18 Kasım 2026 — Geliştirme güncellemeleri
**Durum:** 1.0.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket v1.0.0-rc.1.
Bu kayıt yeni sürüm etiketi değildir.
### Eklenenler
- **Tek komutla çok işçi web sunucusu (K-336, ADR-161):** Unix'te
`dil çalıştır --web-proxy https://site.example --web-worker-port 8096
--web-isci-sayisi 4 .` dört işçi süreci açar; yönetici `127.0.0.1:8096`
dinleyicisini bir kez bağlayıp işçilere devreder, çöken işçiyi yeniden
başlatır, SIGTERM'de kabul edilmiş istekleri tamamlatıp kapanır.
`--web-saglik-port 8099` ile `http://127.0.0.1:8099/saglik` bütün işçiler
yaşıyorsa 200 döner. Oturum, CSRF ve oran sınırı tek süreçle aynı davranır;
ölçümde dört işçi eşzamanlı dört istekte tek isteğin yaklaşık dört katı
işlem hacmi verdi.
- **`birincil süreç` (K-337):** Açılış işini (yarım yükleme uzlaştırması gibi)
tek işçiye bağlar. Tek süreçte her zaman `doğru`; çok işçide yalnız ilk
açılan birincil işçide `doğru`. Diğer işçiler birincil sunucuyu başlatana
dek beklenir; yeniden başlatılan işçi açılışı tekrarlamaz.
```zee
açılış_sahibi birincil süreç olsun
açılış_sahibi ise
uzlastirma yarım yüklemeleri uzlaştır olsun
```
- **Önbelleklenebilir herkese açık rota (K-335, ADR-160):** Oturumsuz
GET/HEAD rotası artık açık politikasını
`herkese açık önbelleklenebilir 300 saniye` biçiminde yazabilir (1–86400
saniye). Bu rotanın Set-Cookie taşımayan 200 yanıtı
`Cache-Control: public, max-age=0, s-maxage=300` alır; böylece CDN ya da
ters vekil yanıtı paylaşılan önbellekte tutabilir, tarayıcı tutmaz. Yanıt
çerez taşıyorsa (ör. kayar oturum yenilemesi), hata/yönlendirme ise ya da
rota başka yöntemdeyse başlık eskisi gibi `no-store` kalır.
- **Yeni tanılar T056/T057:** Önbellek izni GET/HEAD dışı rotada T056;
önbelleklenebilir rota `oturum`/`çerezler` okur, `csrf belirteci` üretir,
çerez yazar ya da bunları yapan bir işlemi çağırırsa T057 ile derlenmez.
### Uyumluluk ve göç
- Elle açılan ayrı portlu işçiler (`--web-worker-port 8096`, `8097`, …) aynen
çalışır; tek komutluk profile geçince proxy hedef listesi tek porta iner.
`--web-oran-deposu bellek` işçi başınadır (etkin sınır işçi sayısı katı).
- Windows'ta `--web-isci-sayisi` desteklenmez (çıkış 2); ayrı portlu süreçler
ve proxy dengelemesi kullanılır.
- Mevcut programlar değişmeden çalışır; izin yazılmayan her rota `no-store`
göndermeye devam eder. Önbelleği bugün ön kapıda (`proxy_hide_header
Cache-Control` + yol eşlemesi) açan projeler, oturumsuz rotalara yeni
politikayı yazıp ön kapıda yalnız worker'ın başlığına güvenebilir. Sorgu
dizgisini önbellek anahtarında tutmak ön kapının görevidir.
### Düzeltilenler
- **`dil dene` proje oturum ömrünü uygular (K-330, ADR-158 eki):** Proje
`oturum_ömrü_saniye`/`oturum_kayar` bildirdiğinde `dil dene` testleri
artık üretimle aynı ömrü görür; önceden test dünyası her zaman 30 dakika
mutlak kullanıyordu. Ayarsız projeler ve tek dosya koşuları değişmedi; göç
gerekmez, yalnız varsayılan 30 dakikaya dayanan proje testleri yeni ömre
göre güncellenmelidir.
- **Yarım kalan yükleme dosyaları temizlenir (K-332, ADR-061 eki):** Web
sunucusu bir yükleme sürerken beklenmedik biçimde kapanırsa geride kalan
`.zee/yuklemeler/*.parca` geçici dosyası artık sunucu açılışında ve
çalışırken en sık 5 dakikada bir silinir; yalnız 15 dakikadan eski runtime
dosyalarına dokunulur, aynı anda çalışan başka işçinin süren yüklemesi
korunur. Göç gerekmez.
- **zeedili.com belge adları:** Adında nokta bulunan belge (ör.
`surum-v1.0.0-rc.1-kaniti.md`) sitede açılamıyordu; site yolu yalnız harf,
rakam ve tire taşıdığı için nokta artık tireye çevrilir
(`/belge/surum-v1-0-0-rc-1-kaniti/`). Dil ve derleyici davranışı değişmedi.
- **zeedili.com güncel sürümü gösterir:** Ana sayfa rozeti, yol haritası,
kurulum örneği ve yapılandırılmış veri hâlâ eski `0.8.0-dev`/`0.7.0`
etiketlerini gösteriyordu; artık son etiket v1.0.0-rc.1 ve geliştirme
sürümü 1.0.0-dev yazılır. Gelişmeler bölümüne çok işçi profili, önbellek
izni ve dosya imzası eklendi; site worker'ı güncel derleyiciyle koşar. Üst menüdeki logo
rozeti de `0.8-dev` yerine `v1.0.0-rc.1` gösterir.
## 17 Kasım 2026 — Geliştirme güncellemeleri
**Durum:** 1.0.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket v1.0.0-rc.1.
Bu kayıt yeni sürüm etiketi değildir.
### Güvenlik
- **Açık depo kapısı anahtarlı (K-334, ADR-087):** Depoya özel bilgi
girmesini engelleyen gizlilik kapısının politikası artık yalnız gizli
anahtarlı HMAC-SHA256 değerleri taşır. Dil, derleyici, CLI ve API
davranışı değişmedi.
### Uyumluluk ve göç
- Depo katkıcıları kapıyı yerelde çalıştırmak için anahtarı
`ZEE_ACIK_DEPO_ANAHTARI` ortam değişkeninde ya da
`~/.config/zee/acik-depo-anahtari` dosyasında tutar; anahtarsız koşu
"çalışamadı" (çıkış 3) der, fork PR'ında açıkça "ATLANDI" yazar.
- **Depo geçmişi yeniden yazıldı (18 Kasım 2026):** 18 Eylül sonrası commit'lerin
SHA'ları değişti; eski→yeni karşılık
[K-334 eşlemesinde](incelemeler/k334/sha-esleme-v1.tsv). Kod ve davranış
aynıdır. `dil-kur@<sha>` gibi SHA'ya sabitlenmiş kullanımlar yeni SHA'ya
taşınmalı; eski SHA ile derlenmiş ikililer yeniden derleme gerektirmez.
Yerel klonlar `git fetch` + `git reset --hard origin/master` ile güncellenir.
- Commit yazar e-postası olarak GitHub noreply adresi kullanılır
(`git config user.email "<id>+<kullanıcı>@users.noreply.github.com"`).
## 12 Kasım 2026 — Geliştirme güncellemeleri
**Durum:** 1.0.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket v1.0.0-rc.1.
Bu kayıt yeni sürüm etiketi değildir.
### Eklenenler
- **Yüklenen dosyanın içerik imzası okunabilir (K-333, ADR-159,
RFC-0036):** Web'den yüklenen bir dosyanın gerçekten bildirilen türde
olup olmadığı (ör. `.pdf` uzantılı dosyanın `%PDF-` ile başlaması) artık
kabul anında denetlenebilir:
```text
imza yol dosyasının ilk 5 baytını onaltılık okumayı dene olsun
```
Sonuç `Metin sonucu`dur: dosyanın ilk N baytı küçük harf onaltılık
(`%PDF-` → `"255044462d"`); dosya daha kısaysa olan kadarı. N 1 ile 64
arasında olmalıdır. `dosya-okuma` yetkinliği gerekir; yol kuralları
`sha256 özetini almayı dene` ile aynıdır. Sınır dışı sayı, bulunmayan ya da
normal olmayan dosya ve proje sınırı reddi C013 başarısız Sonuç verir.
İmza eşleşmesi dosyanın zararsız olduğunu kanıtlamaz.
### Düzeltilenler
- **Reddedilen dosya yüklemeleri artık diskte iz bırakmaz (K-332,
GB-129):** `application/octet-stream` gövdesi `.zee/yuklemeler/*.parca`
dosyasına akıyor, istek sonra CSRF/oturum eksikliği (403), bulunmayan
adres (404/405), kısa gövde (400) ya da rota hatasıyla reddedilse veya rota
dosyayı taşımadan yanıt verse bile dosya sunucu yeniden başlayana dek
kalıyordu. Oturumsuz bir istemci her istekte 16 MiB'a kadar bırakarak diski
doldurabiliyordu. Artık `GET`/`HEAD` dışındaki yükleme `X-Zee-CSRF` başlığı
ve oturum çerezi olmadan gövde hiç okunmadan `403` alır; akış yarıda kalan ya
da rotaca taşınmayan geçici dosya istek biterken silinir. Dosyayı aynı
istekte `atomik taşımayı dene` ile taşıyan rotalar değişmeden çalışır.
### Uyumluluk ve göç
K-332: sözdizimi, tanı kimliği ve sınır değerleri değişmedi. `yukleme_gecici_yolu`
yalnız geldiği istek içinde geçerlidir: dosyayı sonraki bir isteğe saklayan
rota (bilinen bir kullanım yok) aynı istekte kalıcı bir yola taşımalıdır.
CSRF başlığı ya da oturum çerezi olmadan yapılan yükleme, adres var olmasa
bile artık `404` yerine `403` alır.
K-333: yeni ifadedir; mevcut programlar değişmez. Kullanan program eski derleyicide
S004 ile reddedilir; önce derleyiciyi yükseltin. Yeni kalıp kelimesi:
`onaltılık`.
## 28 Ekim 2026 — Geliştirme güncellemeleri
**Durum:** 1.0.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket v1.0.0-rc.1.
Bu kayıt yeni sürüm etiketi değildir.
### Eklenenler
- **Web oturumu ömrü proje başına seçilebilir, isteğe bağlı kayar (K-330,
ADR-158):** Giriş yapan kullanıcının oturumu bugüne kadar oluşturma anından
itibaren kesin 30 dakikada bitiyordu; gün boyu açık kalan formlarda
kullanıcı iş ortasında girişe düşüyordu. Ana `proje.dil` artık şunları
kabul eder:
```text
oturum_ömrü_saniye 28800 olsun
oturum_kayar doğru olsun
```
`oturum_ömrü_saniye` 300 ile 2592000 saniye (5 dakika – 30 gün) arasında
olmalıdır. `oturum_kayar doğru` iken her kimlikli istek oturumu ve çerezini
ömür kadar ileri taşır; böylece ömür bir boşta kalma süresine dönüşür.
Güvenlik için oturum, oluşturulduğu andan sayılan 30 günü hiçbir kullanımla
aşamaz; giriş öncesi form oturumu 10 dakika kalır; `oturumu kapat` oturumu
sunucuda hemen bitirir. Oturumlar proje kökündeki `.zee/web-durumu-v1.json`
dosyasında bütün worker'larca paylaşılır; worker yeniden başlatma ve dağıtım
kullanıcıyı çıkışa düşürmez.
### Düzeltilenler
- **Sabit zamanlı karşılaştırma bağımlılığı güncellendi (K-331):**
RustCrypto `digest` zincirinin kullandığı `ctutils` 0.4.6'ya yükseltildi
(RUSTSEC-2026-0385: maske üretimi ve `u128` karşılaştırmaları sabit zamanlı
değildi). Parola özeti (argon2), imza (ed25519), PostgreSQL SCRAM (hmac) ve
özet işlevleri bu zinciri kullanır. Dil davranışı ve çıktılar değişmez.
### Uyumluluk ve göç
Alanlar isteğe bağlıdır; eklemeyen projeler aynı kalır (30 dakika, mutlak).
İki alan da `web-oturumu` yetkinliği ister; sınır dışı ömür ve yetkinliksiz
kullanım P015, yanlış tür P001 verir. Bu alanları kullanan proje eski
derleyicide P001 ("proje bildirimi alanı değil") ile reddedilir; önce
derleyiciyi yükseltin. Dağıtımda `.zee/web-durumu-v1.json` dosyasını silmeyin.
## 21 Ekim 2026 — Geliştirme güncellemeleri
**Durum:** 1.0.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket v1.0.0-rc.1.
Bu kayıt yeni sürüm etiketi değildir.
### Düzeltilenler
- **Ayrı bağlama noktaları arasında dosya taşıma artık çalışır (K-329,
ADR-061 eki):** `kaynak dosyasını hedef yoluna atomik taşımayı dene`
yalnız `rename` kullandığı için yükleme dizini (`.zee/yuklemeler`) ile hedef
(`medya`, `dosya`) ayrı bağlıyken — örneğin systemd `ProtectSystem=strict`
ve her yolu ayrı listeleyen `ReadWritePaths=` ile, aynı disk üzerinde bile —
`dosya atomik taşınamadı: Invalid cross-device link (os error 18)` ile
başarısız oluyordu. Artık runtime hedef klasöründe geçici kopya, fsync ve
atomik adlandırma ile taşır, kaynağı en son siler; dosya izinleri korunur,
yarım dosya kalmaz. Diğer taşıma hataları ve var olan hedefin reddi aynıdır.
### Uyumluluk ve göç
Sözdizimi, tanı kimliği ve sınır değerleri değişmedi. Ayrı bağlı yollar
arasında taşıma artık kopya maliyetini taşır (yükleme başına en çok 16 MiB);
`ReadWritePaths=…/kaynak` gibi tek bağlama ile hızlı rename yolu korunur.
Unit'i bu hata yüzünden değiştirmiş dağıtımların geri dönmesi gerekmez.
## 20 Ekim 2026 — Geliştirme güncellemeleri
**Durum:** 1.0.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket v1.0.0-rc.1.
Bu kayıt yeni sürüm etiketi değildir.
### Düzeltilenler
- **Yanıt yazılırken kopan istemci artık sunucuyu düşürmez (K-327, ADR-157
eki):** İstemci ya da önündeki proxy büyük bir yanıtın (ör. birkaç MB'lık
site haritası) yazımı sırasında bağlantıyı keserse worker önceden
`C022 … HTTP yanıtı yazılamadı: Broken pipe` ile çıkıyordu. Artık yalnız o
istek etkilenir: çerez/oturum değişikliği geri alınır, stderr'e
`zee-web istemci yanıt sırasında koptu: durum=200 yöntem=GET yol="/…"
hata="…"` satırı yazılır, native metrikte `final_write_errors` artar ve
worker sonraki isteği kabul eder.
- **Tek ağır istek artık sunucuyu düşürmez (K-323):** Web rotasında adım/çıktı
(C023) veya heap (C024) bütçesi aşılırsa yalnız o istek “istek güvenli
kaynak bütçesini aştı; otomatik tekrar yok” gövdeli 503 alır. Worker süreci
çıkmaz; sonraki istek taze bütçeyle çalışır (`--deneysel-web` ve
`--web-proxy`). Önceden aşım bütün worker'ı sonlandırıyor, ardından gelen
herkes 503 alıyordu.
- **Döngüde metin biriktirmek bütçeyi karesel tüketmez (K-323):**
`x x ile y olsun` hedef metinse yerinde büyür; 64 MiB zarfından yalnız
kapasite artışı düşülür. Döngüde HTML kuran birkaç bin satırlık sayfa artık
C024 vermez. C024 önerisi liste + `birleşmişi` kalıbını da gösterir.
- **Rota hatası artık sunucuyu kapatmaz (K-324, RFC-0035/ADR-157):** Web
rotasında C000 dışındaki her çalışma tanısı (ör. `?n=abc` ile C004, sıfıra
bölme C003, derinlik C019, `olmalı` D001, güvensiz yönlendirme hedefinde
C022) yalnız o isteği taslağı geri alınmış “istek işlenemedi; sunucu hatası”
gövdeli 500 ile bitirir; worker sonraki isteği kabul eder. Mevcut 503/504
yanıtları aynıdır. İstek düzeyine çevrilen her tanı stderr'e tek satır
yazılır: `zee-web istek-hatası durum=500 kod=C004 satır=5 yöntem=GET
yol="/sayi" mesaj="…"` (sorgu yazılmaz, denetim karakterleri kaçışlanır).
- **HTTPS sertifika doğrulama bağımlılıkları güncellendi (K-328):**
Native çıkış HTTPS istemcisinin zincir doğrulamasında kullanılan
`rustls-webpki` 0.103.16'ya (RUSTSEC-2026-0382: güvenilmezleştirilmiş ara
sertifikalar) ve kök sertifika kümesi `webpki-roots` 1.0.10'a
(RUSTSEC-2026-0381: güvenilmeyen emSign ara sertifikaları) yükseltildi.
Dil davranışı değişmez; artık güvenilmeyen bu ara sertifikalarla kurulan
bağlantılar reddedilir.
### Uyumluluk ve göç
Sözdizimi, tanı kimliği ve sınır değerleri değişmedi. Web rotasındaki çalışma
hataları artık süreci bitirmez: süreç çıkışını hata sinyali sayan dağıtımlar
stderr'deki `zee-web istek-hatası` satırlarını izlemelidir. Yanıt yazımında
kopan istemci de süreci bitirmez; bunun izi `zee-web istemci yanıt sırasında
koptu` satırı ve `final_write_errors` sayacıdır. CLI ve `dil dene`
davranışı değişmedi.
Depo geçmişi (K-326): 14–17 Ekim belge sürümlerindeki altyapı izleri
temizlendi ve ana dal geçmişi yeniden yazıldı; dosyaların son hâli aynıdır.
Eski bir klonu güncellemek için `git fetch origin` ve ardından
`git reset --hard origin/master` (yerel değişiklik varsa önce ayrı dala
alın) ya da yeniden klonlayın. `v1.0.0-rc.1` paketleri ve imzaları değişmedi.
## v1.0.0-rc.1 — 19 Ekim 2026 (sürüm adayı)
**Durum:** V1'in ilk sürüm adayı; GitHub'da ön-sürüm olarak yayımlanır. Bu
bir V1 yayını değildir: son `v1.0.0`, aşağıdaki açık kapılar kapanınca
etiketlenir. Derleyici kimliği `1.0.0-dev` serisindedir.
### Ne var
- Linux (x86_64), macOS (arm64) ve Windows (x86_64) için hazır `dil` ve
`dillsp`; her platformda iki bağımsız temiz derlemede birebir aynı ikili,
SBOM, provenance ve resmî yayıncı imzası
([yayıncı anahtarı](yayinci-anahtari-v1.txt)).
- Bu adaya kadarki bütün geliştirme güncellemeleri (aşağıdaki 19 ve 17
Ekim kayıtları): gömülü e-posta görseli, MIT lisansı, imzalı yayın kanalı,
macOS kurulum ve Windows düzeltmeleri.
### Kurulum
İndirilen paketi açın, önce imzayı sonra kurulumu doğrulayın
([runbook](surum-runbook.md)):
`bash scripts/imza-dogrula.sh <klasör>` (OpenSSL 3+; macOS'ta
`brew install openssl@3`) → `bash scripts/kur.sh --artefakt <klasör>` →
`dil sürüm`. Windows: `powershell -File scripts/kur.ps1 -Artefakt <klasör>`.
### V1 öncesi açık kapılar
- İnsan kullanılabilirlik oturumları (P27): 10 öğrenci/çocuk ve 5 profesyonel.
- Sözdizimi dondurma penceresi (P28) 11 Kasım 2026'da biter; bu adayda dil
sözdizimi değişmedi ve pencere boyunca değişmeyecek.
- Fiziksel Windows cihaz kabulü (P29); macOS fiziksel kabul tamam.
- Kısmi ürün kapıları: göç/uyumluluk (P05), teslim (P06), pilot güvenlik (P24),
PostgreSQL üretim (P31), worker işletimi (P34).
### Uyumluluk ve göç
0.8.0-dev geliştirme hattından dil ve proje değişikliği yok; göç gerekmiyor.
## 19 Ekim 2026 — Geliştirme güncellemeleri
**Durum:** 0.8.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket 0.7.0.
Bu kayıt yeni sürüm etiketi veya V1 yayını değildir.
### Eklenenler
- **E-postada gömülü görsel:** `ekli ileti göndermeyi dene` kalıbında HTML
gövdesinin `cid:<dosya-adı>` ile tam adıyla başvurduğu PNG/JPEG/WebP eki
iletiye gömülü gider (`multipart/related`, `Content-ID`). PDF ve
başvurulmayan ekler eklenti olarak kalır. Logo gibi küçük görseller, dış
görselleri engelleyen e-posta istemcilerinde de görünür. Kalıp, imza,
sınırlar ve yetkiler değişmedi ([RFC-0034](../rfcs/0034-ekli-eposta.md)).
- **Açık kaynak ve MIT lisansı:** Depo temiz geçmişle yeniden herkese açık
ve kod MIT lisanslı ([LICENSE](../LICENSE), [ADR-154](../adr/154-mit-lisansi.md)).
Sitedeki kaynak, örnek proje ve geri bildirim bağlantıları çalışıyor.
- **İmzalı resmî sürüm kanalı:** Etiketlenen sürüm Linux, macOS ve Windows'ta
derlenip sabit yayıncı anahtarıyla imzalanır; GitHub Releases'e yalnız imzası
doğrulanan paket konur. `scripts/imza-dogrula.sh` derleme gerektirmeden
doğrular ([ADR-156](../adr/156-yayin-kanali-ve-yayinci-anahtari.md)).
- **Kullanılabilirlik oturum yürütücüsü:** V1 insan oturumları için
zeedili.com'da kayıtları yalnız cihazda tutan, anonim form indiren araç
ve onam formu ([kit](usability-kiti.md)); stil ve betikler sitenin sıkı
güvenlik politikasına uygun ayrı dosyalarda.
- **Marka politikası:** Ad ve logo kod lisansından ayrı; eğitim ve "zee ile
yazıldı" serbest ([politika](marka-politikasi.md)).
### Düzeltilenler
- **macOS kurulumu:** Tarayıcıdan indirilen sürüm Mac'te ilk çalıştırmada
macOS tarafından durduruluyordu (karantina işareti). Kurulum betiği artık
özetini doğruladığı ikiliden bu işareti kaldırıyor; `dil` ve `dillsp`
doğrudan çalışıyor ([P29 macOS kabulü](urunlesme-p29-macos-fiziksel-20261019.md)).
- **İmza doğrulama:** macOS'un yerleşik `openssl`'i Ed25519 doğrulayamadığı
için imza yanlışlıkla "geçersiz" görünüyordu. Betik OpenSSL 3'ü
(Homebrew `openssl@3` dahil) kendisi buluyor; yoksa ne kurulacağını
söylüyor.
- **Windows ve tarayıcı oyun alanı:** Windows'ta `zee.ayar` taşıyan proje
yolu ve tarayıcıdaki oyun alanının derlemesi yeniden çalışıyor; testler
Linux, macOS ve Windows'ta yeşil.
### Güncellenenler
- **Gerçek ürün korpusu (P08):** Beş üretim sitesi ve çekirdek anonim tam paket
olarak ölçüldü: iki platformda `denetle` temiz, `dene` 343/343
([kabul](urunlesme-p08-kabul-20261019.md)).
- **V1 teknik kabul:** PostgreSQL tenant bağlamı (K-313) ve LSP birleşik
regresyonları (K-312) testleri ana hatta; [teknik kapanış kaydı](v1-teknik-kapanis-20261017.md)
sitede okunabiliyor.
- **zeedili.com:** Ana sayfa gelişmeleri, dil turu ve yol haritası bu
kayda göre güncellendi; site worker'ı güncel geliştirme derleyicisinde.
- **Belge sayfaları:** Güvenli çalışma bütçesine tek seferde sığmayan
büyük belgeler (sürüm notları, master plan, backlog) blok sınırlarından
bölünüp ayrı çalıştırmalarda üretiliyor; çıktı tek seferlik üretimle
bayt bayt aynı. Satır içi dönüşüm çıktıyı parça listesinde biriktiriyor.
### Uyumluluk ve göç
Dil sözdizimi, 16 tarayıcı dersi ve mevcut projeler değişmedi; göç
gerekmiyor. Gömülü görsel yalnız HTML gövdesi `cid:` ile başvurduğunda
devreye girer; mevcut ekli iletiler aynı biçimde gider.
## 17 Ekim 2026 — Geliştirme güncellemeleri
**Durum:** 0.8.0-dev geliştirme hattı; son yayımlanmış etiket 0.7.0.
Bu kayıt yeni sürüm etiketi veya V1 yayını değildir.
### Eklenenler
- **Geliştirici araçları:** UTF-16 LSP konumları, proje ayarları (`zee.ayar`),
`dil sürüm --json` kaynak kimliği, yazmadan biçim denetimi
(`dil biçimle --denetle`) ve SQL göç önizlemesi
(`dil göçür --durum`, `dil göçür --kuru`) site rehberine eklendi.
- **Sürüm notları:** Bu sayfa ana menüye taşındı. Dil ve site değişiklikleri
aynı günün kaydında eklenenler, düzeltmeler ve uyumluluk başlıklarıyla
duyurulur; eski kayıtlar korunur. Site dağıtımı, kaynakla eşleşmeyen sürüm
kaydı varsa durur.
### Güncellenenler
- **V1 teknik hazırlığı:** `d781303e6cde` kaynak adayında UTF-16/NFC ve
Türkçe ekli yeniden adlandırma birleşimleri ile PostgreSQL tenant
bağlamının COMMIT/ROLLBACK sonrası temizliği ek testlerle doğrulandı.
macOS ve Linux geliştirme paketleri ikişer temiz klonda aynı SHA-256
ile üretildi. Altı özel kaynak kopyasının 248 testi iki pakette de geçti;
kaynaklar yayımlanmadı. Linux amd64 paket testi Apple Silicon üzerinde
emülasyondur; fiziksel cihaz kabulü değildir.
- **Ürün sunucusu aday kontrolü:** Yeni paketin özel dizinde kurulumu, CLI/LSP,
15 site testi ve geçici portta HTTP karşılaştırması geçti. Bu aşamada
canlı derleyici değişmedi. Uzun RC/fuzz ve bellek kapıları sonuçlanmadan
aday yayında veya V1 tamamlanmış sayılmaz.
- Ana sayfa gelişmeleri, belge araması ve yol haritası güncellendi.
[Ayrıntılı geliştirme özeti](zeedili-gelistirme-guncellemesi-20261017.md)
gerçeklenen araçları ve açık kabul sınırlarını anlatır.
- Yerel teknik kabul ile gerçek ürün, sağlayıcı ve fiziksel cihaz kabulü
ayrı gösteriliyor. 39 maddelik planda 22 kısmi madde sürüyor;
14 Ekim–11 Kasım 2026 sözdizimi freeze takvimi açık.
### Uyumluluk ve göç
Compiler, WASM ikilisi, dil sözdizimi ve 16 tarayıcı dersi bu site
yayınında değişmedi. Mevcut projeler için göç işlemi gerekmiyor.
Yerel PostgreSQL, native PDF ve SMTP yetenekleri tarayıcıya açılmadı.
## 17 Ekim 2026 — V1 teknik kabul çalışmaları
- **K-313, PostgreSQL tenant bağlamı:** Aynı fiziksel bağlantıda COMMIT ve
ROLLBACK sonrasında tenant ayarının temizlenmesini koruyan iki native test
eklendi. TLS kabul koşucusu artık exact on vaka ister; eksik/eski sekizli
sonuç başarı sayılamaz. Production davranışı değişmedi; göç gerekmiyor.
- **K-312, LSP birleşik regresyonları:** Türkçe ekli adları iki emoji
sonrasında yeniden adlandırma, UTF-16 edit uygulaması, NFC/NFD ve LF/CRLF
davranışları dört yeni testle birlikte korundu. Derleyici davranışı,
CLI/API, grammar ve dosya biçimi değişmedi; göç gerekmiyor.
- **Canlı ürün kapsamı:** Üretimdeki Zee projeleri doğrulandı. Derleyici
yolları farklı ikili hash'lerine karşılık geliyor; exact kaynak kabulü ayrı
izleniyor. Kullanıcı katılımı/kararı isteyen V1 kapıları açık bırakıldı.
- [Teknik kapanış kaydı](v1-teknik-kapanis-20261017.md).
## v0.7.0 — 1 Eylül 2026
**Tema: editör zekâsı — dil, düzenleyicide de Türkçe düşünüyor.**
(Üstteki K-069..K-072 kalemleri bu sürümündür: çıkış kodu, kitaplık
olgunlaşması, zengin doğrulamalar, morfolojili yeniden adlandırma.)
## Yolda (v0.8.0'a birikenler)
- **ZeeDili güncel geliştirme özeti (17 Ekim 2026):** Ürün sunucusunda yayındaki
çini/altın tasarımın kaynak eşleşmesi korunarak gelişmeler, dil turu,
belge araması ve yol haritası yenilendi. UTF-16 LSP konumları, `zee.ayar`,
salt biçim denetimi ve SQL göç önizlemesi geliştirme hattı olarak
anlatılır. Yerel teknik kabul, gerçek ürün ve V1 yayın sınırları ayrı
kalır. [Özet](zeedili-gelistirme-guncellemesi-20261017.md).
Compiler ve WASM ikilisi değişmedi; kaynak göçü gerekmez.
### K-311 — effect test harness lifecycle: dar kapsamda kapalı
K-311 / GB-120 dar kapsamda kapalı: effect native kabul harness’inin kalan özgün kaynak cleanup denemeleri, ilk hata kimliği, yapışkan iptal/publication ve plaintext PG sahipliği dar dilimi. Exact kaynak ea535fad3dbd4beb2dd7cd7e3b217c041686e89b tam15/temiz commit ve özgün owner makbuzlarıyla doğrulandı. Aynı exact kaynakta tek ignored Cargo/effect11/60need frozen kabulü; özgün plaintext PG/readiness/retained cleanup kanıtlandı, tüm inner host0 iddiası yok.
Child-free1 expectedFAIL, eski baseline8, ayrı lifecycle27/PG18, aynı yöntemleri içeren selected45 ve eski8+tek wrapper ordinary9 kendi kontrollü kayıtlarında korunur; nested sayılar Cargo/native toplamı değildir. Native11/60need/source14/plaintext loopback196608/no-replay korunur; bu teknik kabul ürün/provider exactly-once sözü değildir.
Bu dar effect kapanışı gerçekten tamamlanınca beş-harness PG takip kuyruğunda açık tüketici kalmaz; genelP09 ve39 plan statüsü, ürün/sağlayıcı/insan/fiziksel platform/dış girdiler değişmez. Bu dar kapanış yalnız exact belge overlay’inde gerçek tam final11 kabulü ve onu kaydeden temiz kapanış commit’inin kendi özgün dış owner/public makbuzlarıyla geçerlidir. Her kabul kendi exact başarılı deneme kayıtlarıyla izlenir; başarısız önceki deneme kapanış kanıtı değildir. Bu belge kendi kapanış commit SHA’sını üretmez; dış makbuzlar izler. [ADR-135](../adr/135-sabit-native-dis-etki-tuketicisi.md).
- **K-310 / GB-119 dar kapsamda kapalı:** Exact kaynak 1130569460203049374e16146a955e208da9dd16 tam15/temiz commit ve özgün owner makbuzlarıyla doğrulandı. Aynı exact kaynakta metrics8/29 require ve iki ayrı ignored Cargo sahibi frozen kabulü; özgün PG/readiness/FD/cleanup ve beş direct worker/two alias2 doğrulandı. Ürün komutları/göç yolu değişmez; gerçek dar metrics kapanışı sonrası effect1PG, genelP13kısmi. Bu dar kapanış yalnız exact belge overlay’inde gerçek tam final11 kabulü ve onu kaydeden temiz kapanış commit’inin kendi özgün dış owner/public makbuzlarıyla geçerlidir. Her gerçek kabul kendi exact başarılı deneme kayıtları ve hash’leriyle izlenir; başarısız önceki deneme kapanış kanıtı değildir. Bu belgeler kendi kapanış commit SHA’sını üretmez; dış makbuzlar izler. [ADR-116](../adr/116-native-owned-metrics-pipe.md).
- **K-309 / GB-118 dar kapsamda kapalı:** Exact kaynak d3d6a9044f1646871954e0933fe1fe43ecd5ac96 tam15/temiz commit ve özgün owner makbuzlarıyla doğrulandı. Aynı exact kaynakta tek ignored Cargo/job11 frozen kabulü; özgün PG/readiness/cleanup ve yalnız ilk vaka iki host0 gözlemi doğrulandı. Ürün komutları/göç yolu değişmez; metrics/effect2PG ve genelP09kısmi. Bu dar kapanış yalnız exact belge overlay’inde gerçek tam final11 kabulü ve onu kaydeden temiz kapanış commit’inin kendi özgün dış owner/public makbuzlarıyla geçerlidir. Her gerçek kabul kendi exact başarılı deneme kayıtları ve hash’leriyle izlenir; başarısız önceki deneme kapanış kanıtı değildir. Bu belgeler kendi kapanış commit SHA’sını üretmez; dış makbuzlar izler. [ADR-117](../adr/117-sinirli-sql-dispatcher.md).
- **K-308 / GB-117 dar kapsamda kapalı:** Exact kaynak 05e12f748503339ac18e92dabbe498c49437131e tam15/temiz commit makbuzlarıyla doğrulandı. Aynı exact kaynakta tek ignored Cargo/starter14 frozen9 ve özgün PG/readiness/host/dış owner kabulü doğrulandı. Ürün komutları/göç yolu değişmez; diğer üç PG tüketicisi ve P23 kısmi. Bu dar kapanış yalnız exact belge overlay’inde gerçek tam final11 kabulü ve onu kaydeden temiz kapanış commit’inin kendi özgün dış owner/public makbuzlarıyla geçerlidir. Her gerçek kabul kendi exact başarılı deneme kayıtları ve hash’leriyle izlenir; başarısız önceki deneme kapanış kanıtı değildir. Bu belgeler kendi kapanış commit SHA’sını üretmez; dış makbuzlar izler. [ADR-148](../adr/148-icerik-yonetim-medya-baslangici.md).
- **K-307 / GB-116 dar kapsamda kapalı:** Yeni exact kaynakta mevcut tek ignored Cargo sahibi ve SQL9 dar kabulü geçti; kaynak344 ve foreground PG özgün sahipliği bağımsız frozen kayıtla doğrulandı. Yeni exact ikinci kaynak tam15 kapısı geçti (1118.889 sn); gerçek tam faz998/1023 geçti,0 başarısız,25 ignored. İlk216d7 kaynak15 sonucu bu sonuca eklenmez. Temiz ikinci kaynak 9df1b4abb52372dce86c92255392032b6fa08574, tree e7de0cfc2dce9e9c271979cc963c9629c49263e8; sourcegate2 tested17 overlay ve sourcecommit2 özgün owner makbuzları eşleşti; kaynak344/production175 korundu. K307/GB116 dar kapanışı yalnız exact belge overlay son11 kapısı ve sonraki tested-overlay temiz kayıt commit’i ile iki özgün owner makbuzuna bağlıdır; bu metin kendi başına kapı/commit kanıtı değildir. Üretim/dil/API ve kullanıcı göçü değişmez; diğer dört PG ve genel P20 kısmi. [Sınırlar](module-sql-lifecycle.md).
- **K-304/GB-113 dar kapsamda kapalı:** owned web kabulünün geç iptal/deadline
sonucu, hazırlık22/kaynak kapısı15 ve temiz direct native4 ile doğrulandı.
Kullanıcı göçü yoktur; [kit ve ayrı köprü kabulü sınırı](owned-web-test-kiti.md).
- **K-306 — kabul koşucusu:** K-306 / GB-115 dar kapsamda kapalı: tarihsel temiz C12 `7d5e4b0` kaynak ve 12 tarihsel + 5 yeni komutla kaynak doğrulaması kayıtlı; kontrollü modeller ve iki inert prob geçti. Fresh yeni kaynakta iki mevcut Cargo sahibi üzerinden dispatcher4 ve HTTP7 geçti; 102 komutluk bootstrap48/build18/dispatcher18/HTTP18 zinciri ve özgün owner kapanışı doğrulandı. Yeni kaynak tam15 kapısı geçti (1136,782 sn); gerçek tam faz 998/1023 geçti, 0 başarısız, 25 ignored. C12 12 tarihsel + 5 yeniden komut birleşimi bu yeni tam15 sonuçtan ayrıdır. Temiz kaynak commit’i 42ca6817c010e97cb6dd5ff73cb7f7cd970984aa, tree 5585785367353af22dd35b539b50ce4233dbbac2; kaynakgate4 tested overlay ve sourcecommit3/özgün owner makbuzları eşleşti, kaynak341 pini ve production175 sınırı korundu. K-306/GB-115 dar kapanışı yalnız bu exact belge kümesinin son11 kapısı ve tested-overlay temiz kayıt commit’i makbuzlarıyla geçerlidir: E/k306-final-gates-1/PROOF.json, E/k306-final-gates-controller-1.json, E/k306-final-commit-1.json ve E/k306-final-commit-controller-1.json. Bu metin kendi başına kapı veya commit kanıtı değildir. [Kanıt ve açık sınırlar](urunlesme-k298-kabul-20261016.md).
- **K-305/GB-114 dar kapsamda kapalı:** negatif bridge kabul koşucusunun erken
iptal/owned cleanup ve final makbuz doğruluğu, hazırlık15/kaynak kapısı15 ve
yeni temiz exact bridge Cargo1 ile unit kaynak kapsamı/native4/altı negatif
üzerinden doğrulandı. Son11 belge kapısı kayıt commit önkoşuludur. Üretim
grammar/API/kit/Supervisor davranışı ve kullanıcı kaynağı göçü değişmez;
[kaynak ve kabul sınırı](dene-native-web-koprusu.md).
- **K-303 dar pool kabulü:** temiz `47812bf` üzerinde mevcut tek Cargo sahibi
1/0/0, 16 metrik anlık görüntüsü, tek timeout ve normal PG kapanışı geçti.
Üretim davranışı/test sayısı değişmez; K-302’nin `e6322db` üzerindeki
TLS8/göç1 sonucu ayrı kalır. Native metrik tüketicisinin sekiz vakası
burada yürütülmedi. Son 11 belge/güvenlik kapısı kayıt commit’inin
önkoşuludur; [gerçek kapsam ve makbuzlar](urunlesme-k298-kabul-20261016.md).
- **K-302 yerel PG kabulü:** temiz `e6322db` için TLS8/göç1 geçti.
Production/göç davranışı değişmez; [kaynak ve açık sınır](urunlesme-k298-kabul-20261016.md).
- **Worker inflight test doğruluğu (K-301, dar kapsam tamamlandı):** handler
giriş işareti ve tüm sınırlı yanıt kontrolü, üçüncü gerçek worker koşusunda
tek Cargo sahibi 1/0/0 ve wrapper'ın 25/0/0 doğrulamasıyla geçti. V3 normal
`web-oturumu`/CSRF GET/çerez/form POST ve `eylem` kullanır; CSRF atlanmaz.
Ayrı mock karşılaştırması 10 senaryo/20 yöntemdir; gerçek yardımcı worker3'te
sınandı. İlk GET fixture'ının T045 reddi ve worker1 başarısızlığı ile ikinci
koşunun yalnız inflight hatası (25 test/1 hata) korunur. İkincide assertion
ayrıntısı yoktur; CSRF/çerez eksikliği kaynak incelemesidir, HTTP403 gözlemi
değildir. Son 11 belge/güvenlik kapısının geçmesi kayıt commit'inin
önkoşuludur. Üretim davranışı, 25 vaka/tek Cargo sahibi aynı; genel
P34/drain/fault kapanışı veya kullanıcı göçü değildir.
- **Mixed-revision kabul koşucusu (K-300, ADR-149/GB-112 dar kapsamda kapalı):**
Rust kökü kanonikleştirildi; erken iptal, kısmi host sahipliği ve cleanup
iptalinin başarısız sonuçta korunması tamamlandı. Hazırlık13, C3 öncesi
kaynak kapısı13/tam faz998/0/25 ve temiz C3
`549dbe66a775db17875b47c67948245a6a8fbf60` üzerinde native9/dört dalga/160
HTTP200 geçti. Son11 belge kapısının geçmesi takip commit'inin önkoşuludur.
Üretim compiler/host ve kullanıcı kaynağı değişmez; göç gerekmez. P14 kısmi;
eski RC/soak/IDE kabulü aktarılmaz. [Kapsam ve kabul sınırı](mixed-revision-wave.md).
- **Kabul koşucularının iptal temizliği (K-299, dar kaynak/native/arşiv kapsamı kapalı; toplu commit öncesi son belge kapısı gerekli):** PDF/service
native test betiklerinde erken sinyal, yarım keygen/fixture ve nested owner
kapanışı ele alındı. Stdlib PDF9/service10 ayrı; `8178920e03fed782a817d1864b8280fcb80812a3` üzerinde
temiz C2 native2 iki Cargo sahibiyle geçti: signed PDF9 ve service-fault2; alt vakalar Cargo owner sayısına eklenmez; C2 öncesi gate4: 13 adım geçti; tam faz 998/1023 geçti, 0 başarısız, 25 atlanan GB-111: kapalı; toplu commit öncesi son belge kapısı gerekli.
Üretim host/compiler ve kullanıcı kaynakları değişmedi; göç yoktur.
[Dar kabul kaydı](kabul-kosuculari-yasam-dongusu-20261016.md).
- **LSP açık belge maliyeti (K-298, ADR-145):** aynı bildirimde açık dosyaların
gerçek yol/tutarlı ödünç metin dizini paylaşılır; alias çatışması,
disk/paket doğrulaması ve tanı davranışı korunur. Yeni ayar veya kaynak göçü
yoktur. [Temiz kaynak gözlemi](urunlesme-k298-kabul-20261016.md) dört stdio kohortunda p95'i
200 ms altında buldu; en ağır kohortta yeniden ölçülen eski/yeni değer
204,880→189,886 ms (%7,32). Paylaşımlı gözlem hard eşik/SLA değildir;
aynı kaynağın ikinci RSS ve RC kabulü geçti; K-298 dar kapsamı kapalıdır, genel P19 açıktır. Son belge kapısı takip commit’inin koşuludur.
- **LSP UTF-16 konumları (K-297, ADR-153):** emoji gibi BMP dışı karakterlerin
ardından hover/definition/rename imleci ve tanı/düzenleme aralıkları doğru
UTF-16 sütununu kullanır. Core scalar tanılar ve Zee kaynağı değişmez;
kullanıcı göçü gerekmez, güncellenmiş dillsp yeniden başlatılır.
[S4 yerel kabulü](urunlesme-s4-kabul-20261015.md) yeni exact kaynağın
native stdio/IDE, RC/soak ve gözlemsel stdio gecikme kanıtını kaydeder.
- **LSP Türkçe dosya yolu (K-248, ADR-108):** yüzde kodlu UTF-8 klasör
yolunun yanlış çözümlenmesi giderildi; yan birimler doğru klasörden
yüklenir. Yeni URI platform sözleşmesi veya dil özelliği eklenmedi.
- **Resmî Zee sitesi (K-203, ADR-081):** `zeedili.com` HTML ve rotaları Zee
ile üretir; on içerik sayfası, responsive/erişilebilir görünüm,
canonical/OG/Twitter/JSON-LD, sitemap/robots, yerel statik ön kapı ve sunucu A
systemd+Nginx dağıtımı eklendi. Production worker `text/html` üretir;
kurucunun sağladığı standalone Zee sembolü, mavi/camgöbeği/lacivert palet
ve favicon/PWA ikon ailesi dil kimliğine uyarlandı; ERP yazı kilidi ile
sloganı ürün sınırını korumak için kullanılmadı.
K-203/F003 ile site kod-öncelikli bir dil platformu olarak yeniden
tasarlandı: ana sayfada aynı WASM derleyicisiyle çalışan deneme kutusu,
yüklem-odaklı sözdizimi vurgusu, gerçek tanı ve `dil` komut yüzeyi,
açık/koyu tema ve kenar menülü dil turu/öğrenme/belge sayfaları. Sitedeki
her “Çalıştır” örneği gerçek derleyiciden geçer; 404 veren `blob/main`
depo bağlantıları varsayılan `master` dalına düzeltildi.
K-203/F005 ile görsel kimlik zee'nin resmî antrasit + altın logosuna,
kağıt zemin ve İznik turkuazı/mercanına taşındı; yazı tipleri aynı
origin'den sunuluyor. `/playground/` 15 derslik “30 dakikada Zee” akışına
dönüştü; dersler Zee'de üretiliyor ve gerçek derleyicide doğrulanıyor.
Site Selçuklu yıldızı, Kubadabad yıldız ve baklava deseni, İznik çini bordürü ve
lale motifleriyle Türk görsel diline bağlandı; “Türkçe harfler” dersi
`ı→I`, `i→İ` dönüşümünü gösteriyor. Depodaki 204 belge (kılavuz, spec, RFC,
ADR) artık GitHub yerine sitede `/belge/` altında okunuyor; Markdown
dönüştürücüsü de Zee ile yazıldı.
K-203/F002 ile `/playground/` gerçek compiler WASM C ABI v3 ikilisini
çalıştıran tam bir dil çalışma alanına dönüştü: altı örnek, düzenleyici,
girdi/tohum, çıktı/tanı sekmeleri, kopyalama, indirme ve URL parçasıyla
paylaşım vardır. Kaynak kodu cihazdan çıkmaz; binary SHA-256 ve ABI kapısı
dağıtım öncesinde zorunludur.
Nginx TLS/statik/HEAD normalizasyonu ve daha sıkı site CSP'sini uygulama
mantığından ayırır. 7 Ekim 2026'da https://zeedili.com Cloudflare proxy'si
ve DNS-01 Let's Encrypt sertifikasıyla public yayına girdi; uçlar
`scripts/canli-dogrula.sh` ile doğrulandı. Dil/compiler davranışı değişmedi.
- **Kurulum metadata sahipliği (K-194, GB-032):** Kaynak `GIT_SHA` alanından
manifest satırı enjekte edip kaldırma sırasında yabancı dosya sildirme
yolu kapatıldı. Var olan `GIT_SHA` exact 40 küçük hex ister; hedef/veri
yollarındaki TAB/CR/LF ve kanonik fiziksel yoldaki kontrol karakterleri
kurulumdan önce reddedilir. Normal dosya sahipliği ve kaldırma korunur.
- **Çalışma ortamı kanıtı (K-192):** Kurulu release ikililerinin hash/SHA,
doğrudan sistem kitaplıkları, Rust araçları PATH dışında exact program
çıktısı ve stdio LSP initialize/shutdown/exit akışı ortak kapıda ölçülür.
Üç platform tatbikatı başarılı/başarısız JSON raporunu exact commit+OS
adıyla saklar; temiz makine/minimum OS/SDK provenance kapsamı açık kalır.
- **Kurulum hata geri alma (K-194):** Unix ve Windows kurulumları bütün
ikilileri geçici alanda kopyalayıp doğrular; bozuk/eksik/yinelenen ikinci
kayıt ilk ikiliyi manifestsiz bırakamaz. Yayınlama hatasında bu koşunun
oluşturduğu dosyalar geri alınır, manifest en son yayımlanır. Üç platform
gerçek CI kanıtı `38238657801` koşusunda geçti; ani güç kaybı uzlaştırması
vaat edilmez.
- **Sürüm kaynak kimliği (K-192):** SBOM ve provenance, eski depo
yönlendirmesi yerine kanonik `itwise-bilisim/zee` ve aynı exact commit'i
kaydeder. Dil davranışı/artefakt şeması değişmez; uzak commit erişimi
yayın öncesi ayrıca doğrulanır.
- **Derleme araç zinciri provenance tutarlılığı (K-191):** Sürüm ve offline
vendor betikleri kayıtlı exact Rust pinini kullanır. Host/rustc/sysroot ve
ikili üretimi aynı araç zincirindedir; farklı varsayılan Rust yanlış
provenance üretemez. Sürüm pininin kaynağı exact HEAD'dir. Dil davranışı
ve bağımlılık sürümleri değişmez; geçersiz/eksik pin hata verir.
- **Güvenli oturum listesi ve tekil iptal (K-188, ADR-079):** Zee ERP artık
kullanıcıya ait etkin oturumları ham çerez sırrı olmadan SHA-256 özet kimlik
ve zaman metadata'sıyla listeleyebilir; seçili kimliği ortak runtime deposunda
worker/restart sınırları boyunca iptal edebilir. İki yeni `Sonuç` ifadesi
eklendi; K-174 syntax freeze penceresi 30 Eylül–28 Ekim olarak yeniden başladı.
- **Migration işlev gövdesi ayrımı (K-187, ADR-078):** C026 transaction
sınırı artık yalnız üst seviye SQL komutlarını tarar; PL/pgSQL ve
dollar-quoted trigger gövdeleri yanlış `BEGIN` reddi üretmez.
- **Request-bound PostgreSQL tenant bağlamı (K-186, ADR-077):** Korumalı rota,
doğrulanmış sunucu oturumu kullanıcısını bildirilen dar resolver işlevine
bind eder; tenant UUID aynı leased bağlantıda transaction-local RLS ayarı
olur. Public rota bağlamsızdır, hata rollback'tir ve uygulama eylemleri
request transaction'ı içindeki savepoint'ler olarak kalır.
- **Doğrulanmış rota oturumu (K-185, ADR-076):** Gerçek Zee ERP tenant
gereksinimiyle, sunucu oturumundaki kullanıcı ve rol yalnız rota içindeki
`oturum` sözlüğünden okunur. İstemci girdisi bu sözlüğü dolduramaz; oturum
sırrı ve CSRF açılmaz. Sahte iç alan ve rota dışı kapsam regresyonları ile
Zee ERP dogfood reproducer'ı eklendi.
- **Public depo güvenliği (K-184):** IO iz kaydı yeni/eski hedefte yalnız
sahibine erişimle atomik yazılır; eski geniş izinler taşınmaz. Public depo
bildirim belgesi, hassas dosya ignore kuralları ve sabit Gitleaks CI taraması
eklendi. Replay şeması değişmez; eski izler ayrıca değerlendirilmelidir.
- **Parola özeti, TOTP, SMTP ve görsel küçültme** (K-210, ADR-083,
`dogfood/urun-e`): zee ile yazılan ilk müşteri sitesi Site E, legacy panel
panelinin dört "desteklenmeyen" maddesini tekrar etti. `parolanın argon2
özeti`, `yeni totp anahtarı` / `kod gizli anahtarıyla doğrulanıyorsa`,
`alıcı konu gövde ile ileti göndermeyi dene` (geri alınamaz etki; proje
bildirimi `e_posta_bağlantı_değişkeni`; smtp/smtps ağ hedefleri), aynı
kalıbın `... ile bağlantı üzerinden ...` biçimi (SMTP bağlantısı değerden,
panelden ayarlanabilir), `<` ile başlayan durum yanıtlarının `text/html`
olarak gönderilmesi (panel hata sayfaları), `parolanın gizli şifrelenmişi` /
`sifreli gizli çözmeyi dene` (XChaCha20-Poly1305, `gizli_anahtar_değişkeni`,
`dil gizli-anahtar`), `Permissions-Policy` başlığı, rota birimleri
(`<ad> rotalarını kullan`, K-211/ADR-084), görünüm bloğu (`<ad> görünüm
olsun`, tipli HTML ağacı, K-212/ADR-085, S046/T055) ve `kaynak
görselini hedef dosyasına N piksele küçültmeyi dene` (`image` crate) merkezi
intrinsic kaydına girdi. Yeni tanılar C028/C029. K-174 freeze yüzey kaydı
ürün sahibi kararıyla güncellendi.
- **İkinci gerçek ürün ve iki birim düzeltmesi** (K-164, ADR-072):
`dogfood/kanit-ozeti` depo kayıt defterlerinden `docs/kanit-ozeti.md`
üretir (toplu veri işleme iş yükü). Elmas birim içe alımı (`c→a`, `c→b→a`)
artık A008 değildir; birimde doğan tanı kökenini taşır, CLI birim
dosyasından alıntılar, LSP `kullan` satırına taşır, JSON kökenli tanıda
`koken` alanı verir. Tanı kimlikleri ve geçerli program davranışı değişmedi.
- **Yürütme yığını 32 → 256 MiB rezervasyon** (K-178): debug profilde
yorumlayıcı çerçevesi ~194 KiB/düzey ölçüldü; eski yığın debug CLI'yı 167.
düzeyde C019 yerine doğal taşmayla düşürüyordu. Regresyon koşucusu ve
derinlik testleri resmî yığında koşar; `regression/runtime/derinlik-499-resmi-yiginda.dil`.
- **Adil kalıcı yazma kilidi** (K-183, ADR-075): bekleyen yazar 5 ms
yoklamak yerine çekirdek kuyruğunda bloklanır; kilidi ardışık yeniden alan
yazar diğerini yavaş diskte 5 sn boyunca aç bırakamaz (ubuntu CI'da iki
kez görüldü). Beş saniye sözü ve C013 değişmedi.
- **Üçüncü ürün: kelime avı** (K-179, ADR-074): etkileşimli CLI oyunu
(`dogfood/kelime-avi`, 3 birim/7 test) K-164 sürtünmelerinin tekrarını ölçtü:
2 yeni sınıf, 4 tekrar, 5 kılavuzla önlenen; compiler değişikliği yok,
sıra erişimi (F010) iki üründe tekrar edince K-180 tasarım maddesi açıldı.
- **Zee–Rust–Go karşılaştırması** (K-165, ADR-073): aynı araç üç dilde bayt
bayt aynı sayfayı üretir; ölçüler exact SHA tarihçesinde.
- **Kurulum-kaldırma ve sürüm runbook'u** (K-169, ADR-071): `scripts/kur.sh`
ve `kur.ps1` artefaktı `SHA256SUMS` ile doğrulayıp kullanıcı klasörüne kurar,
var olan dosyayı ezmez; `kaldir.sh`/`kaldir.ps1` yalnız manifestteki
değişmemiş dosyaları siler. Üç platform tatbikat workflow'u etikette koşar;
`docs/surum-runbook.md` sürüm günü sırasıdır. Dil davranışı değişmedi.
- **Tanı kalitesi kapısı ve üç tanı düzeltmesi** (K-166, ADR-070, ADR-024
§8–9): golden'a 11 acemi hatası mutasyonu uygulayan `tani_kalitesi`
öneri/işaret/gürültü ölçer. Düzeltmeler: işlem/yapı/`göre` başlığının S007'si
girinti önerisi taşır; gövde dışına düşen `sayıyı al` satırı oturum kalıbı
S043 yerine yol gösteren S004 verir; `dil denetle` ve LSP'de aynı tanımsız
ad/yapı için A001/A007 bir kez yayımlanır. Geçerli programların davranışı
değişmedi.
- **Uzun soak kapısı** (K-173, ADR-069): `soak` koşucusu golden korpusunu
derleyip sabit programı yürütürken gerçek `dillsp` sürecine sürekli
`didChange` gönderir; ısınma sonrası RSS büyümesi %10 ve 32 MiB'ı birlikte
aşarsa kapı kalır. Tarihçe exact SHA ile yazılır; haftalık workflow 30 dk
koşar. Dil davranışı değişmedi.
- **Tekrar üretilebilir sürüm artefaktı** (K-168, ADR-068): `dil` ve `dillsp`
iki bağımsız temiz klonda sabit toolchain, `--remap-path-prefix` ve commit
zamanı `SOURCE_DATE_EPOCH` ile bayt-bayt eş üretilir; eşit değilse artefakt
yoktur. Çıktı SHA256SUMS, SPDX 3.0.1 SBOM (`Cargo.lock` bağımlılıkları),
SLSA v1 provenance ve `zee-surum-imza-v1` Ed25519 imzası taşır;
`surum-adayi` workflow'u `v*` etiketinde koşar. Dil davranışı değişmedi.
- **Dogfood korpusu** (K-172, ADR-067): `dogfood/` altındaki her `.dil`
kaynağı ürün, K-işi/dilimi, kip ve exact çıktı/tanıyla manifestte; ilk 10
vaka legacy panel'nın F007/F012/F030/F032 sürtünmelerinin reddedilen biçimini ve
mevcut dildeki çözümünü ürün politikasıyla CI'da koşar. X-Zee-CSRF/çoklu
Content-Type ve `__Host-` çerez nitelikleri gerçek adaptör testleriyle
kanıtlandı (GB-020/GB-021 kapandı). Dil davranışı değişmedi.
- **Birleşik güvenlik sürüm kapısı** (K-170, ADR-066, SECURITY.md): K-105'ten
K-176'ya 15 kapalı güvenlik bulgusu, 4 kabul edilen sınır ve 3 açık düşük/orta
test boşluğu (ikisi K-172 ile kapandı) ardışık `GB-NNN` kaydında; açık kritik/yüksek bulgu CI'ı ve
etiketi durdurur. `scripts/guvenlik-kapisi.sh --surekli` tedarik
workflow'unda; `--surum-adayi` exact HEAD RC fuzz kanıtı, clippy ve tam test
ister. İçerik güvenliği (multipart/antivirüs yok) GB-019 kabul kaydıdır.
- **Spec maddesi drift kapısı** (K-171, ADR-065): `spec/` altındaki 169
normatif madde (ZORUNLU/YASAK/TANIMLI/AÇIK) parmak-izi kimliğiyle exact
test işlevine bağlandı; 151 kanıtlı, 16 gerekçeli kısmi ve 2 açık madde
`docs/spec-drift-raporu.md` içinde görünür. Metni değişen madde, kayıp test
işlevi ve bayat rapor CI'ı durdurur. Dil davranışı değişmedi.
- **Uyumluluk ve deprecation politikası** (K-167, RFC-0028/ADR-064/spec-27):
Kalıp kelimeleri, koşul yüklemleri, CLI komutları, `proje.kilit`/ZEP/yayın
zarfı biçimleri, morfoloji/IO/eşzamanlılık profilleri, WASM ABI, Rust
`api::v1` ve tanı şeması tek envanterde giriş sürümüyle donduruldu.
Kaldırma yalnız ardışık `DEP-NNN` kaydı, bir alt sürüm serisi süre ve göç
yoluyla olur; kaldırılan kelime mezar taşı kalır. Çalışma ağacı artık
`0.8.0-dev` kimliği taşır (`dil sürüm`, LSP ve SBOM). **Kaldırılan:**
internal `dil::tedarik` cephesi (DEP-004; göç `dil::artefakt_dogrulama`,
desteklenen yol `dil::api::v1`). Zee kaynak programları etkilenmez.
- **Kritik işlev bölünmesi ve yerel kapı turu** (K-177, ADR-041): Uzak CI
görmemiş 126 commit için bütün kapılar yerelde koşuldu; yalnız işlev eğilim
kapısı kırıktı. Web host'un `istek_al` işlevi başlık okuma, gövde zarfı,
akışlı gövde ve kimlik/oturum/oran yardımcılarına; PostgreSQL migration
uygulaması dosya tarama ve DB uygulamaya bölündü. HTTP davranışı, tanılar
ve dil semantiği değişmedi; eğilim tabanı K-177 incelemesiyle yenilendi.
- **Sabit HTTP durumlu yanıt ve K-163 kapanışı** (K-163/F032, ADR-063,
RFC-0015/spec-11): Rota artık `<ifade> yanıtını <100..599 literal>
durumuyla gönder` diyebilir; değişken/aralık dışı durum S037'dir ve eski
yanıt 200 kalır. legacy panel gerçek TLS PostgreSQL kapanınca aynı worker'da
readiness 503/liveness 200, backend dönüşünde readiness 200 verdi; eski
bulunamayan/taslak içerik 200 workaround'u 404 ile emekli edildi. Ürün 1037
Zee LOC/5 modül/12 teste ulaştı. Gerçek workspace LSP full-change p95
41,416 ms; 10 dogfood commit'inde dokunulan dosya medyanı 5,5'tir. Exact
ürün kanıtı `bb8e1ac`; K-163/V1-P0-36 kapalıdır.
- **PostgreSQL production TLS ve sınırlı havuz** (K-163/F031,
ADR-062/spec-25): Proje manifesti secretsiz kanonik DNS/IP hedefi taşır;
URL exact eşleşir, `hostaddr` ve örtük `prefer` reddedilir. `sslmode=require`
yalnız bağlantı değişkenine bağlı PEM CA'yı güvenilir sayar, sistem köklerini
kapatır, hostname ve en az TLS 1.2 doğrular. Worker başına 4 bağlantı, 2 sn
checkout, 30 sn idle, 300 sn lifetime hedefi + en çok 30 sn bakım çevrimi ve
checkout sağlık kontrolü vardır.
Gerçek PG16.11 deneyi doğru CA/hostname, iki olumsuz sertifika vakası,
exhaustion, stale replacement, idle/lifetime ve shutdown sınırlarını geçti.
Managed-provider rotasyonu ile çok-worker toplam bütçe tatbikatı açık kalır.
Exact ürün saha kaydı `977cd2a` commit'indedir.
Ana+fuzz lock'ları aynı zincire güncellendi; 163 paketlik iki vendor üretimi
`6adafc91…9456e` özetiyle eş ve boş Cargo home offline derlemesi yeşildir.
- **Akışlı binary upload ve dosya yaşam döngüsü** (K-163/F030,
RFC-0027/ADR-061/spec-26): Native web adaptörü exact
`application/octet-stream` gövdesini 16 MiB sınırında belleğe toplamadan
`0600` temp dosyaya akıtır; SHA-256 ve boyutu aynı geçişte üretir. Yeni
`atomik taşımayı dene`, `silmeyi dene`, `dosyaları listelemeyi dene` ve
`sha256 özetini almayı dene` yüzeyleri beklenen arızayı C013 `Hata` değeriyle
taşır, capability ve IO trace/replay sınırını korur. legacy panel'nın 970 LOC/4
modül/10 test ürünü gerçek PostgreSQL 16.11 üzerinde normal upload→ready→
delete akışını ve temp/metadata/rename/tombstone kesmelerinden restart
yakınsamasını kanıtladı. Multipart, antivirüs ve nesne deposu hâlâ açık
kapsamdadır; production TLS/pool F031 ile ayrıca kapandı.
- **Dosya yazma arızasında web worker survival** (K-163/F029): legacy panel medya +
metadata protokolündeki gerçek dizin çakışması C013'ün yalnız isteği değil
bütün worker'ı sonlandırdığını gösterdi. Web adaptörü artık C013'ü ayrıntı
sızdırmayan 503'e dönüştürür, başarısız yazımı otomatik tekrarlamaz ve sonraki
isteği kabul eder; CLI C013'ü korur. İlk ürün reproducer'ı `legacy-panel`
`b3cee9a` commit'indedir. Binary upload, hash, fiziksel silme/orphan tarama ve
production TLS/pool bu dilimde açık kanıttı ve F031 ile kapandı. Final gerçek koşuda C013 503 verdi,
aynı worker sağlık isteğini kabul etti, metadata `hatalı`ya uzlaştırıldı;
finalize reddi ise process restartından sonra `hazır` oldu. Exact sonuç ve
temizlik ürünün `29d30c8` commit'indedir.
- **WASM/native bağımlılık sınırı:** Playground WASM hedefi native
yayın/artefakt imzalama modüllerini artık derleme grafiğine almaz. Paket
grafiğinin davranışsız modeli WASM'da serde gerektirmeden korunur; gerçek
`wasm32-unknown-unknown` kapısı native-only bağımlılıklardan ayrıdır.
- **Yerel PostgreSQL dogfood yüzeyi** (K-163, RFC-0026/ADR-060/spec-25):
Proje sırrı kaynakta tutmadan exact loopback hedef ve ortam değişkeni adı
bildirir. Okuma/değiştirme extended-query TEXT parametrelerini SQL'den ayrı
bind eder; C025 Hata değeri SQLSTATE/constraint/tabloyu korur. Değişiklikler
eylem transaction/savepoint'ine, dil göçür ise advisory lock ve değişmez
SHA-256 migration geçmişine bağlıdır. Gerçek PostgreSQL 16.11 ürün provası
apply→skip→hash reddi, injection-benzeri değer, 23505 ve rollback'i geçti.
Çalışan ürün kanıtı `legacy-panel` deposundaki `a393128` commit'indedir.
Bu ilk kanıt yalnız localhost sslmode=disable profilidir; production
TLS/pool sözü F031/ADR-062 ile sonradan eklenmiştir.
- **İlk PostgreSQL dayanıklılık kırılma noktası** (K-163): `43d04fc` ürün
commit'inde PostgreSQL backend'i gerçek koşuda sonlandırıldı. Hiç kurulamayan
bağlantı kapasite geri gelince süreç içinde iyileşirken öldürülmüş canlı
client yeniden bağlanmıyordu. Ardındaki correctness değişikliği transaction
dışı salt okumada kapalı client'ı atıp tek reconnect + tek SELECT tekrarı
yapar; aynı PostgreSQL 16.11 provası process restart olmadan başarıya döndü.
Exact PID/süre/temizlik ve negatif write kanıtı `78cce11` ürün commit'indedir.
Transaction içi okuma, SQL reddi, write ve COMMIT tekrar edilmez; COMMIT
bağlantı kaybı “sonuç belirsiz” olarak raporlanır. Write olumsuzu satır
üretmedi fakat C021 ile süreci sonlandırdı. F027 write-path availability'yi,
F028 iki uçlu COMMIT-kaybı enjeksiyonunu kapattı; gerçek pool F031'de kapandı.
492 LOC maintenance tabanı 1000+ satır karşılaştırması için kaydedildi.
- **Write bağlantı kaybında worker survival** (K-163/F027): Web isteğindeki
C021 transaction-boundary hatası artık istek taslağını geri alıp 503 üretir;
PostgreSQL client'ı yeniden kullanılmaz ve worker sonraki isteği kabul eder.
Gerçek backend-kill provasında başarısız write otomatik tekrar edilmedi, satır
sayısı 0 kaldı; sonraki GET yeni backend PID'sine bağlandı ve sonraki bağımsız
write 303 ile tek satır üretti. Exact saha kaydı `00a659a` ürün commit'indedir.
Wire-level COMMIT ambiguity enjeksiyonu F028 ile kapandı.
- **COMMIT sonucu belirsiz sınıfı ve gerçek iki-uç provası** (K-163/F028):
PostgreSQL `db.commit_unknown` verisi, yorumlayıcıdaki tipli transaction
hatası ve kullanıcıya açık C027 aynı anlamı uçtan uca taşır. Web adaptörü
“otomatik tekrar yok; uzlaştırma gerekli” 503'ü verir, worker yaşar; CLI
C027'yi korur. Wire proxy COMMIT'i DB'ye iletmeden kestiğinde 0, COMMIT
uygulanıp ReadyForQuery yanıtı yutulduğunda 1 satır gözledi; iki durumda da
aynı 503 çıktı ve retry olmadı. Sonraki bağlantıda iş anahtarıyla uzlaştırma
ve UNIQUE altında aynı anahtarlı bilinçli tekrar kayıt sayısını 1'de tuttu.
Exact ürün kanıtı `8a12848` commit'indedir.
Genel idempotency servisi hâlâ açık kapsamdadır; production TLS/pool F031'de kapandı.
PostgreSQL geçişli bağımlılık kapanışı fuzz aracının ayrı Cargo.lock'una da
işlendi; iki `cargo deny --locked` grafiği yeniden yeşildir.
- **Dogfood kanıt referans bütünlüğü** (B-073): Append-only ürün kaydı tekil
slug, repo içi kanıt kökü, exact harici ürün commit'i ve durum taşır. CORE
FREEZE koruğu artık dogfood değişikliğinin kayıtlı etkin ürüne, gerçek K-işine,
ürün kökü altındaki Zee dosyasına ve ilgili karar belgesine bağlı olduğunu
doğrular. Geçici Git testi kayıtsız ürün/iş, kök dışı dosya ve alakasız karar
kaçışlarını reddeder. Reproducer'ın semantik ilgisi insan review'undadır.
- **İlk gerçek ürün dogfood'u başladı** (K-163): legacy panel/legacy Next.js yönetim paneli için temiz
`codex/k-163-legacy-panel` dalındaki `43171b9 → cef5ae3`, 495 satırlık üç
Zee dikey dilimini kurdu. Duyuru, Argon2id yönetici oturumu/rol, CSRF CRUD,
JSON site ayarları ve slug doğrulamalı taslak/yayında sayfa yaşam döngüsü
7/7 hermetik testten ve gerçek TCP içerik+ayar+sayfa provasından geçti. İlk
ürün sürtünmeleri ayrıca kaydedildi: P011 doğru çözüme götürdü; morfoloji ve
zincirleme ergonomisi izleniyor; son kayıt silmede kaybolan boş CSV başlığı
mevcut dille kapatılıp teste alındı. Dördüncü dilimde yerel PostgreSQL ve
migration kanıtı da üretildi. Medya F030, production TLS/pool F031 ile
kapandı; F032 organik 1000+ LOC bakım skor kartını ve readiness/liveness
ayrımını kapatarak K-163'ü tamamladı.
- **Executable CORE FREEZE** (K-160A, ADR-059): Yazılı politika artık her
`compiler/src` commit'ini exact freeze sınıfına zorlayan CI kapısıdır.
Semantic feature yalnız dogfood/security/correctness olabilir;
`dogfood-change` ürün, K-işi, reproducer, etkilenen proje, minimalite ve
ADR/spec/RFC'nin tamamını ister. Maintenance sınıfıyla kaçış ve geçmiş beyan
yeniden yazımı geçici Git depo testinde reddedilir. Kapanış denetiminde
bulunan üç Clippy borcu davranış değiştirmeyen adlandırılmış istek tipleri ve
açık filter/map zinciriyle temizlendi. B-071 kapandı.
- **Paket sahipliği ve CORE FREEZE** (K-160, ADR-059): Davranışsız
`paket_modeli`, bağımlılık resolver'ı, registry protokol/taşıması,
`artefakt_dogrulama` güveni ve `yayin` orkestrasyonu fiziksel olarak ayrıldı.
Registry artefaktı doğrulamaya devreder; resolver taşıma ve imza ayrıntısını
bilmez. Son C001 kaldırıldı; production SCC ve izin sayısı sıfırdır. B-070
kapandı. Yeni compiler özelliği gerçek dogfood ihtiyacı kanıtlanmadıkça
varsayılan olarak reddedilir.
- **Sürümlü Rust public facade'ı** (K-159, ADR-058): Desteklenen gömme
sözleşmesi `dil::api::v1` altında exact allowlist'tir. Kök legacy modüller
internal sınıflanır; smoke ve sızıntı kapısı yeni export'u bilinçli inceleme
olmadan reddeder. Breaking/minor/patch ve yan yana v2 göç politikası yazılıdır.
B-069 kapandı.
- **Gerçek test blast radius'u** (K-158, ADR-057): Faz matrisi v2, tekil
birincil sahipliği korurken kritik test seçicilerine isteğe bağlı çoklu
`ek_kapsam` bağlar. Geçersiz metadata fail-closed reddedilir; kanonik belge
ve dinamik CI raporu birincil grupları, çapraz gerçek kanıtı ve mimari aşağı
akışı ayrı gösterir. B-068 kapandı; sırada K-159 public facade vardır.
- **Uzun fuzz RC kapısı** (K-157, ADR-056): Dört bağımsız hedef haftalık ve
elle tetiklenen işte 60'ar dakika explicit AddressSanitizer altında koşar;
log, sonuç, crash ve provenance'lı korpus 90 gün saklanır. İlk exact taban
dört hedefte 30'ar dakika, toplam 136.789.564 yürütme, sıfır crash/timeout/
sanitizer bulgusu ve 3/3 seçili Miri testiyle geçti. B-067 kapandı.
- **Cache dışı fuzz korpus kalıcılığı** (K-156, ADR-055): Dört gecelik hedefin
koşu sonu coverage korpusu artık başarılı/başarısız her koşuda 90 günlük
ayrı artefakttır. Manifest kaynak commit, run/attempt, sabit toolchain ve
cargo-fuzz sürümüyle her seed'in göreli yolu+SHA-256 özetini taşır. Linux ve
macOS uyumlu doğrulayıcı değiştirilmiş/ağaçtan kopmuş artefaktı reddeder;
kalıcı kaynak seed'i `cmin`, stable replay ve review ister. B-066 kapandı.
- **Strict form URL kodlaması** (K-176,
ADR-054): Sorgu ve form alanlarının adı/değeri artık tam iki hexadecimal
haneli `%xx` ve çözüm sonrasında exact UTF-8 ister. Eksik/kuralsız kaçış ile
geçersiz UTF-8 rota çalışmadan deterministik 400 üretir; kayıplı dönüşüm
kaldırıldı. Hedefli web testi ve `web` kipli kalıcı semantic fixture,
`32247c7…` exact uygulama SHA'sını değişiklik beyanıyla eşleştirir; B-065
kapandı.
- **Semantic regresyon provenance zinciri** (K-155, ADR-052): 17 tarihsel
vaka `regression/v2.tsv` içinde gerçek tam `fixed_by`, kanıtlıysa
`introduced_by` ve `guaranteed_since=0.8.0-dev` taşır. Eski introduced
commit'ler reproducer olmadan tahmin edilmedi; açık `-` yalnız kanıtlı ata
SHA'ya tek yönlü zenginleştirilebilir. Manifest testi commit varlığı ve ata
yönünü ve Git koruğu v1→v2 soy ağacını denetler. K-155A/ADR-053 ilk
başlık-regex kapısını kaldırdı: `1c73298…` sonrasındaki her compiler kaynak
commit'i mesajından bağımsız semantic sınıf, kanıt ve gerekçe taşır;
`semantic-bugfix` exact fixture ister. B-063/B-064 kapandı; grammar, runtime,
tanı anlamı, RFC ve normatif spec değişmedi.
- **LSP tam-metin değişiklik ölçeği** (K-154, ADR-051): Ölçüm koşucusu artık
açık `--lsp-olcek` kipinde 2.000/5.000/10.000/20.000 satır `didChange`
p50/p95 eğrisini ve önceden belirlenmiş 250/500/1000 ms p95 çizgilerinin
ilk aşımını raporlar; shared CI bu uzun gözlemi artefakta ekler. Mevcut yol
tüm belgeyi değiştirip klonlar ve lexer/parser/resolver/checker/typed-HIR
hattını bütünüyle yeniden kurar; incremental cache yoktur ve henüz
optimizasyon yapılmadı. Exact temiz `59580cd…` uygulama commit'indeki 25
örnekte 2k/5k/10k/20k p95 sırasıyla 167,281 ms / 1.081,746 ms /
4.669,372 ms / 20.159,636 ms; 250/500/1000 ms eşiklerinin üçü de ilk kez
5k'da aşılır. B-062 kapandı. Grammar, runtime, tanı, RFC ve normatif spec
değişmedi.
- **Gerçek LSP process cold-start ölçümü** (K-153, ADR-050): Eski
`lsp_soguk` gerçekte aynı süreç engine initialize'ıydı ve
`lsp_engine_initialize` olarak düzeltildi. Yeni `lsp_process_cold_start`
işletim sistemi process spawn'ından başlar; piped stdio üzerinden çerçeveli
initialize isteği ve tam capabilities yanıtına kadar ölçer. Gerçek
`olcum`→`dillsp` entegrasyon testi Tier-1 faz matrisindedir, CI release
ikilisini açık yolla verir. Exact temiz `a2693d6…` uygulama commit'indeki 25
örnek process p50 1,557 ms/p95 1,997 ms; engine p50 542 ns/p95 625 ns
tabanını verdi. B-061/V1-P1-13 kapandı.
- **Tekrarlanabilir benchmark provenance** (K-152, ADR-049): JSON ve tarihçe
v2'ye yükseldi. Her kalıcı satır tam 40 haneli Git SHA, ayrı milestone,
temiz çalışma ağacı, platform+OS, CPU, fiziksel RAM, Rust, release profili
ve gerçek `sample_count`/`warmup_count`/örnekleme semantiğini taşır. Tarihçe
HEAD'den farklı SHA veya kirli ağaçta üretilemez. K-148 sayıları değişmeden
exact `df737f…` kaynak commit'ine göçtü; RSS satırı 1 örnek/0 ısınmalı tek
süreç-tepe görüntüsüdür. Envanter 610 test, 96 numaralı belge ve 47 kabul
ADR'dir; B-060 kapandı. Grammar, runtime, tanılar ve normatif spec değişmedi.
- **GitHub Actions immutable SHA pinleri** (K-151, ADR-048): `checkout`,
`cache`, `upload-artifact` ve `rust-toolchain` kullanımlarının tamamı resmî
ref'lerden doğrulanmış 40 haneli commit SHA'lara sabitlendi. Pin TSV'si
workflow kullanımıyla birebir; hareketli/kısa/kayıt dışı ref fail-closed'dur.
Haftalık Dependabot yalnız inceleme PR'ı açar, otomatik merge yoktur.
Checkout credential saklamaz, token yetkisi `contents: read` ile sınırlıdır.
Bir supply-chain regresyonuyla envanter 610 test, 95 numaralı belge ve 46
kabul ADR'ye çıktı; B-059 kapandı. Dil davranışı ve normatif spec değişmedi.
- **Dependency cycle kapısı** (K-150/K-160, ADR-047/059): Production exact
graph'ı sahipler-arası SCC için fail-closed denetlenir. Tanı↔kaynak
bütçesi çevrimi bağımsız `tani_politikasi`; checker↔HIR çevrimi private
`semantic_model` sahibiyle kırıldı. `cozumleyici::Tur` yolu uyumludur.
K-160 son paket/registry/tedarik SCC'sini saf model, resolver, taşıma,
verification ve yayın sahiplerine ayırdı; geçici C001 silindi. Yeni çevrim
reddedilir; production SCC ve izin sayısı sıfırdır. B-058/B-070/V1-P0-33
kapandı; grammar, runtime semantiği, tanılar ve normatif spec değişmedi.
- **Production katman yönü fail-closed** (K-149, ADR-046): Bütün production
Rust ağacı 35 üst sahip ve on katmana ayrıldı. Sürümlü TSV her sahibin exact
doğrudan bağımlılıklarını ve sorumluluğunu taşır; yeni/kayıp modül,
eklenen/kaldırılan kenar ve izin dışı temel→adaptör yönü testte durur.
Tarayıcı yorum/metin/test-only kodu ayırır, hedefe özgü production yollarını
birleşik korur ve `crate`/`dil` kök takma adıyla graph gizlemeyi reddeder.
İnceleme sırasında morfoloji→paket SHA-256 ve tedarik→runtime Gregoryen
takvim terslikleri ortak `guvenlik`/`zaman` temel sahiplerine taşındı; eski
runtime tarih API'si yeniden dışa aktarımla uyumludur. Üç katman testi ve
bir takvim regresyonuyla kaynak envanteri 607 test, 93 numaralı belge ve 44
kabul ADR'ye çıktı; B-057/V1-P0-32 kapandı. Dil sözdizimi, runtime
semantiği, tanılar, RFC ve normatif spec değişmedi.
- **p50/p95 performans tarihçesi ve CI artefaktı** (K-148, ADR-045; K-152/
ADR-049 provenance revizyonu): Eski altı
iş yükü/tek medyan çıktısı; parse, resolver/checker+HIR kanıtı, tam
kaynak→typed-HIR, runtime başlangıcı, 100 bin tur yürütme, LSP
cold/open/change ve Unix tepe RSS olarak dokuz ayrı gözleme bölündü. İki
ısınma+25 release turu ham örnek, min/max ve nearest-rank p50/p95 üretir.
V2 JSON'u, Markdown raporu ve sürümlü TSV tarihçesi exact Git SHA,
milestone, temiz ağaç, OS/CPU/RAM/Rust/release ve gerçek örnekleme bağlamını
taşır; bozuk/yinelenen tarihçe fail-closed'dur.
Linux CI sonucu summary ve 90 günlük indirilebilir artefakttır, gürültülü
shared runner'da hard gate değildir. Eşik yalnız sabitlenmiş adanmış
benchmark koşucusunda açık `--esik-yuzde` seçeneğiyle etkinleşir. Yedi
koşucu birim testi ve bir mimari kablolama testiyle kaynak envanteri 603
test, 92 numaralı belge ve 43 kabul ADR'ye çıktı; B-040/V1-P1-12 kapandı.
Dil sözdizimi, çalışma semantiği, tanılar, RFC ve normatif spec değişmedi.
- **Sürümlü semantic regresyon korpusu** (K-147, ADR-044): Parser, checker,
typed HIR, runtime, morphology, concurrency ve security için 17 tarihsel
bug, `regression/` altında minimal `.dil` kaynaklarına indirildi. Sürümlü
manifest her vakayı K-kimliği, birincil faz, çalışma kipi, kesin tanı spanı,
program exit'i ve sıralı stdout ile bağlar. Ağaç birebirliği, 4 KiB/32 satır
minimality sınırı ve gerçek faz gözlemleri tek veri-güdümlü testtedir;
Git-tabanlı CI koruğu eski vaka+bug+yol üçlüsünün silinmesini engeller.
K-146 raporuna ayrı 22. `Semantic regression` fazı eklendi. Typed-HIR
runtime API'si çıkış kodunu kaybetmeden gözlenebilir oldu. B-039 kapandı;
kaynak envanteri 595 test, 91 numaralı belge ve 42 kabul ADR'ye çıktı. Dil
sözdizimi, tanı anlamları, RFC ve normatif spec değişmedi.
- **Faza özgü test matrisi** (K-146, ADR-043): Cargo'nun gerçekten derlediği
lib/bin/integration/doctest envanteri 21 birincil faza tam sahipletildi.
Sahipsiz veya yinelenen test, boş seçici, kayıp regression/fuzz/conformance
yolu ve bayat matris fail-closed'dur. Linux, macOS ve Windows her biri kendi
`cfg` envanterini faz faz çalıştırıp count, pass/fail/ignored ve duvar
süresini job summary ile indirilebilir Markdown artefaktına yazar. Süre
correctness/performance eşiği değildir; performans trendi B-040'ta kalır.
Altı koşucu birim testi ve CI kablolama regresyonuyla kaynak envanteri 592
test ve 41 kabul ADR'ye çıktı; B-038 kapandı. Dil semantiği, tanılar, RFC ve
normatif spec değişmedi.
- **Kanonik Rust biçim kapısı** (K-145, ADR-042): 53 dosyada kalan 349
`rustfmt` fark bloğu tek, davranışsız toplu dilimde temizlendi. Rust 1.93.1
araç zinciri `rustfmt` bileşenini açıkça sabitler; üç platformlu CI artık
`cargo fmt --all -- --check` ile yeni biçim borcunu reddeder. Fiziksel faz
bütçeleri kanonik satır ölçüsüne, K-144 eğilim tabanı 49 kritik işleve bir
kez yeniden alındı. Dil semantiği, tanılar, RFC ve normatif spec değişmedi;
B-037 kapandı.
- **Kritik işlev büyüme/karmaşıklık eğilimi** (K-144, ADR-041): Sabit
Rust/Clippy zinciri üretim `lib` ve `dil` ikilisindeki 48 kritik işlevi
incelenmiş TSV tabanına bağlar. 80 satır veya 12 bilişsel karmaşıklık yalnız
izlemeye giriş; satırda tabanın %10'u (+8..+24), karmaşıklıkta %20'si
(+2..+5) gözden geçirme payıdır. Yeni/kayıp kritik işlev, pay aşımı veya
bayat [eğilim raporu](islev-egilimi.md) Ubuntu CI'ı fail-closed durdurur;
kaynak içi `allow`, `--force-warn` kapısını geçemez. Beş ölçüm/kimlik/eşik
birim testi ve bir mimari kablolama testiyle envanter 585 test ve 39 kabul
ADR'ye çıktı; B-035 kapandı. Dil semantiği, kullanıcı tanısı ve normatif
spec değişmedi.
- **Temiz kaynak arşivi:** Paylaşım paketi artık çalışma klasöründen değil,
yalnız commit edilmiş `HEAD` içeriğini alan `git archive` tabanlı
`scripts/temiz-kaynak-arsivi.sh` kapısından üretilir. Build hedefleri, fuzz
ikilileri, profiler çıktıları, Finder metadatası ve yerel ZIP'ler kök ignore
politikasında açıkça dışarıdadır; kalıcı fuzz korpusu korunur. Sabit commit
zamanı, arşiv içi dosya SHA-256 manifesti ve ZIP yan özeti aynı `HEAD` için
byte-byte tekrar üretim ve bağımsız bütünlük denetimi sağlar.
- **Ortak production web durumu ve worker modeli**
(K-137, RFC-0017/ADR-034/spec-12): `--web-proxy` oturum, revoke, expiry ve
endpoint/CSRF/Argon2id oran pencerelerini proje kökündeki
`.zee/web-durumu-v1.json` kalıcı deposunda süreçler arası atomik tutar.
Proxy kimliği yalnız proxy'nin yeniden kurduğu tek-hop `Forwarded`
başlığındaki kanonik IP'dir; XFF kimlik değildir. V1 process başına tek
worker'dır; `--web-worker-port` ile aynı kaynağı çalıştıran N ayrı süreç
reverse proxy arkasında aynı depoyu paylaşır. İki gerçek CLI sürecinde
login, worker geçişi, restart, çapraz logout ve iki sürece dağıtılmış altıncı
yanlış parola denemesinin Argon2id öncesi 429 olması kanıtlıdır. Bozuk
depo/symlink/kapasite hatası fail-closed 503'tür. Envanter 547 test ve 32
kabul ADR'ye çıktı; B-046 kapandı.
- **Protokol-kesin LSP JSON-RPC** (K-138, ADR-035/spec-24): Elle yazılmış
JSON parser'ı RFC 8259 sayı durum makinesini kullanır; doğrulanmış sayı
lexeme'ini `f64`'e çevirmeden kayıpsız saklar. Baştaki sıfır, eksik
kesir/üs, `NaN/Infinity` ve çözülmüş adı yinelenen nesne alanı reddedilir.
UTF-8/sözdizimi `-32700`, bozuk tek-nesne zarf `-32600`, bilinmeyen yöntem
`-32601`, bozuk yöntem parametresi `-32602` üretir; kimliksiz bildirim
response almaz. Geçerli çok büyük/kesirli `id` aynı lexeme ile döner ve tam
okunmuş UTF-8 dışı gövde sunucuyu düşürmez. Ayrıştırıcı 300 satır bütçeli
`lsp/json.rs` sahibine ayrıldı. Sayı differential, escaped duplicate,
standart hata/notification, ardışık framing ve mimari regresyonlarıyla
envanter 556 test ve
33 kabul ADR'ye çıktı; B-051 kapandı.
- **Tek kanonik web proxy origin'i** (K-139, ADR-036/spec-12): CLI'a özel
`GuvenliOrigin` parser'ı kaldırıldı. `--web-proxy`, `Host`, tek-hop
`Forwarded host` ve unsafe `Origin`, outbound allowlist ile aynı
`AgHedefi` DNS/IPv6/port kimliğine ayrıştırılır. Varsayılan HTTPS `:443` ve
DNS harf farkı kanoniklenir; geçersiz etiket/IPv6/port, yol, sorgu,
kullanıcı bilgisi ve HTTP fail-closed reddedilir. Production listener sabit
`127.0.0.1`e bind eder ve kabul edilen socket peer'ini ayrıca loopback olarak
doğrular. Origin olumluları/olumsuzları ve mimari drift koruğuyla envanter
558 test ve 34 kabul ADR'ye çıktı; B-052 kapandı.
- **Byte tabanlı HTTP/1.x istek sınırı** (K-140, ADR-037/spec-11/12/24):
Socket başlığı metne çevrilmeden CRLF, request-line, header adı/değeri ve
framing olarak doğrulanır. Yalnız origin-form ve HTTP/1.0/1.1 kabul edilir;
bare-LF/CR, obs-fold, NUL, absolute/authority/asterisk-form, fragment,
Transfer-Encoding, duplicate/kuralsız Content-Length, fazla/eksik veya
UTF-8 dışı gövde fail-closed'dur. Gövde tahsisi ancak CL 64 KiB sınırından
geçince yapılır; kayıplı UTF-8 kaldırılmıştır. Yedi protokol ve mimari
regresyon, beş kalıcı fuzz seed'i ve ayrı ham-byte libFuzzer hedefiyle
envanter 566 test ve 35 kabul ADR'ye çıktı; B-053 kapandı.
- **Rust tedarik zinciri ve gerçek offline vendor kapısı**
(K-141, ADR-038): Compiler ve fuzz bağımlılık grafikleri sabit
`cargo-deny 0.20.2` ile push/PR ve günlük takvimde güncel RustSec, izinli
SPDX, duplicate/wildcard ve yalnız crates.io kaynak politikasından geçer.
Advisory ignore boştur; iki exact major-geçiş istisnası teknik gerekçelidir.
CI'daki kilitsiz fallback kaldırıldı ve bütün Cargo komutları `--locked`
oldu. İki lock'un ortak vendor ağacı iki kez üretilip sıralı yol+dosya
SHA-256 manifestiyle eşitlenir; sonra boş Cargo home'da compiler ve fuzz
gerçekten offline derlenir. Dört statik regresyonla envanter 570 test ve 36
kabul ADR'ye çıktı; B-054 kapandı. `publish = false`, ürün lisansı seçilene
kadar yanlışlıkla crates.io yayınına izin vermez; bağımlılık lisans listesi
Zee'nin lisansı değildir.
- **Playground ön-tahsis girdi bütçesi** (K-143, ADR-040): Merkezî kaynak
profili playground kaynağını 8 MiB, soru girdisini 1 MiB ve 4.096 satırla
sınırlar. Native köprü byte/satır boyunu sahipli `Vec<String>` öncesinde;
ABI v3 byte boyunu kayıtlı tamponu kopyalamadan reddeder. Tarayıcı limitleri
WASM'den okur, UTF-8 boyunu ara byte dizisi kurmadan hesaplar ve
`TextEncoder.encodeInto` ile doğrudan exact tampona yazar. Sınır/bir-fazlası
native ve gerçek wasm32 Node testleri, kaynak+soru kipli beş kalıcı seed
fuzzer'ı, 61 saniyede 1.709.869 çağrılık kampanya ve allocation-order mimari
kapısıyla envanter 579 test ve 38 kabul ADR'ye çıktı; B-056/V1-P1-11
kapandı. ABI v2 hostu v3 modülle bilinçli uyumsuzdur; depodaki tek dosyalık
playground yeniden üretilmiştir.
- **Sürümlü ve hasım hosta dayanıklı WASM C ABI** (K-142, ADR-039): Eski
kayıt dışı `slice/Vec::from_raw_parts` köprüsü kaldırıldı. ABI v2 yalnız
modülün ayırdığı başlangıç pointer'ı ile exact boyu sahipli kopyaya alır;
null/iç/yabancı pointer, taşkın boy, sonuç tamponunu girdi sayma ve geçersiz
UTF-8 çekirdekten önce görünür hata olur. Sonuç toplamı ayrı kayıttan
sorgulanır; yanlış veya çift bırakma allocator durumunu değiştirmez.
Playground şablonu sürümü, linear-memory zarfını, uzunluk önekini ve strict
UTF-8'i doğrulayıp bütün tamponları `finally` içinde bırakır. Beş yeni
regresyon, dört byte seed, gecelik ayrı fuzz işi, gerçek wasm32 Node host
round-trip'i ve 1.745.134 çağrılık ilk kampanyayla envanter 575 test ve 37
kabul ADR'ye çıktı; B-055/V1-P1-10 kapandı. Bu v2 sahiplik tabanı K-143'ün
ABI v3 ön-tahsis bütçesiyle genişletildi.
- **Normatif otorite ve v1 kapıları** (K-081, ADR-010): geçerli dilin kesin
davranışını spec anlatır; RFC değişikliği yetkilendirir ama spec+conformance
testi aynı değişiklikte güncellenmeden yürürlüğe girmez. Kaynak denetimli
[v1.0 sürüm kapıları](v1-surum-kapilari.md) bağlayıcıdır. RFC-0006 ve
RFC-0011 güncel gerçeklemeyle uzlaştırıldı; RFC-0015 production web/eylem
sınırını taslağa aldı.
- **Deneysel web korkuluğu** (K-082): gerçek TCP sunucusu artık sıradan
`dil çalıştır` ile açılmaz; yalnız açık `--deneysel-web` opt-in'i ve görünür
production uyarısıyla localhost'ta çalışır. Panel örnekleri eğitim demosu
olarak yeniden etiketlendi; giriş/kaydet/sil/çıkış durum değişiklikleri POST
kontrolüne alındı. GET ile silmeme regression testidir.
- **Açık işlem imzası** (K-083): başlangıç için `sayıyı al` aynen kalır;
public/paket API'si `sayıyı Ondalık olarak al` yazabilir. Açık gövde hiç
çağrılmasa da denetlenir, imza çağrıyla değişmez. Liste/sözlük/Seçenek/Sonuç
ve yapı tür yazımları desteklenir; TamSayı→Ondalık runtime değeri de
genişler. T037/T038, golden 33 ve çağrı sırası permütasyonlarıyla 270 test.
- **Atomik kalıcı dosya** (K-084, RFC-0016): `dosyasına ... yaz/ekle`
aynı klasörde geçici dosya + disk eşzamanlama + atomik replace kullanır.
Unix `flock` / Windows `LockFileEx` süreç kilidi iki yazarın
güncellemesini korur; ani süreç sonu kilidi bırakır. Biçimleyici, paket
bildirimi ve `proje.kilit` tek-dosya yazmaları da aynı çekirdeğe taşındı.
Hata enjeksiyonu, eşzamanlı okuyucu ve iki bağımsız CLI yazarıyla 276 test.
- **Gerçek son tarih iptali** (K-085, RFC-0011/spec-09): `içinde` artık
gövdeyi bitirip geç kaldığını sonradan söylemez. Mutlak deadline
blok/işlem/döngü sınırlarında denetlenir; `bekle` kalan süreye kırpılır,
HTTP bağlantı/yazma/okuma tek bütçeyi kullanır. İç içe bloklarda yalnız
deadline sahibi `yetişmezse` kolu çalışır; iptal sonrası yan etki yoktur.
Ç001 iç nöbetçisiyle 123 katalog kodu ve toplam 279 test; playground'da
ardışık sanal beklemeler de aynı son tarih anlamını taşır.
- **Tam public işlem sözleşmesi** (K-086, spec-10): yerel başlangıç
işlemlerinde `sayıyı al` çıkarımı korunur; birim/paket işlemleri bütün
parametrelerini `<ad> <Tür> olarak al` ve dönüşünü `<Tür> döndürür` ya da
`değer döndürmez` ile açıkça bildirir. Dönüş türü gövdeyle ve bütün akış
yollarıyla kanıtlanır (T039–T042). v1 public modeli bilinçli monomorfik
kaynak ABI'sidir; kırıcı semver sınırı spec'te sabittir. Standart kitaplık
bu sözleşmeye geçirildi; `liste_araclari` somut Ondalık ABI'si taşır,
TamSayı listeleri çağrıda genişler ve uç sonuçları da `71,0` gibi Ondalık
döner. Liste/özyineleme/çağrı sırası ve gerçek paket
olumsuzuyla ve örtük yeniden-dışa-açma yasağıyla toplam 289 test, 127
katalog kodu. V1-P0-01 kapandı.
- **Uygulama eylemi ve yöntemli web adaptörü** (K-087, RFC-0015/spec-11):
açık imzalı `eylem` aynı çağrı sözdizimiyle web/CLI/görev/test bağlamında
kullanılır; HTTP yanıtı/çerezi ve geri alınamayan ekran/girdi/donanım etkisi
taşıyamaz. GET/HEAD'in doğrudan ve çağrı grafiğindeki dolaylı yazması T045,
rota içi uygulama yazması T046'dır. Açık GET/HEAD/POST/PUT/PATCH/DELETE,
404/405, 64 KiB+100 alan için 413 ve 30 saniye için 504 gerçeklendi. Her
eylem çalışma hatası ya da başarısız Sonuçta geri alınan iç içe dosya
savepoint'i taşır; IO desteği yoksa C021 ile fail-closed davranır. Gerçek TCP
HEAD gövdesini bastırır. Geri alma, araya giren başka yazarın verisini
ezmek yerine C021 verir. Hermetik ve gerçek CLI geri alma kanıtlarıyla 304
test ve 134 katalog kodunda V1-P0-02
kapandı. Çok-dosyalı süreç-çökmesi atomikliği bu sözün parçası değildir.
- **Production web güvenlik profili** (K-088, RFC-0017/spec-12): unsafe rota
ilk satırda public/oturum/rol politikasını açıklar (T049/T050), zorunlu
alanlar 400 ve otomatik synchronizer CSRF 403 kapısından geçer. Native
runtime 256 bit OS CSPRNG belirteç üretir, oturum kimliğinin yalnız SHA-256
özetini sunucuda tutar; girişte session+CSRF rotation, 30 dakika ömür,
sunucu rolü ve logout revoke vardır. `dil parola-özeti` Argon2id PHC üretir.
`--web-proxy https://host` loopback'teki HTTPS proxy için Host/proto/Origin
doğrular; `__Host-` Secure+HttpOnly+SameSite=Lax çerez, HSTS/CSP ve CRLF/
request-smuggling korkuluklarını uygular. 321 test ve 138 katalog koduyla
V1-P0-03 kapandı.
- **Sürümlü morfoloji profili** (K-089, RFC-0018/spec-13): çözümleyici ve
LSP'nin ayrı ek listeleri `zee-tr-1` tek kaynağında birleşti. İyelik ayrı
soyut kimlikle iki katmanlı üretilir; düzenli kök×bütün tek/iki katman
`üret→çöz` property'leri, ters ses değişimi ve A002 belirsizlik korpusu
tablo snapshot'ını korur. Rename artık `fiyatıyla→elmasıyla` zincirini de
giydirir. `proje.dil` profili sabitler (P011), `proje.kilit` v2 ana/paket
profilini taşır; `dil morfoloji [kelime]` kararı görünür kılar. 333 test ve
139 katalog koduyla V1-P1-02 kapandı.
- **Deterministik görev scheduler'ı** (K-090, RFC-0011/spec-14):
`eşzamanlı olarak` görevleri artık kaynak sırasında bitiren sahte bir blok
değildir; `hepsini bekle`, tek iş parçacıklı future scheduler'ında görevleri
`bekle` noktalarında dönüşümlü ilerletir. Kaynak sırası bağlayıcıdır; 2 sn ve
1 sn bekleyen görevler toplam 2 sn'de biter ve data race oluşmaz. İlk
yönetilmemiş hata bekleyen kardeşleri sonraki yan etkileri başlamadan iptal
eder; dış son tarih bütün görev ağacına yayılır. T051 her grubu aynı
sözcüksel kapsamda tek join'e zorlar; T033 sonuç erişimini join sonrasına
bırakır. Eylem transaction'ları savepoint sahipliği için atomik scheduler
dilimidir. 343 test ve 140 katalog koduyla V1-P1-03 kapandı; çok çekirdekli
paralellik v1 sözü değildir.
- **Yapılandırılmış Hata değeri** (K-091, RFC-0008/spec-15): `Sonuç<T>` hata
tarafı artık kod, Türkçe mesaj, `Seçenek<Hata>` neden zinciri ve Metin
sözlüğü verisi taşır. `hatanın kodu` `göre` ile eşlenir; neden `varsa` ile
güvenle açılır; `hatanın json metni` bütün zinciri sabit anahtar sırasında
verir. Eski `"..." hatasını döndür` `GENEL` koduyla aynı kullanıcı çıktısını
korur; yerleşik denemeler kararlı kod üretir. S044/T052 olumsuzları,
yeniden yayma ve geriye uyum regresyonlarıyla 350 test ve 142 katalog
kodunda V1-P1-04 kapandı.
- **Keyfî hassasiyetli Ondalık** (K-092, RFC-0013/spec-16): ilk bootstrap'ın
dokuz kesir hanesi ve i64/i128 katsayı sınırı kaldırıldı. Tek Ondalık türü
keyfî uzunlukta katsayı+ölçek taşır; toplama/çıkarma/çarpma ve sonlu onluk
bölüm tamdır. Sonsuz bölüm platformdan bağımsız 34 anlamlı haneye,
yarımlar sıfırdan uzağa yuvarlanır. Uzun sabit ve negatif metin dönüşümü,
büyük/küçük değer, exact `1/8`, `10/3` bağlamı, karşılaştırma, JSON/para ve
i64 daraltma taşmasıyla 356 test yeşildir. S032 emekliye ayrıldı; katalog
141 etkin + 1 ayrılmış kod taşır. Release ölçümünde 20 bin exact Ondalık
toplaması 6,8 ms'dir; `BigInt` kapasite maliyeti ölçüm arşivinde görünürdür.
V1-P1-01 kapandı.
- **Değer semantiği ve gezme imleci** (K-093, RFC-0019/spec-17): bütün
kullanıcı değerleri derin kopyadır; gizli paylaşılan alias yoktur. Liste
gezmesi öğeyi kopyalayıp turun sonunda aynı sıraya geri yazan değer-sonuç
imlecidir; alan yazma ve yeniden bağlama aynı kalıcı sonucu verir. Gezilen
kaynağı ekleme/silme/yeniden bağlama, sözlüğe yazma ve aynı kaynağı iç içe
gezme T053 ile derlemede durur; doğal `sayılara` yüzeyi artık A002 yerine
doğrudan bu tanıyı alır. Derin kopya, beş olumsuz ve 1–24 uzunluk property
korpusuyla 360 test ve 142 etkin + 1 ayrılmış kod yeşildir. V1-P1-05'in
makine tarafı tamamdır; gerçek çocuk/profesyonel usability sonucu gelmeden
kapı dürüstçe açık kalır.
- **Tekrar üretilebilir paket yayını** (K-094, ADR-006/RFC-0020/spec-18):
`dil anahtar üret` var olanı ezmeyen Unix 0600 Ed25519 yayıncı anahtarı ve
yeni proje iskeletlerinde `*.zee-anahtar` Git dışlama koruması;
`dil paketle` platform metadata'sı taşımayan sıralı `.zep`, SPDX 3.0.1
JSON-LD SBOM, in-toto/SLSA v1 provenance ve üçünü ad+boyut+SHA-256 ile
imzalayan `zee-yayin-v1` üretir. `SOURCE_DATE_EPOCH` ile dört dosya byte-byte
yinelenir. İmza/paket/SBOM/provenance oynama, path traversal/fazladan byte,
sembolik bağ ve yerel yol bağımlılığı fail-closed testlidir. P012 eklendi.
Bu yayın öz-imzası tek başına registry güveni değildir; TUF tarzı eşik kök,
targets/snapshot/timestamp, doğrulanmış cache, yanked ve duyuru tamamlanana
kadar V1-P1-07 açık kalır. Doküman tazelik testiyle toplam 370 test yeşildir.
- **Registry metadata güven zinciri** (K-095, ADR-006/RFC-0020/spec-19): ağ
dışı SHA-256 ile sabitlenen root, rol başına Ed25519 eşik, hem eski hem yeni
root eşiğini isteyen ardışık rotasyon ve kanonik kapalı JSON zarfı çalışır.
Tek güncelleme saatiyle timestamp→snapshot→targets sürüm/boyut/SHA-256
bağları; kalıcı sürüm+aynı-sürüm-özeti rollback/equivocation koruması ve
zincir tamamlanmadan ya da daha yeni sonuçtan sonra bayat sonuçla durumu
uygulamayan transaction sınırı kuruldu. Exact
hedef yayıncı yetkisi dört yayın dosyasını bağlar; yanked ve etkin kritik
duyuru varsayılan reddedilir. Eşik/rotasyon, rollback/expiry, aynı sürümlü
farklı içerik, mix-and-match, fast-forward zehirleme, kanonik/limit,
bozuk kalıcı durum, RFC3339 takvim, yanlış yayıncı ve politika olumsuzlarıyla
toplam 378 test;
P013/P014 ile 144 etkin + 1 ayrılmış tanı yeşildir. Taşıma, kalıcı durum
dosyası, doğrulanmış cache/offline ve CLI bitmeden V1-P1-07 açık kalır.
- **K-016 çağrı karar deneyi** (K-096, RFC-0006/spec-02): çalışan A yüzeyi
nihai V1 kararı sayılmadan önce serbest üretim, kör A/B/C kartları, üç sıra
grubuna dengeli dağıtım, çocuk/profesyonel alt grup eşikleri ve yedi teknik
bağlam önden bağlandı. B güçlü çıkarsa ikinci çağrı sözdizimi eklenmeyecek;
B-003/RFC-0021 expression grammar turuna dönülecek. Anonim katılımcı/özet
şablonları ve kişisel veri koruması hazırlandı. Parser'ın eski tanım-sırası
yorumu güncel ön-tarama/karşılıklı özyineleme gerçeğine düzeltildi. Dil
yüzeyi değişmedi; 378 test tabanı korunuyor ve V1-P0-07 gerçek 10 çocuk +
5 profesyonel sonucu gelene kadar açık kalıyor.
- **Katmanlı ifade grameri** (K-097, RFC-0021/spec-20/ADR-002): mevcut yüzey
primary → erişim/postfix → çağrı → aritmetik → birleştirme → karşılaştırma
→ boolean güç sırasına ve tam bölge tüketimine bağlandı. `ile`/`ve` gibi
bağlama göre ayrılan kelimelerin sahipliği, en uzun işlem adı, karışık
`ve/veya` için S030, işlem-adı kuyruğunun postfix'i gölgelememesi, tam
sıfır-argüman çağrısının korunması ve tanımsız katman birleşimi için
fail-closed davranış normatifleşti. Böylece görünür `sayısı` işleminin
`metnin sayısı` ifadesini yanlış S019'a çevirdiği çakışma, geçerli tam
sıfır-argüman çağrılarını bozmadan kapandı. Yeni ifade özelliği katman,
çakışma matrisi, AST/lowering,
formatter ve olumlu/olumsuz conformance kanıtı olmadan parser'a dal
ekleyemez. Sekiz bağımsız testle toplam 386 test yeşil; kullanıcı yüzeyi
değişmeden V1-P0-08 kapandı. Fiziksel parser parçalama B-005/K-099'da
tamamlandı.
- **Core AST intrinsic/yetkinlik sınırı** (K-098, ADR-011): HTTP, sensör,
CSRF ve parola için dört alan-özel AST varyantı kaldırıldı. Mevcut Türkçe
cümleler parser'da ad alanlı kararlı kimlik ve sıralı argüman taşıyan tek
`Intrinsic` düğümüne indirilir. Tür imzası, gereken ağ/donanım/web oturumu/
kriptografi yetkinliği ve statik etki merkezi kayıttadır; checker, etki
çözümleyici ve runtime aynı kaydı tüketir. `kapı kapalıysa` ikinci intrinsic
yerine genel olumsuzlamayı kullanır. Kimlik tekilliği, dört lowering ve iki
tür olumsuzuyla yedi yeni test; mevcut HTTP/sensör/web/parola regresyonları
dahil toplam 393 test yeşildir. Kaynak semantiği değişmeden B-004 ve
V1-P0-09 kapandı; fiziksel handler ayrımı B-005/K-099'da, izin politikası
B-023/K-127'de tamamlandı.
- **Derleyici fiziksel faz sınırları** (K-099, ADR-012): 2709 satırlık parser
cümle/ifade, 3067 satırlık checker cümle/ifade/çağrı ve 3181 satırlık
runtime cümle/ifade handler modüllerine ayrıldı. Kökler 1160/963/1965 satıra
indi; alt modüller yalnız `pub(super)` görünür ve public Rust API değişmedi.
Üç kaynak-mimari testi büyük handler'ların köke dönmesini ve ilan edilmiş
faz bütçelerinin aşılmasını engeller. Hata kataloğu taraması yeni alt
modülleri özyinelemeli kapsar. 393 davranış testi aynen korunup toplam 396
test yeşil kaldı; kaynak semantiği değişmeden B-005/V1-P0-10 kapandı.
- **Checker semantik katmanları** (K-100, ADR-013): 963 satırlık checker kökü
143 satırlık geçiş orkestrasyonuna indirildi. Türler, bağlam, sembol, akış,
çağrı, public sözleşme, etki/yetkinlik ve dönüş/control-flow ayrı tek-sahipli
modüllere taşındı; eski `eylem.rs` aynı davranışla `cozumleyici/etki.rs`
oldu. Public `Tur`, `VeriTuru`, `SozlukDegerTuru` ve `ad_cozumle` API'si
yeniden dışa aktarımla korundu. İki yeni sahiplik/API testiyle mimari test
sayısı beşe, toplam test sayısı 398'e çıktı. Kaynak semantiği değişmeden
B-006/V1-P0-11 kapandı; semantic ID ardılı B-010/K-101 ile tamamlandı.
- **Semantic kimlik modeli** (K-101, ADR-014): `YapiId`, `IslemId` ve
`SymbolId` newtype'ları eklendi. `Tur::Yapi` çıplak `usize` yerine kimlik
taşır; fiziksel yapı konumu ayrı dizinden çözülür. İşlem imzaları ve
özyineleme kaydı `IslemId`, yerel sembol tablosu ad→(`SymbolId`, tür)
kullanır. Checker çözülmüş değişken, yapı oluşturma ve işlem çağrısı AST
düğümlerini ID ile bağlar; kaynak adını tanı/runtime geçişi için korur. Üç
davranış ve bir mimari testle toplam 402 test yeşildir; kaynak semantiği
değişmeden B-010/V1-P0-12 kapandı; faz modeli B-018/K-102 ile tamamlandı.
- **Tür güvenli derleyici fazları** (K-102, ADR-015): `KaynakMetni`,
`TokenAkisi`, `AyristirilmisAst`, crate-içi `BaglanmamisProgram` ve yalnız
başarılı checker'ın üretebildiği `BaglanmisProgram` eklendi. Standart
denetle/çalıştır/dene hatları fazlı API ve `calistir_baglanmis[_io]`
girişlerini kullanır; eski raw `Program` API'si yalnız uyumluluk adaptörüdür.
Parsed AST'nin doğrudan yürütülemeyeceği compile-fail dahil dört yeni testle
toplam 406 test yeşildir. Kaynak semantiği değişmeden B-018/V1-P0-13
kapandı; ayrı typed HIR B-019 olarak açık kaldı.
- **Typed HIR çekirdeği** (K-103, ADR-016): checker'ın her denetlenmiş ifade
için ürettiği tür ve `SymbolId`/`IslemId`/`YapiId` bağı ayrı
`HirIfadeBilgisi` kaydına taşındı; `HirDugumId` program içi semantic düğüm
kimliğidir. `BaglanmisProgram` artık zorunlu `HirProgram` sahibidir; AST
tanı ve v0 uyumluluğu için salt-okunur kalır. İki davranış ve bir mimari
testle toplam 409 test yeşildir. K-104 ardılı runtime geçişini tamamladı.
- **HIR-bağlı standart runtime** (K-104, ADR-016): `calistir_baglanmis[_io]`
ve kaynak test hattı `CalistirmaProgrami::Hir` kullanır. Değişken erişimi/
güncellemesi, işlem çağrısı ve yapı oluşturma yalnız `HirBagi` ile çözülür;
HIR kolu kaynak adına geri düşmez. Eşzamanlı görev özgün ifade düğümünü
ödünç alır. Kaynak adlarını bilerek bozan iki regresyon ve standard-hat
mimari testi ve dönüşsüz çağrı HIR kanıtıyla toplam 413 test yeşildir;
B-019/V1-P0-14 kapandı.
- **Sınırlı native ağ I/O** (K-105, ADR-017): HTTP istemcisi kaynakta deadline
yoksa 30 saniyelik mutlak varsayılan bütçe kullanır; bütün adres denemesi,
yazma ve her okuma aynı kalan süreyi tüketir. Başlıklar dahil wire yanıt
8 MiB ile sınırlıdır. Yerel sunucu başlık+gövdeyi kabulden başlayan mutlak
10 saniyede tamamlatır, bayt damlatmak süreyi yenilemez ve aşım 408 olur;
yanıt socket'i de 10 saniye yazma zaman aşımı taşır. Üç loopback sınır
testiyle toplam 416 test yeşildir; B-025'in ağ dilimi ve V1-P0-15 kapandı.
- **Sınırlı web oturum deposu** (K-106, ADR-018): process içi depo 4096
toplam/1024 anonim kayıtla sınırlıdır. Süresi dolanlar önce silinir; kota
dolunca en uzun süredir kullanılmayan anonim kayıt oluşturma sırasıyla
deterministik tahliye edilir. Kimlikli oturum rastgele düşürülmez; yalnız
kimlikli doluluk yeni girişi fail-closed reddeder. 10/30 dakikalık ömür
mutlak ve kaymazdır. Üç yeni kota/tahliye testiyle toplam 419 test yeşildir;
V1-P0-16 kapandı. Bu tarihsel çok süreç açığı daha sonra K-137/ADR-034 ile
kapandı; process-local adaptör yalnız deneysel/öğretici kipte kaldı.
- **Sınırlı LSP girdisi ve sıkı JSON** (K-107, ADR-019): `dillsp` gelen
çerçeveyi tahsis öncesi 8 KiB başlık/8 MiB gövdeyle ve tek `Content-Length`
ile sınırlar. Mini JSON 128 iç içelik/100 bin düğüm bütçesi taşır; yanlış
veya eksik surrogate çifti, tek düşük surrogate ve kaçışsız kontrol
karakteri reddedilir. Üç framing ve dört parser testiyle toplam 426 test
yeşildir; B-047/V1-P0-17 kapandı.
- **Zorunlu HIR kaynak aralığı** (K-108, ADR-020): her
`HirIfadeBilgisi` kimlik+tür+bağın yanında zorunlu `HirKaynakAraligi`
taşır. Değişkenlerde lexer'ın kesin satır/sütun/uzunluğu, diğer mevcut AST
ifadelerinde sahte kesinlik üretmeyen kaynak satırı zarfı vardır; sıfır
konum `NonZeroUsize` ile kurulamaz. Bir yeni davranış ve genişletilmiş HIR+
mimari kanıtlarıyla toplam 427 test yeşildir; B-020/V1-P0-18 kapandı.
- **Production panic audit'i** (K-109, ADR-021): lexer/parser, formatter/LSP,
checker/runtime, paket/arşiv/kalıcı IO ve CLI/ölçüm yollarındaki 46 doğrudan
`unwrap`/`expect`/panic noktası sonuç veya kodlu tanıya çevrildi. Dört
production crate kökü test dışında `unwrap`, `expect`, `panic!`,
`unreachable!`, `todo!` ve `unimplemented!` kullanımını Clippy `deny` ile
reddeder. `SymbolId`nin yapay 32-bit kapasite assertion'ı da kalktı. İki
yeni regresyonla toplam 429 test yeşildir; B-014/V1-P0-19 kapandı.
- **Lexer/parser sürekli fuzz hattı** (K-110, ADR-022): geçerli UTF-8 kabul
eden libFuzzer hedefi lexer çıktısını hem normal hem hata-kurtarmalı parser'a
verir. Sekiz Unicode/girinti/sayı/virgül/blok tohumu ile Zee mutation
sözlüğü, sabit nightly+cargo-fuzz gece işinde cache'li korpusu büyütür;
crash girdisi artifact olarak korunur. Üç stable regresyon korpusu, 4.096
deterministik UTF-8 bileşimini ve 64 KiB uçları her ana testte oynatır.
İlk smoke 1.048.287 girdiyi crashesiz tamamladı; toplam 432 test yeşildir,
B-015/V1-P0-20 kapandı.
- **Morfoloji property/fuzz sertleştirmesi** (K-111): `zee-tr-1` üret→çöz
değişmezi 4.096 deterministik kökün bütün geçerli tek/iki katmanlarında;
sessiz seçim yasağı üretilmiş 2.048 yüzeyin bütün adaylarıyla sınanır.
`ğ/ö/ş/â/İ` NFC yazımları geçer, NFD ayrıştırmaları S029 verir. Ayrı
libFuzzer hedefi byte girdiden geçerli Zee kökü üretir; gecelik matrix
korpusu bağımsız büyütür. İlk smoke 527.966 girdiyi ihlalsiz tamamladı;
üç yeni regresyonla toplam 435 test yeşildir, B-016/V1-P0-21 kapandı.
K-105 HTTP timeout testindeki tek-read sahte sunucu yarışı da başlığın
bütünüyle tüketilmesiyle giderildi; macOS RST kararsızlığı kaldırıldı.
- **AST/HIR invariant kapısı** (K-112, ADR-023): parser AST'sinde çözülmüş
ad/semantic ID/checker işareti; bağlı programda eksik, yinelenen veya yetim
HIR kaydı ve varyantla uyuşmayan semantic bağ debug/test faz çıkışında
fail-closed C000 olur. Açık doğrulama API'si faz, yapısal yol, açıklama ve
satır taşır. Kapı, özellik erişimi alan erişimine çevrilirken klonlanan alt
düğümün eski HIR kaydını yetim bıraktığını buldu; dönüşüm artık kutuyu taşır
ve beklenmeyen varyantta T016 döndürür. Üç integration ve iki HIR unit
regresyonuyla toplam 440 test yeşildir; B-017/V1-P0-22 kapandı.
- **Parser hata kurtarma ve LSP tanı bütçesi** (K-113, ADR-024): kurtarmalı
parser hatalı cümlede satır sonuna, varsa yalnız ona ait dengeli girinti
gövdesinin sonuna senkronlanır. Sağlam kardeşler ebeveyn blokta kalır;
fiziksel derinlik sonraki üst düzey tanıma sızmaz. Yapı alanı, `göre` kolu,
eşzamanlı görev, `değilse` ve `yetişmezse` sonraki geçerli satırı korur.
CLI/LSP parser+birim+checker tanıları kaynak sırasında ve belge başına en
çok 20 kayıttır. Altı parser ve bir gerçek LSP regresyonuyla toplam 447 test
yeşildir. Recovery yolunu da çalıştıran 31 saniyelik lexer/parser smoke'u
977.014 mutation'ı çökmesiz tamamladı; B-021/V1-P0-23 kapandı.
- **Tanı kodu sürüm kimliği** (K-114, ADR-025): kaynak↔katalog kapısının
yanına 145 etkin ve 3 ayrılmış kaydı kapsayan şema-1 fixture'ı geldi. Her
kod aile uyumlu tekil semantik anahtar ve kanonik “Ne oldu” özeti taşır;
aynı kodun sessiz anlam değişimi ya da emekli kodun yeniden kullanılması
testi kırar. A004, C014 ve S032 açık mezar taşıdır. Bir fixture regresyonuyla
toplam 448 test yeşildir; B-022/V1-P0-24 kapandı.
- **Deterministik IO izi ve replay** (K-115, RFC-0022, ADR-026): bütün 27
`GirdiCikti` yöntemi işlem, argüman, sonuç ve tek küresel sırayla kanonik
şema-1 izine alınabilir. `dil iz kaydet/oynat` gerçek koşuyu atomik kaydeder,
yeniden oynatmada dosya/ağ/web/donanım etkilerini uygulamadan protokolü
birebir doğrular ve artan olayı reddeder. Okuyucu 64 MiB/100.000 olay/4.096
alan sınırını ve işlem-özel şemaları yürütmeden önce denetler. Parola ile PHC
argümanları yalnız SHA-256 parmak izi taşır; izin geri kalanı özel veri kabul
edilir. Beş çekirdek ve iki CLI regresyonuyla toplam 455 test yeşildir;
B-027/V1-P0-25 kapandı.
- **Sürümlü deterministik IO profili** (K-116, RFC-0023, ADR-027): CLI ve
playground'un kopya rastgele üreticileri tek `SurumluRastgele` sahibinde
birleşti. `zee-io-1`; tohum karışımı+xorshift64* dizi snapshot'ını, yansız
uçları-dahil eşlemeyi ve tam i64 aralığını bağlar. Hermetik takvim ile
tekdüze saat ayrıldı; negatif/eski zaman geri gidemez, sanal bekleme takvimi
oynatmaz. FIFO girdi/rastgele fallback'i ve sahte dosya/ağ/sensör çıktıları
da conformance kapsamındadır. Beş regresyonla toplam 460 test yeşildir;
B-028/V1-P0-26 kapandı.
- **Platformlar arası kanonik `.zep` ve saldırı korpusu** (K-117, RFC-0020,
ADR-028): paket üreticisi dosya sistemi bileşenlerini Unicode 17.0 NFC'ye
çevirir, normalizasyon çakışmasını reddeder; tüketici yalnız zaten kanonik
yolu kabul eder. UTS #39 `/`, `\\`, `.`, `:` benzerleri, tam genişlikli
ayraçlar ve görünmez bidi denetleyicileri fail-closed'dur. Türkçe Unicode
dosya adlı sabit `.zep` fixture'ı Linux/macOS/Windows CI'da aynı testle,
80 yol saldırısı ayrı kalıcı korpusla korunur. Üç yeni regresyonla toplam
463 test yeşildir; B-030/B-031 ve V1-P1-08 kapandı.
- **Makine-okunur kanıt ve canlı depo sayıları** (K-118, ADR-010): 23 RFC,
26 ADR ve 22 spec bölümü durum+test dosyaları+açık kapsam notuyla tek TSV'de
birebir izlenir. Yeni/eksik/yinelenen belge veya olmayan test yolu tazelik
testini kırar. `depo_sayilari` golden, Rust+doctest, tanı, RFC/ADR ve spec
sayılarını gerçek dosyalardan üretir; README işaretli bloğundaki tek byte
kayma CI hatasıdır. İki yeni regresyonla toplam 465 test yeşildir;
B-043/B-044 kapandı.
- **Formatter parse-equivalence kapısı** (K-119, RFC-0021/ADR-002/spec-20):
C011 artık `SatirSonu`, `Girinti`, `Cikinti` ve `DosyaSonu` dahil tam parser
token dizisini korur. Sayısal 33 golden programın metin ve yorum içini
bozmayan dağınık-boşluk varyantı biçimlenir; önce/sonra token izi eşit ve
her iki kaynak parser tarafından kabul edilmiş olmalıdır. İki yeni
regresyonla toplam 467 test yeşildir; B-042 kapandı.
- **Semantic LSP gezinme ve rename** (K-120, ADR-014/016): HIR artık her
`SymbolId` için ilk tanım, yeniden atama ve okuma aralıklarını; işlem/yapı
kullanımlarını `IslemId`/`YapiId` ile araçlara açar. Definition/rename aynı
yazımlı ayrı kapsamları ayırır, çok kelimeli işlem adını bütün değiştirir ve
morfolojiyi yalnız semantic hedef seçildikten sonra uygular. Hatalı veya
A002 belirsiz belgede metin tahmini yapılmaz; dış birim tanımı için eksik
tek-dosya rename'i üretilmez. Bir HIR ve yedi LSP regresyonuyla toplam 475
test yeşildir; B-041 kapandı.
- **Sıra-bağımsız yerel çağrı çıkarımı** (K-121, RFC-0006/ADR-013): Yerel
`<ad> al` işlemlerinin erişilebilir ana program ve test çağrıları önce kopya
AST'de toplanır; parametre konumu başına kısıtlar değişmeli birleşimle nihai
imzaya çevrilir. Asıl gövde, tanılar ve typed HIR yalnız bu imzayla üretilir.
Dar↔geniş skaler, liste, çok parametre, iç içe çağrı grafiği, iç blok
kurtarması ve iki yönlü T017 regresyonlarıyla toplam 481 test yeşildir;
B-007 kapandı.
- **Immutable `zee-tr-1` uyumluluk kapısı** (K-122, RFC-0018/spec-13): Profil
dökümü, 11 ham sınır yüzeyinin sıralı çözümleri ve 4.096 kökün yedi tek+altı
iki katmanlı zincirindeki 53.248 üretim/çözüm vektörü kanonik SHA-256 kaydına
bağlandı. Çalışan davranış değişirse test; yayımlanmış fixture değiştirilir,
silinir veya yeniden adlandırılırsa Git-geçmişli CI koruğu kırılır.
`dil morfoloji --uyumluluk` kaydı görünür kılar. Bir yeni regresyonla toplam
482 test yeşildir; B-008 kapandı.
- **Derleyiciden bağımsız morfoloji conformance korpusu** (K-123,
RFC-0018/spec-13): Kök `conformance/` alanındaki sürümlü JSON Schema ve
`zee-tr-1` veri dosyası, Rust tür ya da fonksiyon adlarına bağlanmadan bütün
ek tablosunu ve izinli iki katmanlı zincirleri yayımlar. 27 çözüm/karar
vakası doğrudan eşleşme, A001/A002, sıralı bütün adaylar ve ses değişimlerini;
21 üretim vakası bütün tek/iki katmanlı zincirlerle geçersiz zincirleri
kapsar. Çalışan Rust motoru aynı veriyi tüketen regresyonda doğrulanır;
JSON Schema ile korpus da Git-geçmişli immutable koruğa dahildir. Bir yeni
regresyonla toplam 483 test yeşildir; B-009 kapandı.
- **Gözlenebilir eşzamanlılık uyumluluk profili** (K-124, RFC-0011/spec-14):
`zee-esz-1`, scheduler'ın iç future/thread yapısını değil çıktı ve ortak IO
sırasını, sanal süreyi, sonuç bağlarını, sonlanma kodunu ve iptal sonrası etki
yokluğunu sürümler. JSON Schema altındaki 10 doğrudan Zee programı; ortam
snapshot'ı, tembel başlangıç, eşit/farklı uyanış, çoklu tur, ortak dosya,
iç görev ağacı, hata/son tarih/çıkış iptali ve atomik eylem rollback'ini
taşır. Gelecekte çok çekirdek kullanımı yalnız aynı gözlemleri veren iç
optimizasyon olabilir. Genel Git-tarih conformance koruğu yayımlanmış veriyi
kilitler. Bir yeni regresyonla toplam 484 test yeşildir; B-011 kapandı.
- **Ondalık/binary float FFI sınırı** (K-125, ADR-029): RFC-0012'deki artık
var olmayan `GerçekSayı↔double` eşlemesi kaldırıldı. Ondalık'ın C
`float`/`double` ya da binary32/binary64'e örtük dönüşümü yasaktır;
`Tur`/`Deger` envanteri yalnız onluk değeri taşır. Gelecekteki köprü hem
deklarasyon hem çağrıda görünür `kayıplı` işareti, `Sonuç` ve normatif IEEE
754 yuvarlama/özel-değer semantiği ister. FFI Faz 4/5 taslağı olarak kalır.
Enum envanteri, eski yüzey reddi, exact `0,1+0,2=0,3` ve belge tazeliği için
bir yeni regresyonla toplam 485 test yeşildir; B-012/V1-P0-28 kapandı.
- **Bütün AST ifadelerinde kesin kaynak aralığı** (K-126, ADR-030): Parser'ın
her yaprak ve bileşik ifadesi sıfır olamayan `AstKaynakAraligi` taşıyan tek
bir kaynak zarfındadır; alt düğümler kendi token bölgelerini ayrıca korur.
Checker aralığı HIR'a birebir taşır ve eski `1:1` ifade tanısını gerçek
düğüme yükseltir. Invariant spansiz/iç içe zarfı ve AST↔HIR uyuşmazlığını
reddeder. Örtük çoğul kaynak döngü adının tokenına bağlanır; LSP aynı adlı
argümanla işlem kuyruğunu kesin semantic aralıkta ayırır. Beş yeni
regresyonla toplam 490 test yeşildir; B-050/V1-P0-18 tamamlandı.
- **Merkezî yetkinlik ve güvenli outbound** (K-127, RFC-0024/ADR-031/spec-23):
`proje.dil` sekiz kararlı dış dünya yetkinliğini ve exact şema+host+port
hedeflerini bildirir. Paket bu kümeyi aşamaz (P015); checker ana/test ve
çağrılmayan işlem gövdelerini tarar, eksik izin veya sabit hedefi kesin
aralıkta T054 yapar. Genel `PolitikaliIo` ile gerçek adaptör aynı kararı
runtime'da yeniden uygular; proje dosyası `..`/mutlak/canonical symlink
kaçışına kapalıdır. Elle yazılmış düz HTTP istemcisi exact `ureq 3.4.0` +
rustls HTTPS'e taşındı: public ağ HTTPS, private/loopback ve düz HTTP ayrıca
`yerel-ağ` onaylı; metadata/link-local ve IANA public olmayan özel-kullanım/
geçiş önekleri her zaman kapalıdır. DNS sonrası bütün adresler denetlenir;
redirect/proxy kapalı, 30 saniye ve 64 KiB+
8 MiB zarfı korunur. On bir yeni net regresyonla toplam 501 test, 147 etkin +
3 ayrılmış tanı ve 76 numaralı belge yeşildir; B-023/B-049/V1-P0-29 kapandı.
- **Atomik replace metadata koruması** (K-128, ADR-032, RFC-0016/spec-08):
Var olan hedef artık yalnız normal dosyaysa değiştirilir; symlink sessizce
normal dosyaya dönüştürülmez. Linux/macOS mode+uid+gid'yi korur. Linux
görünür xattr namespace'lerini 64 KiB ad/değer ve 1 MiB toplam bütçeyle;
macOS ACL+xattr/resource fork'u `fcopyfile` ile taşır. Windows mevcut hedefi
DACL/security resource/named stream birleştiren, hata yoksaymayan
`ReplaceFileW` ve aynı klasör kurtarma yedeğiyle değiştirir. Desteksiz veya
taşınamayan metadata committen önce fail-closed olur. Beş yeni platform
regresyonuyla envanter 506 test ve 77 numaralı belgeye çıktı; B-048 ve
V1-P0-30 kapandı.
- **Merkezî kaynak güvenlik profili** (K-129, RFC-0025, ADR-033, spec-24):
Tek değişmez `KaynakSinirlari`; 8 MiB kaynak/1 milyon token, 4.096 dosya ve
128 MiB proje toplamı, mevcut C019/500 çağrı derinliği, 10 milyon adım,
1 milyon koleksiyon öğesi, 1.024 görev, 16 MiB/100 bin çıktı ve 16 MiB
bounded dosya okumasını bağlar. LSP 256 açık belge/128 MiB toplam metin ve
8 MiB outbound zarf taşır; red eski belgeyi değiştirmez. S045/C023 ile iki
yeni kararlı tanı ve yedi regresyon eklendi; envanter 513 test, 149 etkin +
3 ayrılmış tanı ve 80 numaralı belgeye çıktı. B-025 toplam heap/metin ve
bağlantı muhasebesi için kısmen açık kalır.
- **Bütçeli değer/metin ve bağlantı zarfı** (K-130, RFC-0025/ADR-033
revizyonu): Tek metin, keyfî hassasiyetli sayı/para basımı dahil, 16 MiB'ta
tahsis öncesi bütçelenir; ortam/koleksiyon yazımları ile görev ortamı
klonları çalışma/istek başına iade edilmeyen yaklaşık
64 MiB saklama zarfı tüketir. Süreç genelindeki inbound+outbound bağlantılar
64 RAII izniyle sınırlıdır. Metin/değer aşımı append-only C024'tür. Dört
yeni regresyonla envanter 517 test, 150 etkin + 3 ayrılmış tanı ve 80
numaralı belgedir. B-025 yalnız eski domain sabitlerinin göçü için açıktır.
- **Kaynak limitlerinde tek sayısal sahip** (K-131, RFC-0025/ADR-033
revizyonu): HTTP/ağ, web oturumu, IO izi, LSP, paket/registry, tanı,
atomik metadata ve dosya kilit sürelerinin mevcut değerleri davranış
değiştirmeden `KaynakSinirlari` domain görünümlerine taşındı. Geriye uyumlu
yerel sabit adları yalnız ortak profile bağlı alias'tır. Bounded reader ve
profil tanımları ayrı mimari bütçeli modüllere ayrıldı; merkezi sahiplik
regresyonuyla envanter 518 teste çıktı. B-025, LSP outbound JSON'unu tam
yanıt kurulmadan 8 MiB'ta kesen allocation-order dilimi için kısmen açıktır.
- **Tahsis sırasında bütçeli LSP JSON'u** (K-132, RFC-0025/ADR-033/spec-24):
Initialize, diagnostics, completion, hover, definition, rename ve hata
gövdeleri tek `SinirliJson` yazıcısına taşındı. Her append merkezî 8 MiB
sınırından önce denetlenir; rename/diagnostics bütçesiz `Vec<String>` ve
`join` kurmaz. Taşma `-32001` veya bounded `window/logMessage` olur; kısmi
gövde yayımlanmaz. Üç yeni regresyonla envanter 521 teste çıktı ve
B-025/V1-P0-31 kapandı.
- **Yan etki öncesi deadline kapıları** (K-133, RFC-0011/spec-09/spec-14):
Çıktı/girdi, dosya, sunucu, web yanıtı/yönlendirmesi, çerez/oturum,
eyleyici, CSRF, parola, rastgelelik ve `eylem` başlangıcı gerçek çağrının
hemen önünde deadline'ı yeniden denetler. Görev HTTP'si scheduler'a sıra
verdikten sonra kalan süreyi tazeler; süre dolmuşsa adaptör hiç çağrılmaz.
İki sanal saat regresyonuyla envanter 523 teste çıktı. B-026 kısmen
kapandı; web istek yanıtı+oturum transaction'ı K-134'e kaldı.
- **Transaction'lı web istek yaşam döngüsü**
(K-134, RFC-0011/RFC-0017/spec-09/spec-11/spec-12): Rota seçimi ve yürütmesi
180 satır bütçeli `yorumlayici/web_istek.rs` sahibine ayrıldı. İlk HTTP
yanıtı/yönlendirmesi session ve çerez mutation'ıyla birlikte tamponlanır;
yalnız başarılı gövde ve eksiksiz socket yazımında commit olur. Timeout,
runtime/socket hatası veya yanıtsız rota hepsini geri alır. Dört yeni
hermetik+gerçek TCP regresyonuyla envanter 527 teste çıktı; B-026 kapandı.
- **Registry taşıma, kalıcı durum ve doğrulanmış cache**
(K-135, RFC-0020/ADR-006/spec-19): Yalnız HTTPS originli, redirect/proxy'siz
ve DNS sonrası public-IP denetimli statik ayna; 64 ardışık root rotasyonu;
sürümlü timestamp/snapshot/targets yolları ve hedef başına byte limiti
çalışır. Tam metadata+yayınevi zinciri geçmeden cache/durum yayımlanmaz.
Nesneler salt-okunur SHA-256 adreslidir; sürüm+özet durumu atomik CAS ile
yarışan rollback'e kapalıdır. Offline kip son kabul zincirini duvar saati ve
ağ olmadan yeniden doğrular; miss/bozulma P016'dır. Altı yeni regresyonla
envanter 533 teste çıktı. B-029 exact manifest/kilit/CLI için kısmen açıktır.
- **Exact registry manifesti, kilit v3 ve CLI**
(K-136, RFC-0009/RFC-0020/ADR-006/spec-07/spec-19): `proje.dil` HTTPS
registry originini, ağ dışı root sürüm+SHA-256 pinini ve yalnız exact
`[email protected]` bağımlılıkları taşır. `dil ekle`, `dil kilitle
[--çevrimdışı]` ve ağsız varsayılan `dil paketler [--yenile]` aynı
doğrulanmış proje-local cache'i kullanır; normal derleme/LSP sessiz ağ
açmaz. `proje.kilit` v3 root/rol/yayıncı/dört hedef/yanked/kritik kimliğini
ve insan gerekçeli baypası sabitler. `.zep` kaynakları görünmez geçicide
exact doğrulanıp atomik ve salt-okunur kurulur. Kritik kabul anahtarı güncel
sıralı duyuru kümesini de taşır; yeni duyuru eski gerekçeyi kullanamaz.
P017 ile altı regresyon eklenerek envanter 539 test, 152 etkin + 3 ayrılmış tanıya çıktı;
B-029/V1-P1-07 kapandı.
- **Proje modeli** (K-076): geçerli zee sözdizimli `proje.dil` (`proje`,
`sürüm`, `giriş`); `dil çalıştır/denetle/dene <klasör>`; `dil yeni`
bildirimi hazır üretir. P001–P004 Türkçe proje tanıları. Doğrudan dosya
kullanımı geriye uyumludur. Göreli dosya IO'su giriş klasörüne sabitlendi;
`--güvenli` bayrağının program argümanına sızması da kapandı.
- **Yerel paketler ve kilit** (K-078): `yerel_bağımlılıklar` başka zee
projelerini bağlar; `X paketini kullan` yalnız doğrudan bağımlılığı alır.
Kaynak kökeni paket içi birimlerde korunur. `dil kilitle` geçişli grafiği
göreli yol, sürüm, kenar ve SHA-256 `.dil` özetiyle deterministik
`proje.kilit`e sabitler; eksik/bayat kilit P008'dir. Döngü, yinelenen ad,
proje dışına çıkan sembolik bağ ve geçişli bağımlılığa gizli erişim testli.
- **Güvenli paket ekleme** (K-079): `dil ekle <yerel-yol> [proje]` yolu
proje köküne göre taşınabilir biçime çevirir; yorumları koruyup listeyi
sıralar. Yeni bağımlılık grafiği yazmadan önce bütünüyle doğrulanır. Başarılı
işlem bildirimi ve kilidi birlikte günceller; yinelenen gerçek kök ikinci kez
eklenmez, öz-bağımlılık P007'dir.
- **Paket grafiği ve güvenli kaldırma** (K-080): `dil paketler [proje]`
doğrudan/geçişli paketleri sürüm, göreli yol ve kilit özetiyle listeler.
`dil çıkar <paket> [proje]` yalnız doğrudan paketi kaldırır; kaynakta kalan
`X paketini kullan` P010 ile işlemi değişiklik yapmadan durdurur. Başarıda
bildirim/kilit birlikte güncellenir ve yazma hatasında geri alınır.
- **Proje çapında biçimleme** (K-077): `dil biçimle <klasör>` bütün `.dil`
kaynaklarını deterministik yol sırasında biçimler; önce tamamını doğrular,
tek hata varsa hiçbir dosyaya dokunmaz.
- **Gezmede yazma yansır** (K-074): `her kutu için / kutunun adedi ...`
listeye geri yazılır — kopya tuzağı kapandı (TANIMLI).
- **Türk para yazımı** (K-075): `binlikli kuruşlusu` → "1.234.567,89".
- **Çerez silme** (K-073): `"oturum" çerezini sil` — Max-Age=0; panel
çıkışı gerçek silmede.
## v0.6.0 — 1 Eylül 2026
**Tema: tip sistemi olgunlaştı, dil ayrıntıda medenileşti.**
- **Aralık iki yönde** (K-068): `5 ten 1 e kadar` geri sayar (sessiz
boş dönüş tuzağı kapandı). roket.dil projesi.
- **Çıkış kodu** (K-069, K-024 kapanışı): `programı 1 ile bitir` —
süreç kodu kabuğa gider (0–255, C020); CLI otomasyon kapısı.
- **Yeniden adlandırma** (K-072): dillsp + VS Code F2 — morfoloji
farkındalıklı: ekler yeni köke Türkçe uyumla giydirilir (sayacı→puanı,
renk→rengi). Metin/yorum dokunulmaz; tek katman ek kapsamı.
- **Doğrulamalar** (K-071): `içermeli`, genel `olmamalı`, çıplak `boş`
atomu — test kültürü zenginleşti. Ölçüm: döngü izlemesi kapandı
(v0.6.0 satırı; v0.2 tabanının altında).
- **Kitaplık** (K-070): `toplamını/ortalamasını hesapla` artık DAİMA
Ondalık döner (deneysel-kırıcı; TamSayı listeleri genişlemeyle girer).
Yeni gömülü birim: `sozluk_araclari` (`en çok geçeni bul`).
- **Para biçimi** (K-065): `tutarın kuruşlusu` — daima iki hane.
- **Sayısal genişleme çağrıda + imza terfisi** (K-067): Liste<TamSayı> →
Liste<Ondalık> parametre; dar imza geniş argümanla terfi eder. Sözlük
değerleri Ondalık olabilir. Kitaplığa medyan girdi.
- **Evrensel metin hali** (K-066): `değerin metni`; `dil belge` artık
işlem açıklamalarını basar; playground'da Envanter vitrini.
- JSON okuma hoşgörüsü (K-063), alan-özellik gölgelemesi (K-064),
envanter projesi; işlemden liste dönüşü testle sabitlendi; biçim
hijyeni projeler+kitaplığa genişledi.
## v0.5.0 — 1 Eylül 2026
**Tema: kayıtlar ve koleksiyonlar — dil, veri işlerinin dili oldu.**
- **JSON okuma hoşgörüsü** (K-063): sayı/bool/null değerler Metin gelir
(nokta → virgül); yalnız iç içe yapı C016.
- **Alan, özelliği gölgeler** (K-064): `ürünün adedi` alan okur —
denetleyici yeniden yazımı. Envanter projesi eklendi (stok defteri).
- **Sıralama** (K-056): `sıralanmışı` — Metinler Türk alfabesi sırasıyla
(ç, ğ, ı, i, ö, ş, ü yerli yerinde; TANIMLI); `tersi`.
- **Tarih farkı** (K-057): `X ile Y arasındaki günler` (işaretli).
- **Liste üyeliği + CSV yazma** (K-058): `sayılarda 5 varsa`;
`tablonun csv metni`.
- **Morfoloji: iki katmanlı ek** (K-061): `kitabın fiyatıyla artır`
(iyelik+araç zinciri) çözülür.
- **CSV hücreleri Metin** (K-062): isimli sütunlar birinci sınıf;
sayı `değerin sayısı` ile bilinçli çevrilir. Golden 19 revize.
- **Yapı listeleri** (K-060): kayıt tabloları — `boş liste`ye yapı ekle,
gez, alan oku; `json metni` nesne listesi üretir. (T027 belgesi düzeltildi:
Ondalık alan zaten vardı.)
- **Silme** (K-059): `sayılardan 5 i sil` / `defterden "elma" yı sil` —
yoksa sessiz (idempotent). Girişli panel demosuna silme akışı eklendi
(dosya-satırı silme saf zee: süz + birleştir + yaz).
## v0.4.0 — 1 Eylül 2026
**Tema: dil, kurucunun gerçek projelerine hazırlanıyor — web ve metin.**
- **Metin dalgası** (K-053): `parçaları`, `birleşmişi`, `yerine ...
değişmişi`, `kırpılmışı`, `harfleri`, `ile başlıyorsa/bitiyorsa` —
harf düzeyine ilk iniş. Gömülü `metin_araclari` birimi (saf zee).
- **JSON yazma** (K-054): `değerin json metni` — sıra-korumalı,
deterministik serileştirme.
- **Deneysel web uygulaması katmanı** (K-050..K-052, K-055): HTML servis, örtük
`istek` sözlüğü (sorgu + POST form), `adresine yönlendir` (303),
`html güvenlisi` (XSS), örtük `çerezler` + `çerezine yaz` (oturum),
önekli rotalar. Kanıtlar: mini-site, panel-not-defteri, girisli-panel
(parola+oturum mantığı SAF ZEE) — üçü de localhost'ta canlı + hermetik.
- **Sınır (değişmedi):** parola düz metin, HTTPS yok — internete açık
üretim Faz 5 güvenlik dalgasını bekler.
### v0.3.0 sonrası küçükler
- **Ünsüz ikizleşmesi morfolojisi** (K-049): `üssü`, `affı`, `zammı`,
`reddi` (sertleşmeyle) çözülür; matematik biriminin doğal `üssü al`
parametresi geri geldi.
- **`dil belge <birim>`**: işlem başlıkları + test sayısı (RFC-0014 §8.2).
- Playground'a "Kitaplık (obeb)" örneği eklendi.
- **Deneysel zee web sitesi** (K-050): sunucu HTML'i text/html olarak servis
eder; projeler/mini-site.dil — rotalar + stil + gömülü kitaplık hesabı.
- **Web uygulaması dalgası** (K-051): örtük `istek` sözlüğü (sorgu + POST
form, UTF-8 yüzde çözümü), `adresine yönlendir` (303, S041),
`html güvenlisi` (XSS kaçışlaması). Kanıt: panel-not-defteri projesi —
formlu, dosyada saklayan, gizli yollu eğitim paneli (localhost'ta canlı +
hermetik tam-döngü testi). Sınır: HTTPS/hash Faz 5'te.
- **Oturum kapısı** (K-052): örtük `çerezler` sözlüğü + `çerezine yaz`
(Set-Cookie, HttpOnly). Oturum mantığı saf zee'de: girisli-panel projesi
(parola → dosyada oturum kimliği → korumalı rotalar; sahte çerez reddi
testli). Parola düz metin — hash Faz 5.
## v0.3.0 — 1 Eylül 2026
**Tema: dil günlük Türkçeye yaklaştı; standart kitaplığın tohumu atıldı.**
- **Gömülü standart kitaplık** (RFC-0014 taslak + çalışan prototip, K-048):
`matematik` (mutlak, üs, tam karekök, obeb-Öklit, okek) ve
`liste_araclari` (toplam, uçlar, Ondalık ortalama) — zee'yle yazıldı,
ikiliye gömülü, playground dahil her yerde kurulumsuz; kendi test
blokları CI'da. Çözüm: yerel klasör → gömülü.
- **Öğretmen rehberi** (docs/ogretmen-rehberi.md): internetsiz sınıf
kurulumu, 10 oturumluk ders sırası, hata kültürü.
- Proje kitaplığı 10 projeye çıktı (kelime sayacı, gün sayar).
- **Mantıksal ad tek başına koşul** (K-044): `hazır ise` / `hazır değilse`.
- **Boş koleksiyon tür çıkarımı** (K-045): `boş liste`/`boş sözlük` ilk
eklemeyle türlenir; metin listeleri ve metin sözlükleri artık kurulabilir.
KIRICI: hiç eklenmemiş boş listenin `ilki` artık derleme hatası (T014;
eskiden çalışma anında C007).
- **Çocuk modu** (K-047): `dil çalıştır --güvenli` — ağ/sunucu kapalı,
dosyalar çalışma klasörüyle sınırlı; hata `dene` ile yönetilebilir.
- **Kalan işlemi** (K-046): `17 nin 5 e bölümünden kalanı` — okul kuralı,
kalan hiç negatif olmaz.
- **Zamir n'si morfolojisi** (K-041): `bilgisayarın_zarından` çözülür.
- **VS Code**: elle yazılmış LSP istemcisi (npm'siz) — canlı tanılar,
hover, tanıma git, tamamlama editörde. ADR-008 (self-hosting aşamaları) kabul.
- dillsp: hover (Türkçe açıklama) + tanıma git. Performans arşivi
(docs/olcumler.md) ve `olcum` koşucusu. Proje kitaplığı 8 projeye çıktı.
## v0.2.0 — 31 Ağustos 2026
**Tema: dil derinleşti, derleyici tarayıcıya taşındı.**
### Yeni dil yüzeyi
- **Özyineleme** (K-035): işlem kendini ve karşılıklı olarak birbirini
çağırabilir; tanım sırası serbest (adlar ön-taranır). Kural: temel durum
özyinelemeli çağrıdan ÖNCE gelir (T035) — tür çıkarımı "o ana dek görülen
dönüşler" üzerinden yapılır, dil iyi alışkanlığı kendisi öğretir.
Çalışma zamanı derinlik sınırı 500 (C019, K-040: her platformda aynı).
- **Blok kapsamı** (K-034, RFC-0004 kapanışı): gövdede doğan ad gövdeyle
ölür (döngü değişkeni dahil); dıştaki ada atama kalıcıdır; gölgeleme
yapısal olarak yoktur.
- **Akış-duyarlı daraltma** (K-037, T036): `varsa` / `başarılıysa` /
`başarısızsa` dalları ve `değilse` tersinmeleri içinde `değeri` / `hatası`
erişimi statik güvenli; dal dışında korumasız erişim artık DERLEME
hatasıdır. "Boş değeri açmak" hatası çalışma zamanından derleme zamanına
taşındı; C008/C009 iç savunmaya dönüştü.
- **Metin kaçışları** (K-036): `\"`, `\\`, `\n`; bilinmeyen kaçış S040.
- **Negatif sayı sabitleri** (K-036): `-3`, `-3,14` — işaret rakama bitişik.
- **Çok-tokenli çağrı argümanları** (K-038): `tabanın tam kısmı için yuvarla`
— her `ve`/`ile` dilimi tam bir ifade bölgesi.
### Playground (K-039)
- `playground/zee-playground.html`: derleyicinin tamamı WebAssembly olarak
tek HTML dosyasında. Çift tıkla açılır; kurulum ve internet gerekmez.
- 7 hazır örnek, girdiler alanı, görünür tohum — **aynı tohum + aynı girdi
= her zaman aynı çıktı** (determinizm tarayıcıda da geçerli).
- ADR-001 korunur: wasm-bindgen yok; elle yazılmış C-ABI köprüsü
(`compiler/src/wasm_api.rs`), çekirdek doğal derlemede de testli.
- Yeniden üretim: `playground/olustur.sh`.
### Tanılar
- Yeni: T035 (temel durum önce), T036 (korumasız değer/hata erişimi),
S040 (bilinmeyen kaçış), C019 (çağrı derinliği).
- Yeniden konumlanan: C008/C009 artık iç savunma (derlemede T036 yakalar).
### Mühendislik
- CI üç platformda yeşil; wasm hedefi de derlenir (ubuntu).
- CLI, işi 32 MB yığınlı iş parçacığında koşar (Windows ana iş parçacığı
1 MB'dır); sınıra dokunan test kendi yığınını getirir (K-040).
- Toplam 154 hermetik test (`cargo test --no-fail-fast`), clippy temiz,
uyarısız derleme.
### Kırıcı değişiklikler
- Korumasız `değeri`/`hatası` erişimi olan programlar artık derlenmez (T036).
Düzeltme tanının önerisindedir: erişimi `varsa`/`başarılıysa`/`başarısızsa`
dalına al. 32 golden programın hiçbiri etkilenmedi.
- Gövde içinde tanımlanan ada gövde dışından erişim artık A001 (K-034).
Korpusta buna dayanan program yoktu.
## v0.1.0 — 31 Ağustos 2026
İlk sürüm — proje doğdu. 32/32 golden korpus; v0.1 kabul kriterlerinin
8/8'i (master plan bölüm 33). Tam yüzey listesi: [README](../README.md).
Etiketler: `baslangic` (ilk taahhüt), `dogum` (merhaba.dil çalıştı),
`v0.1.0` (kabul kriterleri kapandı).
K-195 geliştirme: Windows MSVC dağıtım tarifi statik CRT/explicit target taşır; üç platform tatbikatı çift-klon üreticisini kullanır. Provenance CRT/bayrak alanları eklendi; Windows dinamik CRT importu ret kapısı vardır. Exact `c7e3d04` üç platform CI kanıtı geçti; yayın etiketi üretilmedi.
K-195 ilk Windows çift-klon koşusu eş-hash kapısında kaldı; artefakt
üretilmedi. Yeni MSVC linker tarifi `/Brepro` ve provenance
`targetRustflags` alanını birlikte günceller; exact tekrar kanıtı gerekir.
Eş olmayan byte'lar ayrı `yayinlanamaz-surum-farki` tanısında saklanır,
sürüm/kurulum kümesine girmez. Benchmark tarihçesine yeni satır yazılmadı.
K-195 kapanma: `c7e3d04adf27905ade8b622d24bd76762123d2dc` kaynağındaki
[38244549913 tatbikatı](https://github.com/itwise-bilisim/zee/actions/runs/38244549913)
üç platformda geçti. Windows iki temiz klonda eş hash, dinamik CRT importu
yok ve kur/program/LSP/kaldır başarılı. İndirilen byte'lar metadata ile
ayrıca eşleştirildi; ham rapor/provenance kalıcı fixture'dadır. İlk Windows
reddi korunur. K-192 temiz Windows/macOS, minimum OS/linker-SDK kanıtı
ayrı açık kalır; native Zee backend ve self-hosting tamamlanmış değildir.
K-196 linker/SDK kayıt dilimi exact üç platform kanıtıyla kapandı: release iki klonun gerçek link
komutunu, program path/hash/version ve SDK referanslarını provenance'a
bağlar. Unix `-v`, MSVC `/VERBOSE:LIB` tarifte görünür; Python 3 build kanıtı
aracıdır, runtime bağımlılığı değildir. Eksik kanıt yayımlanmadan reddedilir.
Exact b153064 kaynağı/run 38252942210 üç platformda geçti; minimum OS/temiz Windows-macOS ve
bütün native C araçlarının kaydı tamamlanmış gösterilmez. Performans
baseline'ı/tarihçe satırı üretilmedi; ADR-045/049 kuralları korunur.
K-196 release kanıtı MSVC `/OUT:` anahtarıyla düz/hashli exe adlarını ve
Windows Kits verbose library yollarını tanır. Eksik linker kanıtı hâlâ
release kümesini reddeder; tanı artefaktında iki build logu korunur. Linux
tatbikatında yalnız o koşuya özel GitHub koşucusu seçilebilir. Dil davranışı
ve kurulum dosya kümesi değişmez; üç platform kapanma kanıtı açık kalır.
Windows MSVC build kimliğinde help exit davranışı yerine executable
FileVersion/ProductVersion metadata'sı kullanılır; `version_source`
provenance kaydında görünür. Başarısız/boş metadata release'i reddeder.
K-197 temiz Windows runtime provası exact kanıtıyla kapandı; exact release kaynağı/hash, immutable Nano Server image,
ContainerUser/network none/read-only bind ile program ve LSP denenir.
Nano Server program/LSP sonucu geçti; masaüstü/minimum OS ve bütün IO
desteği ayrı açıktır. Release/prova kaynak SHA'ları ayrı kaydedilir.
ADR-068/GB-034; spec/RFC/tanı/API/production Rust katmanları ve benchmark
tarihçesi değişmez.
K-197 kapanma: release c7e3d04, prova 27c0fa9/run 38253777857/job
114826470199. [Ham rapor](temiz-windows-runtime-kaniti-2026-10-12.json),
[defter](temiz-windows-platform-kaniti-v1.tsv); Nano Server 10.0.26100.33438
program/LSP geçti. Kurulum/kaldırma, desktop/minimum OS ve bütün IO ayrı.
K-196 kapanma: b153064/run 38252942210; iki klon eş hash ve gerçek
kur/program/LSP/kaldır üç platformda geçti. GCC 13.3.0, Apple Clang 21.0.0
+ SDK 26.5, MSVC FileVersion 14.51.36260.0 + SDK 10.0.26100.0 dört
link kaydında doğrulandı. Ham runtime/provenance ve artifact hash'leri
[platform defterinde](derleme-platform-kaniti-v1.tsv) korunur. K-192 minimum OS, bütün native C
araçları ve fiziksel temiz makine kanıtı ayrıca açıktır.
K-198 temiz Server Core kurulum/kaldırma dilimi exact kanıtla kapandı; exact source/
byte/script hash'leri, Türkçe boşluklu ContainerUser dizini, manifest
path/hash/source, program/LSP ve kaldırma yokluk kanıtı istenir. Gerçek
Windows koşusu geçti; desktop/minimum OS/fiziksel macOS ve bütün IO
tamamlanmış gösterilmez. ADR-068/GB-035. Spec/RFC/tanı/API, production
Rust katmanları, release dosya kümesi ve benchmark tarihçesi değişmez.
K-198 kapanma: release b153064/prova 33176cf/run 38255788989/job
114833388588; stock Server Core 10.0.26100.33438'de Rust kurulmadan
Türkçe dizine kur/program/LSP/kaldır geçti. [Ham rapor](temiz-windows-kurulum-kaniti-2026-10-12.json)
ve [kimlik/hash defteri](temiz-windows-platform-kaniti-v1.tsv) kalıcıdır.
ContainerUser/network none/read-only bind; host kernel, fiziksel/desktop
minimum OS ve tüm IO kapsamı ayrı açıktır.
K-199 Cargo compiler/wrapper pin düzeltmesi üç platform exact kanıtıyla kapandı: helper
exact kurulu rustc executable path/version'ını Cargo RUSTC'ye bağlar ve
wrapper/config seçimini boş değerle kapatır. Önce helper 1.93.1 bildirip
Cargo RUSTC ile 1.97.1 çağırabiliyordu. Resmî release/offline girişi
ambient compiler/wrapper seçimini korumaz; custom geliştirme wrapper
kendi Cargo çağrısıyla kullanılır. Gerçek küçük Cargo poisoned ENV/config
provası exact 22ea2b8/run 38259341995 üç platformda geçti. ADR-068/GB-036; dil spec/RFC/
tanı/API/production Rust kenarı ve release dosya kümesi değişmez.
K-199 kapanma: 22ea2b8/run 38259341995; Linux/macOS/Windows gerçek
Cargo/build-script/ikili Rust 1.93.1, empty wrappers ve temiz source
kanıtı [kalıcı defterde](rustc-pin-platform-kaniti-v1.tsv). Helper/prova/pin
hash'leri kaynakla ayrıca eşleşir. Tam Zee release ve bütün Cargo
profil/linker/native C ayarları bu dar probe'un kapsamı değildir.
K-200 macOS C/Rust deployment uyum kapısı kapalı: final minos 11.0
bildiren eski derlemede C nesnesi 27.0 idi. Resmî release exact Rust
default deployment'ını C/Rust'a ortak export eder; iki klon native .o
başlık/hash kanıtı provenance'a girer. Yerel sonrası 24/24 nesne 11.0
ve program/LSP geçti. Exact kaynak `44fba404c79762aff1698a07978c79ea069a59df`,
run 38263264133 üç platform iki-klon/kurulum/program/LSP/kaldırma kapısını
geçti; macOS a/b klonlarında ayrı ayrı 24 nesnenin minos değeri 11.0. Gerçek
macOS 11/minimum OS/tüm native alt süreç desteği değildir. ADR-068/GB-037;
spec/RFC/tanı/API/production Rust katmanı ve release dosya kümesi değişmez.
K-201 native C/archiver driver çağrı kaydı hazırdır; iki klonda compile ve
archive zorunlu, paket/argüman/executable path/hash ve sürüm sorgusu sonucu
provenance'a eklenir. Exact kaynak 25b6882/run 38349601833 üç platform release kanıtı geçti.
pkg-config/vcpkg, driver iç alt süreçleri ve minimum OS K-192'de ayrıca
açık kalır. Ayrıntı [derleme rehberinde](derleme-ve-bagimliliklar.md).
K-202: ana GitHub/CI deposu `merbay-erp/zee`; `itwise-bilisim/zee` yalnız
ayna ve repository Actions kapalıdır. SBOM/provenance yeni ana kaynak
URI kullanır; eski CI/fixture kanıtları tarihsel bağlantılarıyla korunur.
K-204: sır taramasının dört kamuya açık belge yanlış pozitifine yalnız
immutable fingerprint/kaynak satırı hash doğrulaması uygulandı; yeni
anahtar exit 1/REDACTED testi, default kurallar ve iki tarama korunur.
K-202 beyan sonrası türetilen kanıt özeti yenilendi.
K-207 başarılı ad çözümlemesini hash üyeliğine taşıdı; full ad listesi
yalnız A001 önerisinde üretilir, A002 ve exact-ad kararı değişmez. Oracle
26.624 karar, golden/morfoloji/LSP ve mimari kapıları geçti; exact önce/
sonra performans kanıtı açık. K-206 PG sonucu bellek deneyi GB-041 olarak
orta/açık kaydedildi; 16 MiB sonuç bütün driver belleği tavanı değildir.
K-207 ilk exact ölçümü: 29be85b → 94de420 aynı M4/Rust/release/25+2
koşulunda 20k p95 22.169,906 → 2.961,638 ms. Raw sample ve tarihçe
[ölçümlerde](olcumler.md). Kapsam maliyeti ve 1 sn hedefi açık;
incremental parser/cache veya genel platform SLA eklenmedi.
K-207 kapsam dilimi kapalı: temiz exact 9e80b69 release/25 örnek/2 ısınma
20k LSP p95 165,137 ms; aynı exact kaynakta 1800 sn/264.343 döngü soak
geçti. Derleyici RSS medyanı 8.144→8.160 KiB, LSP 19.088→17.568 KiB.
Ham örnek/çevre ve tarihçe [ölçümlerde](olcumler.md). 728/728 faz,
26.624 ad oracle ve 4.096 kapsam işlemi oracle karşılaştırması geçti.
K-207 KISMEN; full didChange ve incremental/cache kapasitesi açıktır.
K-206 native okuma akış toplamasına geçti: sonuç sınırından sonra çıktı
biriktirilmez; borrowed metin kopyalanmadan denetlenir. Hata önceliği ve
mevcut read retry/transaction/API korunur. Tek wire satırı/driver RSS
bütçesi GB-041'de açık; exact native kabul ve RSS kaydı aşağıdaki kapanışta saklıdır.
K-206 akış toplama dilimi kapalı: source f2ba654, temiz beyan/ölçüm
6463a7f; 731/731 faz ve gerçek native oracle/transaction kabulü geçti.
64×1 MiB sonuçta native süreç RSS 128,77→23,81 MiB, tek 64 MiB satırda
136,77→72,72 MiB; üç vakada sonraki sorgu başarılıdır. Bir örnek/sıfır
ısınma gözlemi, genel RSS garantisi değildir. [Ham kanıt](incelemeler/k206/README.md).
**K-206 KISMEN:** tek wire satırı/driver sınırı ve GB-041 açık kalır.
K-206 tedarik hazırlığı: upstream protokol Rust src byte'ları değişmeden
local patch kimliği compiler/fuzz lock ve doğrulanmış SPDX kaynak/tree
hash ile kaydedildi. GB-042 kapalı; GB-041/erken wire sınırı açık.
Offline vendor ve iki-clone release kabulü kapanış öncesi beklenir.
K-206 path patch iki-clone kabulünde reddedildi; yalnız kaynak kimliği
exact ana repo Git SHA pinine çevrildi. Protokol davranışı değişmedi.
SBOM yerel + Git blob tree hash eşitliği ve exact lock source ister;
v2 kayıt etkin, v1 tarihsel. Yeniden offline/release kanıtı beklenir.
K-206 dependency kimliği dilimi kapalı: source 9dae3e6, temiz beyan/
ikili üretimi ab8e97e. 735/735 faz, git pin/blob/tree SBOM, offline vendor
163 paket ve iki temiz klonda eş dil/dillsp SHA-256 geçti. Yerel macOS
kabulüdür; [ham kanıt](incelemeler/k206/source-identity/README.md).
Path kaynaklı başarısız iki-clone koşusu da saklanır. Protokol src byte'ları
upstream ile aynıdır; GB-041/32 MiB erken wire guard hâlâ açık kalır.
K-206 erken header kabul tasarımı: iki ayrı backend parser'ı kapsayan
typed 32 MiB aday yama bağımsız geçici crate'te 34/34 testle doğrulandı.
Aktif dependency pin değişmedi; üretimde mesaj sınırı etkin değildir.
Transaction durum temizliği, read retry engeli ve exact immutable kaynak
entegrasyonu açık; GB-041 kapatılmadı. [Kabul tasarımı](incelemeler/k206/frame-guard/README.md).
K-206 aday protokol kabulü clean c68af0f üzerinde kapandı: iki parser'da
34/34 bağımsız lib test, native 5 vaka, typed io cause ve kopan transaction
yazısının kalıcı olmaması doğrulandı. Ham JSON/log [kayıttadır](incelemeler/k206/frame-guard/README.md).
Bu yalnız adayın kabulüdür; aktif pin, Zee session/retry/RLS cleanup
entegrasyonu ve GB-041 açık kalır. Compiler fazı 735/735 geçti.
K-206 wire entegrasyonu: compiler/fuzz protokolü exact 1ffdb584 .2 kaynağına
pinlidir. İki parser'da 32 MiB length reddi, typed C025 verisi, read retry
engeli ve geçersiz transaction/request-local cleanup uygulanır. Gönderilmiş
COMMIT sonrası bağlantı kaybı C027 olarak korunur. Native loopback kabulü
okuma, büyük Notice üreten write, nested/RLS ve deferred COMMIT'i kapsar.
GB-041 bu kaynakta uygulandı; exact temiz kaynak, vendor/iki-clone ve
sürekli kapı kabulü henüz beklenir. Global RSS sözü verilmez.
K-206 wire security dilimi kapandı: source 7836b73, clean beyan/kanıt
a4e1045; native 13 vaka, 736/736 faz, offline vendor 163 ve iki-clone
release geçti. GB-041 kapalı; global RSS garantisi ve sürekli geniş
fault-proxy matrisi değildir. Exact ham kanıt
[buradadır](incelemeler/k206/frame-guard/README.md).
## K-208/K-209 — Zee çekirdek legacy giriş ve audit IP
Gerçek ürün talebi ve exact köken dogfood/zee-cekirdek altında korunur.
K-208 bcrypt $2a/$2b/$2y yalnız doğrulama (maliyet 4–14, 72 UTF-8 byte
sınırı), K-209 trusted `istemci adresi` Metin ifadesidir. Node vektör,
real worker proxy/socket/IPv6/spoofed XFF, CLI boş değer ve replay testleri
mevcuttur. RFC-0030 geçici kabul/ADR-082; yeni özet Argon2id kalır.
Ürün upgrade/migration/audit saklama işini kendi tarafında yapar.
K-174 syntax gözlem penceresi gerçek K-209 grammar değişikliği nedeniyle
2026-10-13–2026-11-10 olarak yeniden başladı; B-001/B-002 açık.
Tam faz, source beyanı ve vendor/release kapanışı beklenir.
K-208/K-209 kapandı: feature source 2c355ef, clean beyan/ikili kanıt
daaa3ea. 742/742 faz, Node crypto ve gerçek HTTP/CLI/trace kabulü,
167 paket offline vendor ve iki-clone binary eşitliği geçti.
[Ham kayıt](incelemeler/k208/README.md) yerel macOS kanıtıdır; V1
usability/RC/signed release ve sunucu dağıtımı değildir.
### ürün E özelliklerinin ana kaynak hattı — K-213
[ADR-086](../adr/086-site-hatlarinin-birlestirilmesi.md) mevcut ürün E
parola üretimi/TOTP/SMTP, rota birimi, görünüm, görsel ve gizli değer
yüzeylerini K-208/K-209 bcrypt/IP ile aynı hatta toplar. Ürün kabulü
dosya kontrolüyle değil bütün proje `dil dene .` ile alınır. Ham ürün E
şablonu normal katalog üretimini ister. Exact source/CI kapanışı beklenir;
canlı dağıtım ve otomatik parola göçü bu işte yapılmaz.
K-213 clean source kabulü: source e09493e, beyan/ikili/test 0531432;
769/769 faz, beş bütün proje 242/242, 187 paket offline vendor ve
macOS arm64 iki-clone eşliği geçti. Exact [kayıt](incelemeler/k213/README.md).
İlk Linux CI'ın test Git kimliği bağımlılığı düzeltildi; son uzak CI
kapanışı beklenir. Canlı dağıtım ve otomatik parola göçü açık kalır.
K-213 compiler gerçekleme/test/belge dilimi kapandı. Eski ürün E
sunucu hattı ile master aynı kaynak geçmişinde; ürün CI/sunucu pininin
bu kaynağa geçirilmesi ve canlı giriş/IP kabulü ürün tarafının işidir.
Otomatik bcrypt→Argon2 ürün göçü henüz uygulanmadı.
### K-214: Anonim açık depo kanıtı
Müşteri ve altyapı kimliği anonimleştirildi; yeni içerik hash politikasıyla
CI içinde denetlenir. Eski geçişler K-214 sırasında maskeli dökümle ayrı
karar bekledi; K-215 için kullanıcı temizliği onayladı. Tarihsel ölçümler
eski kaynak kimliklerini korur; yeniden açılış ve
GitHub PR önbelleği temizliği ayrıca onay/teyit ister. [Kayıt](incelemeler/k214/README.md).
### K-215: Önceki ürün geçişleri ve bağımsız yerel yama
K-214'te ayrı bırakılan geçişler kullanıcı onayıyla anonim kaynak soy ağacına
taşınır; eski fingerprint istisnaları kaldırılır ve ilk commit dahil tüm ata
geçmişi denetlenir. Compiler/fuzz PostgreSQL yaması path bağımlılığıdır;
derleme self Git deposu veya credential gerektirmez. SBOM gerçek build
commit'ini ve yerel paket baytlarını kayıtlı SHA-256 ile doğrular.
Tarihi ölçümler yeni kaynakta koşulmuş sayılmaz. GitHub PR refs/cache teyidi
ve yeniden açılış onayı açıktır; depo gizli kalır.
K-215 yerel makine doğrulaması tamam: 771/771 test, bütün yayımlanmış
ref geçmişinde sıfır gizlilik eşleşmesi ve iki temiz klon ikili eşitliği.
Güncel master uzak CI'ında altı iş hesap ödemesi/harcama limiti nedeniyle
başlamadı; test adımı sıfır. Linux/Windows ve uzak kapı kanıtı açık kalır.
[Hesap engeli kaydı](incelemeler/k215/ci-hesap-engeli.json) ve GitHub destek
teyidi tamamlanmadan yeniden açılış hazırlanmış sayılmaz.
### K-216: Git2 ve Gitsrv üzerinde koşular
Kullanıcı CI koşularını özel Git2/Gitsrv sistemine taşıdı. Ana GitHub kaynağı
merbay-erp/zee, Enterprise yalnız aynadır; ikisinde Actions kapalıdır.
Forgejo akışı tam Linux faz/kalite, gizlilik/sır, tedarik/offline vendor ve
WASM kapılarını exact seçili kaynakta çalıştırır; ilgisiz özel dal/etiket
almaz, PR kodu otomatik çalıştırılmaz. Uzak sonuç doğrulanınca kaydedilir;
Windows runtime kanıtı ve GitHub destek teyidi açık kalır.
[Karar](../adr/088-git2-gitsrv-kosulari.md).
İlk Linux koşusu #20'de 770/771 test geçti. Tarihsel karşılaştırma kanıtı
özgün ölçüm SHA'sını korur; anonimleştirilmiş kaynak soyu K-214/K-215 exact
eşlemesi ve HEAD atası şartıyla doğrulanır. Eski kaynak nesnelerini çekmek
gerekmez. Bozuk/çelişkili/ilgisiz eşleme hermetik testle reddedilir. Gitsrv
Go eşdeğerliğini doğrulanmış Go 1.26.1 aracıyla gerçekten çalıştırır.
## K-217 — Tek merkez ve dal incelemesi
Ürün talebi §2: site temiz içerik, issue formları, özel Forgejo MSVC
çapraz akışı ve incelenmiş action pinleri ana hatta uygulanır. Snapshot
compiler/CLI genişlemesi core freeze kanıt zinciri olmadığı için kapatılır.
Dal yedekleri özel; uzak silme ve CI teyidi henüz açıktır.
[Dal kararları](incelemeler/k217/README.md). Dil/spec/tanı/API değişmez.
### K-218 — Bellek oran backend'i
[ADR-089](../adr/089-bellek-oran-deposu.md) ile `--web-oran-deposu bellek`
güvenli proxy'de süreç başına oran sayacı seçer; varsayılan ortak dosya kotası
korunur. Oturum/revoke kalıcı paylaşılır. Çok worker ve restart ortak kota
vermez; proxy'de ortak limit gerekir. PostgreSQL ve §3/2 kota ayarı/tahliye
açıktır. Exact 1800 sn soak ve gerçek ürün yük kabulü kapanış kanıtına eklenir;
yalnız yerel ilk testlerle performans/sürüm hazır ilan edilmez.
K-217/K-218 kapanış (14.10.2026): §2 dalları temiz içerik/gerekçeli kapatma
ve exact lease silme ile tek master'da toplandı. Süreç başına bellek oran
seçimi gerçek ürün yükünde 54→2638 tek-worker ve 54→5079 iki-worker
istek/sn gözlemiyle, exact 1800 sn soak %0 RSS büyümesi ve Gitsrv #24
başarılı sürekli akışıyla kabul edildi. Kaynak 4e351d34, exact beyan 5a3cb270,
uzak kanıt 4077efe28; [tam kanıt](incelemeler/k218/README.md). Varsayılan
ortak kota ve kalıcı oturum paylaşımı korunur; explicit bellek seçiminde
proxy ortak saldırı bütçesi gerekir. Windows runtime/RC/usability ve
§3/2–5 açık kalır; bu değişiklik V1 hazır veya canlı yükseltme değildir.
### K-219 — Bellek oran ayarları
[ADR-090](../adr/090-web-oran-ayarlari.md) / RFC-0032 ile yalnız explicit
bellek backend’i için `--web-oran-siniri`, `--web-oran-kapasitesi` ve
`--web-oran-doluluk` eklenir. Varsayılan 100/60 sn, 32768 ve reddet;
en-eski yalnız uç nokta pencerelerini çıkarır, login/CSRF canlı sayaçları
korunur. Tahliye ile uç nokta kotası sıfırlanabilir; proxy ortak saldırı
bütçesi gerekir. Dosya backend’i ve kalıcı oturum paylaşımı değişmez.
Kod/test/spec aynı dilimdedir; exact 1800 sn soak, 786/786 yerel faz, ürün
kapasite yükü ve Gitsrv #26 kabulü [kanıt sayfasında](incelemeler/k219/README.md)
tamamlandı. Ürün sunucusu yükseltilmedi.
### K-220 — Ürün HTTP POST ve başlıklar
[ADR-091](../adr/091-http-post-baslik-ve-gizli-ortam.md) / RFC-0033: native
HTTPS GET/POST, başlık ve metin gövde, açık 1..30000 ms süre; Metin sözlüğü
Sonucu (`durum`, `gövde`). Ortam sırları yalnız explicit ana proje listesiyle
okunur; yeni sır taşıyan işlem iz kaydında/replay’de kapalıdır. Kanonik HTTP
JSON helper bool/metin ayrımını korur. Eski GET ve Rust facade değişmez;
WASM yeni native adaptörü açmaz. Ürün Turnstile helper ve yerel TLS testleri
aynı dilimde; tam faz/Gitsrv sonucu [kabulde](incelemeler/k220/README.md) kapanır.
Sunucu/ürün rotası ve otomatik kayıt/e-posta entegrasyonu ürün tarafındadır.
K-220 / K-174: exact gerçek ürün talebiyle üç contextual kalıp eklendi; syntax gözlem penceresi 14.10.2026–11.11.2026 olarak bilinçli yeniden başladı. Core freeze ve insan/RC kapıları sürer; V1 tamamlandı olarak gösterilmez.
K-220 CI kabul düzeltmesi: sentetik localhost PKCS12 kimliği exact hash/kaynak doğrulamasıyla sır taramasında tanınır; başka anahtarlar reddedilir. Dil/HTTP çalışma davranışı değişmez, Gitsrv tekrar kabulü beklenir.
K-220 makine kabulü: kaynak 488dc7d, exact CI 3d7ff93 / Gitsrv #29 başarılı; 801/801 yerel faz ve bağımsız kullanım rehberi temiz. Compiler kaynağı kapanışta değişmedi; canlı entegrasyon ve sunucu yükseltmesi ürün tarafında kalır.
### K-221 — Bilinmeyen seçenek tanısı
CLI seçenek bölgesindeki bilinmeyen `--` artık dosya okunamadı hatasına
dönüşmez; seçenek ve etkin sürümle exit 2 döner. `çalıştır` kaynak yolundan
sonraki program argümanları korunur. Eski ikili yeni runtime ayarlarını
kendiliğinden desteklemez; rollback ayar uyumu ayrı kalır.
### K-222–K-225 — Ürünleşme kanıtları ve pilot sınırı
Hermetik gerçek PostgreSQL TLS/NULL dedicated kapısı; anonim mevcut dilde
parola rehash/form helper kabulü; beş doğrudan spec testi ve sınırlı pilot
destek politikası eklendi. Lisans, insan/temiz fiziksel/minOS ve destek
teyidi açık; yeni compiler özelliği veya canlı migration iddia edilmez.
### K-226 — Exact build kimliği
`dil sürüm --json` source SHA/tarih/kanal/dirty verir; metin sürümü bunları
gösterir. LSP zeeBuild ve worker X-Zee-Build/startup aynı kayıttır. Tarih
source commit UTC günüdür; yeniden derleme duvar saatini ikiliye gömmez.
### K-229 — Yazmadan biçim denetimi
CI için `dil biçimle --denetle <dosya|proje>`: uygun biçim0, fark1; kaynak
içeriği/mtime/izin değişmez. Default biçimleme writer aynı şekilde sürer.
K-226 dirty işareti conservative tüm kaynak ağacı değişikliklerini kapsar.
### K-228 — SQL yazmadan göç planı
`dil göçür --durum|--kuru [proje]` bütün/bekleyen migration'ları gösterir.
Plan read-only snapshot'tır; tablo yokken metadata oluşturmaz. Default
apply tek transaction/advisory lock ile sürer; göç credential/SQL basılmaz.
K-223 native parola kabul koşucusu gerçek PostgreSQL üzerinde yedi vakayı
atlamadan denetler; strict rapor sözleşmesinin dokuz ret testi vardır.
[Koşucu ve C027/live sınırları](parola-goc-ci.md).
K-235 test kanıtı DB kaynak bütçelerini gerçek PostgreSQL'de tam eşik ve
bir fazla retle doğrular; production limitleri değişmez. İki kısmi spec
kaydı DB bütçeleri ve CLI/LSP/SBOM kimlik eşliğiyle kanıtlı oldu.
### K-234 — Projede sürümlü runtime ayarları
`dil çalıştır <proje-klasörü>` [zee.ayar](zee-ayar.md) profilini okur;
CLI override, unknown ordinary uyarı, unknown security ret. İlk destek
zee-ayar-1 yetenekli 0.8.0-dev; gerçek 0.7 rollback kabulü açık kalır.
### K-232 — Ekli SMTP e-posta
[Ekli kalıp](../rfcs/0034-ekli-eposta.md) native ortamda PDF/PNG/JPEG/WebP
readonly ek, Reply-To ve HTML/düz alternative sağlar. Dosya-okuma ve ağ
izinleri gerekir; IO izi ve WASM bu çağrıda başarı üretmez. Sır içermeyen
C029 ve DATA yanıt kaybında belirsiz teslim; otomatik retry yok. Queue/live
provider/ürün kabulü açık. Eski plain tel biçimi K-232'de korunur.
K-233 [pilot compiler seçici](derleyici-secici.md) exact yerel signed paketi
proje piniyle seçer; kurulum/indirme/apt/container/global shim değildir.
Config projede compiler capability guard ve fail-closed kontroller vardır.
### K-236 — SMTP hata ayrıntısında sır maskeleme
Eski plain ortam/explicit SMTP kalıplarının C029 hata mesajı artık sunucu
AUTH echo’sunu, URL/credential veya host ayrıntısını taşımaz; sabit güvenli
mesaj döner. Hata mesajını ayrıştıran uygulamalar C029 kodunu ve Sonuç
başarısını kullanmalıdır. İleti tel baytları, TLS/deadline ve retry yokluğu
korunur; başarısızlık teslim edilmedi garantisi değildir.
[ADR-099](../adr/099-smtp-hata-maskelemesi.md), gerçek native/CLI AUTH535
kabulü ve exact `smtp` regression aynı güvenlik dilimindedir.
### K-237 — SMTP yanıt büyümesinin okuma öncesinde kesilmesi
LF/EOF vermeyen sunucu artık mevcut 16 KiB SMTP yanıt sınırını String büyüterek aşamaz. Tam sınır ve geçerli tel baytları korunur; taşmada UTF-8 hata önceliği sınır reddindedir. K-236 güvenli hata maskesi aynı; ayar/grammar göçü veya retry yoktur. [ADR-100](../adr/100-smtp-yanit-okuma-siniri.md): sabit BufReader ön okuması, TLS/kernel/RSS ve eski plain timeout/MIME deadline bu payload sınırından ayrıdır.
### K-238 — HTTPS tedarik bağımlılığında rustls güvenlik yaması
Compiler ve fuzz kilitleri `rustls 0.23.46`ya yükseltildi; `ureq 3.4.0`,
kullanıcı kalıpları ve ayarlar değişmedi. Dört RustSec advisory için ignore
eklenmedi. [ADR-101](../adr/101-rustls-advisory-yamasi.md) standart ring
config ile upstream tetik koşullarını ayırır; dört ayrı ürün exploit'i
iddia edilmez. Yeni ikili/SBOM yeniden üretilecektir; tarihsel artifact ve
imza kayıtları bu yamaya aitmiş gibi değiştirilmez.
K-239 özel CI bağlantılarını yayınlanabilir inceleme raporundan ve yalnız
izole çalışma geçmişinden kaldırır; özgün kayıt dış kanıt paketinde korunur.
K-232 intrinsic kayıt testi 25 kimliği ve MIME Ağ/geri-alınamaz etkisini
bilinçli sayar. K-236 C029 kimliği korunur; fixture özeti yalnız teslim
sonucu belirsizliği ve hata maskelemesini açıklayan editoryal güncellemedir.
K-238 mevcut GET yürütmesi HTTP handler’a taşınarak 900 satır mimari sınırı
korunur; deadline, C018 ve tel davranışı aynı kalır.
### K-241 — Temiz sürüm klonunda doğru build kimliği
Sürüm üreticisinin kendi logları kaynak klonunun dışına taşındı. Her klon
derleme öncesi/sonrası temiz kalmalı ve gerçek `dil sürüm --json` exact
kaynak SHA'sı ile `dirty: false` bildirmelidir. Aynı hash'e sahip iki kirli
ikili veya değiştirilmiş klon artık çıktı oluşturamaz. Dil anlamı, build.rs
kirli-ağaç denetimi ve mevcut imza/platform sınırı korunur.
[ADR-102](../adr/102-surum-klonu-ve-build-kimligi.md).
### K-242 / K-243 — COMMIT fault kanıtı ve kaynak ZIP güvenilirliği
Native parola test koşucusu yedi TLS vakasına dört owned loopback kontrol
ve COMMIT fault vakası ekler; C027 ve tekrar etmeme davranışı korunur.
Salt SQLSTATE ile rollback sonucu çıkarılmaz. Strict skor kartı ve proxy
negatifleri normal Cargo kapısındadır; canlı ürün kabulü ayrı kalır.
Kaynak ZIP başlangıç SHA'sını tek kez çözer, Türkçe dosya adlarını NUL
listeyle okur, canonical depo dışı/metadata/kaynak çıktısını reddeder ve
yayın öncesi gerçek byte/comment/manifest eşliğini denetler. Yerel arşiv
aracı Python3 standart kitaplığını gerektirir. Dil/config göçü gerekmez.
[ADR-103](../adr/103-native-commit-belirsizligi-kaniti.md),
[ADR-104](../adr/104-exact-kaynak-arsivi-siniri.md).
K-244 Windows kaldırıcı receipt yollarını artık LiteralPath olarak okur,
hashler ve siler; `bin[1]` gibi adlar yabancı `bin1` dosyasını seçmez.
Checksum/Zorla/manifest sözleşmesi korunur. Altı gerçek geçici PowerShell
macOS senaryosu yerel kabul; fiziksel Windows/minOS kabulü ayrı kalır.
[ADR-071](../adr/071-kurulum-kaldirma-sozlesmesi.md).
K-245 sınırlı POSIX credential launcher, mevcut çalıştır argv ve proje
izinlerini korur;14 actual vaka Cargo kapısına bağlıdır. Tam P25 veya
Windows/systemd/canlı ürün kabulü değildir (ADR-105/GB-068).
K-246/P13 (ADR-106/GB-069) worker host identity+ayrı readiness ve sahipli
cleanup pilotudur; public launcher cleanup bug'ı temiz c67a69e üzerinde 25-vaka kabulüyle kapandı.
Tam request drain/reload/metrics ve P14 socket devir açıktır.
K-247/P09 (ADR-107/GB-070) dar idempotent SQL queue helper'ıdır;11 native
PG crash/COMMIT observer ve16 validator temiz c67a69e kabulündedir. Canlı ürün adoptionı, SMTPretry ve full P08 açık kalır.
K-249/P21 (ADR-109/GB-071) tek anonim TR–EN article fragmenti, plain
Metin slotları ve sabit sözlüktür. Dört kaynak testi, yedi native CLI
snapshot/XSS/ret senaryosu mevcut grammar/API ile temiz c67a69e kabulündedir. Genel layout/i18n ve gerçek ürün/P08 kabulü açıktır.
K-245–K-249 [temiz pilot kabulü](urunlesme-pilot-k245-k249.md)
`c67a69e6ed9c24c4a540a55eeaaa986a348a2de3` üzerinde 895/901 faz,
0 başarısız/6 dedicated atlama; ayrıca 28 PostgreSQL, credential14,
supervisor25 ve iki Python sürümünde TR–EN7+4 ile kanıtlıdır. İki temiz
klondan Mac ARM64 ikilileri eş ve dirty=false; yeni sır istisnası yoktur.
Lisans/insan/fiziksel/tam ürün/uzak CI/RC kapıları ve genel P09/P13/P14/
P21/P25 kapsamı açık kalır. Takip belge commit'i test kaynağı değildir.
### K-252 SMTP süre düzeltmesi
Native düz metin SMTP artık tek mutlak bütçeyi bağlantı ve SMTP/TLS okuma-yazmalarında korur. Yavaş parçalı yanıt süreyi yenilemez; C029/no-retry ve API aynıdır. Sistem DNS iptali yoktur. Göç gerektirmez; [ADR-110](../adr/110-smtp-mutlak-sure-butcesi.md).
## K-250 — PostgreSQL statement fault kanıtı
[ADR-111](../adr/111-postgresql-statement-fault-kaniti.md): gerçek 40P01 ve
40001, no-retry sayaçları, outer rollback onayı ve bağımsız durable observer
iki native vakayla sınanır. Dedicated TLS kapısı yedi vakadır; COMMIT
belirsizliği ADR-103/C027 olarak kalır. Çalışma ağacı native7/strict9 geçti;
temiz exact ortak kabul ayrıca gereklidir; provider/full fault matrisi açık.
## K-251 — DB ve göç hazırlık probu
[ADR-112](../adr/112-db-goc-hazirlik-probu.md), mevcut CLI ile uygulama
sahipli tek seferlik DB+migration gate üretir. Native13/strict10 yerel aday
kabulü vardır; compiler özelliği yoktur. DB/worker nesli değişince yeniden
prob gerekir; continuous/TTL, request metrics/drain/config reload ve P14
socket devri açık kalır. Gerçek ürün/platform adoptionı ve exact ortak temiz
kabul ayrıca gereklidir.
## K-253 — Native Unix graceful shutdown
[ADR-113](../adr/113-native-web-sigterm-drain.md), gerçek B5 ürün ihtiyacını
anonim native listener reproducer'ına bağlar. Yeni grammar/CLI/API yoktur;
SIGTERM mevcut admitted handler'ı bitirir, yeni admission durur ve idle
listener kapanır. Supervisor default5s korunur, max60s/explicit55s fırsatı
vardır; dış grace sonunda KILL/cleanup sürer. Native4/guard3 ve eski host25
stage kanıtıdır; exact kaynak/beyan ve final soak1800s kabulü ayrıca gerekir.
Bu semantic-change/dogfood-change'dir; bug fixed_by kaydı icat edilmez.
Metrics, Windows signal drain, tüm backlog/P14 socket/overlap ve adoption açıktır.
## K-254 — Ayrı SQL kira sahibi heartbeat
[ADR-114](../adr/114-ayri-sql-kira-heartbeat.md): mevcut SQL-only job satırı
handler'da kilitliyken ayrı lease satırı yenilenir. Lease30s/toplam120s/24renew;
immutable0002 geçişi, old-generation fencing ve mixedv1/v2 ret sınırı vardır.
Dedicated21 native+24validator stage kabulündedir; final exactclean ayrı.
Dispatcher/cron/SMTP non-idempotent etkiler ve gerçek katalog adoptionı açık.
## K-256 — TLS1.1 capable-positive kontrol
[ADR-115](../adr/115-tls11-capable-positive-kontrol.md): owned verifiedTLS1.1
positive connection+server gözlemi sonrasında native ret, dedicated8/strict14.
Yeni compiler özelliği/tanı yoktur; legacy cipher policy test contextiyle
sınırlıdır. Provider/full matrix/Windows/uzakCI ve final exactclean kabul ayrı.
## 15 Ekim 2026 temiz teknik kontrol noktası
[K-250–K-256 kontrol noktası](urunlesme-kontrol-noktasi-20261015.md)
exact temiz d42f147 üzerinde faz904/913 (0 başarısız/9 dedicated atlama),
ayrı PostgreSQL41, DB hazırlık13, native drain4, credential14, worker25 ve
iki Python sürümünde TR–EN7+4 kabulünü kaydeder. K-252 exact regression ve
beyan zinciriyle kapalıdır. K-253 mevcut admitted handler'ı SIGTERM sonrası
bitirir; final1800s soak hâlâ gereklidir. K-254 uzun handler heartbeat ve
K-256 verifiedTLS1.1 capable-positive ret kanıtı artık çalışma ağacı
adayı değil, bu exact kaynakta yerel kabuldür. Metrics/socket/dispatcher,
gerçek ürün, insan/platform ve RC/release kapıları açık kalır. Kaynak
kimliği daha sonraki belge veya özellik commit'lerine taşınmaz.
## K-262 — Mevcut web oran CLI argüman kayması
Temiz17b preexisting CLI bug kanıtlıdır: mevcut dört değerli oran seçeneği kaynak öncesi tüketilmediğinde APP_ARG yerine bellek görünür. K-262 dar kaynak öncesi skip onarımı, kaynak sonrası oran argümanları ve eski globalproxy sınırını korur. Yeni flag/grammar/export yoktur. Dar bugfix KAPALIDIR: kaynak commit `7c56518cbfc6f5c99ac56bfe7767b5bbdc106179`, olumlu/olumsuz gerçek CLI testleri, ADR-121 ve `regression/v2.tsv` içindeki `web-oran-program-argumani` exact fixed_by kaydı semantic-bugfix/core-freeze correctness zincirini tamamlar. Final exact RC ve birleşik özellik kabul kapıları AÇIKTIR; bu kayıt sürüm veya ürün adoption kapanışı değildir.
## K-257–K-260 — v0.8.0-dev için sınırlı yerel aday profiller
Native proxy worker için `--web-metrik-fd` içeriksiz request ve gerçek PG pool
sayaçlarını inherited nonblocking FIFO'ya yollar; best effort'tür, endpoint veya
v1 facade export açmaz. Credential launcher tek `--native-metrics-fd` capability
ile bu metadata kanalını aktarır; default noinherit korunur. Socket control
FD'leri credential launcher üzerinden desteklenmez.
Native Unix host için dört kaynak-öncesi seçenek eklenir: `--web-listener-fd`,
`--web-ready-fd`, `--web-activate-fd`, `--web-generation`. Bunlar explicit proxy
origin/worker port, exact owned listening TCP socket ve fresh control/receipt
ister; arbitrary descriptor/stdio/role aliases sessiz exit2 ile kaynak/config
okunmadan reddedilir. Successful accept native inherited profile'da admission'dır;
TERM sonrası admitted stream tamamlanır. Default direct bind değişmez.
Süreç belleği quota seçimi inherited overlap'ta reddedilir; shared JSON resetlenmez.
`scripts/job-dispatcher.py` sabit SQL niyetini1..100 tick pilotuyla yürütür.
Belirsiz COMMIT/timeout/sinyal otomatik replay/fail yazımı yapmaz; üç bilinen
rollback denemesi deadletter'da durur. Log pipe doluysa bounded kayıt düşer,
SQL ilerlemesi bloklanmaz. Genel scheduler/cron veya dış SMTP/PDF effect açılmaz.
Listener17/FD16, metrics8, credential7+2 ve dispatcher11 çalışma ağacı aday
kanıtlarıdır. Finalclean/900sn/1800sn/ASAN RC ve gerçek ürün/platform kabulü bu
sürüm notundan üretilmez. [Dar kullanım](job-dispatcher.md),
[native listener](native-listener.md) ve ADR-116–119 açık kapsamı korur.
Güncel ek sınır: K263 owned-host cleanup dar düzeltmesi ac077e31 ile commitlendi; yukarıdaki yerel
aday makbuzları birleşik finalclean özellik kabulü değildir.
K262 dar source/argv düzeltmesi 7c56518c ve exact provenance4d8edeb2 ile kapalıdır; ortak özellik kabulü açıktır.
Kanonik güvenlik sırası: atomik K-263 owned-host cleanup düzeltmesi GB-077 ile `ac077e31e761e401eedc5140a8035fd02f2a19ba` kaynak commitinde tamamlandı; K-262 dar CLI bugfix `7c56518cbfc6f5c99ac56bfe7767b5bbdc106179` ve exact provenance `4d8edeb2a9f4453d2f28481ecd550bf8ba5f2032` ile kapandı. Ortak temiz özellik kabulü ayrıca beklenmektedir. Kaynak `54a8d6dc0efb060ae5644b37546da40ad03ee035` ile commitlenen özellik dilimlerinin kayıtları K-257/GB-078, K-258/GB-079, K-259/GB-080 ve K-260/GB-081’dir; ADR-116–119 numaraları korunur. Önceki immutable dış-stage makbuzlarının geçici GB etiketleri tarihsel kanıttır, kanonik yeni kayıt kimliği değildir. Finalclean/900sn host/1800sn soak/RC kabulü bu revizyonda ileri sürülmez.
## K-263 — Sahipli supervisor EPERM geçişi
K-263/ADR122/GB077 dar host correctness adayıdır: gerçek sahipli worker EPERM/WNOWAITNone geçişi artık tek mutlakgrace deadline içinde heldleader üzerinde gözlenir. Persistent ambiguity/returncode-set/ECHILD failclosed, canlı descendant temizliği ve foreigngroup sınırı korunur. Ayrı8 lifecycle testi +Cargo wrapper1 mevcutworker25 sayısını değiştirmez. Compiler source/API/grammar, performans/soak ve K262/featurewave kapsamı değişmez. Dar host source commit ac077e31e761e401eedc5140a8035fd02f2a19ba ve 905/914 faz kapısı tamamlandı; birleşik özellik finalclean gate AÇIKTIR; tamamlanmış release/adoption iddiası yoktur.
## K-264 — Kritik işlevlerde dar sorumluluk incelemesi
[ADR-123](../adr/123-kritik-islev-secici-taban-incelemesi.md) dört yeni kayıt ve yalnız govde tabanını gerekçeli kabul eder. Bütün diğer satır değerleri/eski kimlik/global paylar korunur; gerçek islev_egilimi denetimi64 kayıtla geçmiştir. Kaynak davranışı değişmez; fullclean/RC/soak/ürün kapıları ayrı açıktır. Mevcut olmayan parser/MIME kapsamı varmış gibi gösterilmez.
K-257–260 birleşim adayında seri tam faz 924/936 geçti, başarısız0/atlanan12; kaynak+belge93 dosya koşu boyunca aynı hashte kaldı. Ayrı fmt/clippy, katalog1+tazelik6, spec214 ve işlev64 kapıları geçti; sırtaraması/sürekli güvenlik temizdir. İlk başarısız koşu (paralel Cargo binary-pin değişimi ve korpus ürün politikası receipt yetkisi eksikliği) dış immutable kayıtta korunur. Bu sonuç finalclean, dedicated DB/native, 900sn host,1800sn soak veya RC kabulü değildir.
K-257–260 kaynak commit `54a8d6dc0efb060ae5644b37546da40ad03ee035` öncesi tam faz926/938 geçti, başarısız0/atlanan12; dondurulan97 kaynak+belge aynı kaldı. K-259 minimal `native-listener-late-eof` vakası introduced_by=- ve exact fixed_by bu SHA ile takip provenance dalgasında kaydedilir; gerçek Unix replay ayrı nonempty testtedir, Unix dışı native vaka açıkça ignored kalır. Semantic-change/dogfood-change beyanları K-259/ADR-118 ve gerçek B5/B6 provenance zincirine bağlanır. Bu kaynak/provenance kapanışı finalclean/native900/soak1800/RC veya ürün adoption kapanışı değildir.
## K-265 — Exact kaynak dış RC kanıtı
[ADR-124](../adr/124-exact-kaynak-dis-rc-kaniti.md) sourceS/historyE self-reference doğruluk boşluğunu explicit dış immutable paketle ele alır; kaynak eşdeğerliği/bypass yoktur. İzole25 sentetik protokol+9 kısa ownedprocess test dilimi, tam4ASAN2Miri/rawhash/initialsourcecorpus/erkenHEADpin/streamingdizinbütçesi negatiflerini kapsar. K-265 kaynak commit’i `1367ce1a7d0281d8a7f3d9307021afbc452da15f` ile kayıtlıdır: kaynak öncesi tam faz928/940 geçti, başarısız0/atlanan12; son EOF boşluğu düzeltmesi sonrası25 protokol testi yeniden geçti. Final gerçek cleanS uzunASAN/Miri kampanyası,900/1800/release/ürün adoption kapıları açıktır. Kullanıcı AGENTS değiştirilmez, exactsourceS ve append-only arşivE ayrımı açık tutulur.
## K-267 — Typed credential/native listener bileşimi
[ADR-125](../adr/125-credential-native-listener-kompozisyonu.md) mevcut D3/P25 ve B5/B6 ürün ihtiyacını dar Unix host profilinde birleştirir. Credential okumadan all-or-none FD/rol/socket/port/argv doğrulaması, native child tarafından devralınmayan ayrı startup FIFO ile PID/generation/binary kimliği ve varsayılan noinherit korunur. İki normal Cargo vakası model/subprocess5 ile gerçek native crypto/overlap/metrics/admission/cleanup5 kampanyalarını ayırır; alt-senaryolar eşsiz toplam diye sayılmaz. İzole dirty d53 kısa aday kanıtı final temiz kaynak kabulü değildir. P25 bütünü, Windows/systemd/file-native sır aktarımı, canlı benimseme ve 900/1800/RC kapıları açıktır. GB-083 bilinçli capability sınırını kaydeder; yeni grammar/compiler/public Rust API eklenmez.
K-267 doğrulama bakımı: macOS nativeTLS platform hazırlığı, mevcut SMTP IO
iptal testinin ölçülen kısmından önce tamamlanır; 60 ms IO bütçesi, iki saniye
takılma koruması ve sessiz peer değişmez. Production davranışı, tanı, test
sayısı ve normatif sözleşme değişmedi. Önceki iki tam matrisin aynı SMTP
korumasında kalması korunur; K-267 son tam faz koşusu 930/942 geçti, 0 kaldı, 12 atlandı; koşu boyunca 40 kaynak dosyası değişmedi. Final temiz kaynak ve uzun kabul kampanyaları ayrı kalır.
### K-268–K-270 yerel pilot kapasitesi
K-268/ADR-126/GB-084 sonlu timer37 hazırlığı; K-269/ADR-127/GB-085 kopyalanabilir site/panel2 mevcut CLI/HTTP pilotu; K-270/ADR-128/GB-086 yerel import/proje launcher14 ve korunmuş selector25. Yeni üç normal Cargo vakası gerçek alt-senaryolarıyla ayrı sayılır. Native Linux/systemd/SQL timer, gerçek kullanıcı/live ürün, production publisher/platform ve final temiz kaynak kampanyaları açık; P09/P23/P07 kısmi kalır. Yeni compiler/src/grammar/facade/dependency veya spec normatif madde yoktur; spec214 ve önceki source54/c86 maintenance/provenance, K267 kayıtları korunur.
[Timer](../docs/sonlu-dispatcher-timer.md), [başlangıç](../sablonlar/README.md), [yerel araç](../docs/derleyici-yerel.md).
K-268–270 ortak çalışma ağacı kabulü: dondurulan 41 dosya koşu boyunca
değişmeden tam faz matrisi **933/945 geçti, 0 başarısız, 12 explicit ignored**
sonucunu verdi; faz süreleri toplamı 376.425 saniyedir. Timer37, kopyalanan
site/panel2 ve yerel araç14 (eski seçici25 korunarak) normal Cargo kapısındadır.
Fmt/clippy/işlev64/spec214/mimari/SCC/API/uyumluluk/katalog/tazelik/tedarik,
sürekli güvenlik, kanonik sır taraması ve semantic/core-freeze korukları geçti.
Bu kayıt temiz exact kaynak/native Linux/systemd, 900/1800 saniye, ASAN/Miri,
kurulum veya sürüm kabulü değildir; ilgili açık sınırlar korunur.
### K-271–K-274: dar native geliştirme ve host profilleri
Native web fixture kiti20 hazırlık ve ayrı owned PG/HTTP4 senaryosu sunar;
TR/EN liste-detay golden9HTTP/5Zee eski7+4 çıktısını korur. Yönetilen modül aracı
yalnız yeni owned scaffold/metadata/journal içindir, SQL migration yürütmez.
Supervisor `--readiness-ttl-seconds` verilmezse eski davranışı korur;
DB hazırlık `--rounds` default1, explicit finite2–1000 ve `--interval`2–60s'dir.
Config yenileme yalnız atomic `zee.ayar` replace +HUP ile yeni worker okumasıdır.
Grammar/public Rust API değişmez; çok ürün/platform/P08 ve final clean/uzun
kampanya kabulü bu kısa pilotlarla kapanmaz.
### K-275 — Sabit yerel PDF örneği
K-275/ADR-133/GB-091 sabit owned PDF host profili: mevcut Zee JSON örneği, exact ReportLab4.4.9/pypdf6.10.0/Pillow12.3.0, stdlib8 normal ve hostbackend8 explicitignored ayrımı. Sabit kaynak/font/notice, bounded job/output ve nofollow roller korunur. Finalclean S native emitter+backend8 ortak kohortu ayrı zorunludur; tarihsel dirty kanıt temiz S sayılmaz. P11/B3 Zee içinden invocation/resmi signedplugin, ürün/adoption/P08/platform ve proje lisansı açıktır; full900/1800/RC/soak/kurulum kabulü ileri sürülmez. Yeni grammar/compiler/dependency/FFI yoktur; global Python/Codex runtime kurulumu varsayılmaz.
### K-276–278: Linux taşıyıcı hazırlığı, native dış etki ve editör şablonu
K-276/[ADR-134](../adr/134-linux-ozel-paket-tasiyicisi.md) özel inert Linux taşıyıcı hazırlığıdır: normal wrapper
12 preflight +9 carrier model/negatifi yürütür. ELF header doğrulaması Linux
ABI/çalıştırma kanıtı değildir. İki temiz klon kanonik teslimi, final kaynak S
üzerinde gerçek .deb build/install/remove/user-prefix activation/container
kabulü ve yayıncı/lisans/imza/apt repository ayrı açıktır. Namespace/image
manifest önkoşulu tamamlanmış Zee container kabulüne dönüştürülmez.
K-277/[ADR-135](../adr/135-sabit-native-dis-etki-tuketicisi.md), mevcut SQL-only dispatcher'dan ayrı fixed owned
loopback native SQL→MIME SMTP→ack profilidir. Effect-start latch bilinen committed
olmadan SMTP başlatılmaz; owner/token/generation/lease korunur. Yalnız kanıtlı
pre-effect SQL reddi, sıfır send invocation ile toplam3/1–2sn backoff yapabilir.
C029/DATA/ackCOMMIT belirsizliği guard+exit3/manual incelemedir; SMTP otomatik
replay/exactly-once sözü yoktur. Bilinen completion sonrası görünür guard unlink
fakat final fsync hatası ayrı exit4'tür; olmayan guard yeni admission'ı engelliyor
denmez. Normal hazırlık8 ve explicit ignored native11 ayrı kapılardır. Kaynak
harness yalnız dört pinli fixture dosyasını kopyalar; ek SQL/.dil/FIFO alınmaz.
Tarihsel dirty aday kanıtı finalclean değildir. Gerçek B1/B2 katalog, sağlayıcı
Gmail/M365, K-275 PDF üretimiyle ürün entegrasyonu ve tam P09/P08 açıktır.
K-278/[ADR-136](../adr/136-jetbrains-yerel-lsp-sablonu.md) mevcut K-270 launcher'ını kullanan POSIX LSP4IJ veri
şablonudur; TextMate mevcut VS Code bundle'ından gelir. Npm bağımlılığı olmayan
elle yazılmış VS Code istemcisi için owned `dillsp` mutlak yolu açıkça seçilir;
IDE macro/tokenizer/kurulum/etkileşim/Windows kabulü henüz açık kalır. Şablon
installer/download/yeni grammar/capability/cache veya gerçek IDE kabulü eklemez.
[PDF/SMTP'den ayrı editör rehberi](../editors/jetbrains/README.md) bu sınırı korur.
### K-279: gerçek önceki küçük sürüm korpusu ve açık göç
[ADR-137](../adr/137-onceki-kucuk-surum-korpusu.md) gerçek v0.7.0 exact
`d08a947713ddc38d2163360c17d07fbffcb1213d` kaynağındaki33 golden girdisini
değişmeyen blob/SHA ile korur.32 directcheck eşliği ve15 saf runtime çıktısı
gerçek eski/yeni CLI'da sınandı; birim örneği K-086 publictype sözleşmesi için
yalnız birimde iki annotation satırıyla göç ister. Ham33 kaynak gizlice
yenilenmez. Normal iki Rust vakası49 modernCLI altkontrol+5 erken bootstrap
reddini yürütür;54 libtest veya gerçek anonim ürün/P08 kanıtı sayılmaz.
Eski CLI config capability JSON sunmadığı için mevcut BuildJSON/selector
reddi korunur; yeni `zee.ayar` için otomatik legacy rollback açılmaz. Native
çalışma altkümesi effect-free'dir; ağ/web/dosya/saat/rastgele/async/hardware
runtime örnekleri çalıştırılmaz. Sabit33 kaynakta provenance olarak duran bu örnekler
compiler bugfix/dogfood veya minOS/platform kabulü değildir.
Linux'ta e76 retained leader cleanup ölçümü komut başına yaklaşık3.001s'dir.
52 sınırlı komutun yaklaşık156s toplam bakım yükü için yalnız test harness
aggregate bütçesi120→240s seçildi; her native çağrı8s, owned cleanup/deadline/
capture, kaynak/output oracles ve production SLA/perf eşikleri değişmedi.
Bağımsız Mac49+5 replay ayrı; gerçek tam Linux ve temiz finalS kabulü ayrıca
gerekir. Tam P04/P05, ürün/kanal/platform/adoption açık kalır. [Rehber](onceki-kucuk-surum-korpusu.md).
K-271–K-279 commit öncesi birleşik kapısı (15 Ekim 2026): tam faz matrisi
**943/959 geçti, 0 başarısız, 16 explicit ignored**; faz süreleri toplamı
429.100 saniyedir. Koşu boyunca 1.477 kaynak/belge/fixture dosyası aynı hash'te
kaldı. Fmt, tüm hedeflerde Clippy, işlev64, spec214, katalog/tazelik,
katman/SCC/public API/uyumluluk/tedarik, gerçek Zee–Rust–Go çıktı eşliği,
sürekli güvenlik, semantic/core-freeze ve kanonik sır taraması geçti.
Üç yeni Rust test sarmalayıcısındaki sabit platform assertion'ı açık Unix
koşullu gövde ve desteklenmeyen platform panic'iyle kanonik biçime taşındı;
Unix vakaları ve üretim compiler davranışı değişmedi. İlk Clippy retleri
ayrı dış kayıtta korunur. Normal fazdaki16 dedicated atlama temiz kaynak
kampanyasında ayrıca yürütülmelidir; bu sonuç final temiz kaynak/native,
900 saniye işletim, 1800 saniye soak, ASan/Miri, paket/kurulum veya gerçek
ürün/platform/IDE/insan kabulü değildir. Yeni compiler/src, grammar, spec
normu, public Rust API veya production bağımlılık değişikliği yoktur.
## 15 Ekim 2026 — temiz S yerel kanıt güncellemesi
Geliştirme kaynağı S için [yerel teknik kabul](urunlesme-final-kabul-20261015.md) kaydedildi: gerçek native web/PDF/SMTP/PG profilleri, Linux taşıyıcı ve konteyner denemeleri, uzun koşular ve kaynak kimlikli teslimler. Kullanıcıya yeni production compiler davranışı veya yeni sürüm etiketi eklenmedi; önceki0.7 K-086 göçü ve legacy rollback reddi korunur.
### K-280: JetBrains tamamlama ve normal çıkış
15 Ekim 2026 owned IntelliJ IDEA2025.3.1/LSP4IJ0.21.0 POSIX profilinde
mevcut S8b49113 launcher ile gerçek completion isteği7, `sayi 7 ols` →
`sayi 7 olsun` uygulaması ve ardından boş LSP tanısı doğrulandı. Trace ayarı
uygulanırken shutdown5/yanıt/exit ayrıca görüldü. Normal Quit/Confirm Exit
sonrasında original süreç sahibi exit0 ve kapalı/toplanmış grubu kaydetti;
zorunlu sonlandırma gerekmedi. Son Quit protokol konsolu dışa aktarılmadı;
popup görünürlüğü ayrıca kanıtlanmadı. Önceki retler korunur. Dar IDE
etkileşim eksikliği kapalı; Windows/eklenti yayın kanalı/incremental/lint/
20k satır200ms ve tam P19 açık. [ADR-138](../adr/138-jetbrains-tamamlama-ve-duzenli-kapanis.md),
[kabul kaydı](incelemeler/urunlesme-20261014/k280-jetbrains/ACCEPTANCE.json).
Yeni kaynak dalgası bu S kanıtını kendi derleyici kabulü sayamaz.
## K-281–K-294 yeni teknik aday dalgası
Güncel kaynak/aday test/eksik kabul ayrımı [ikinci dalga kaydındadır](urunlesme-ikinci-dalga-20261015.md).
İmzalı PDF hostu, sürekli hizmetler, SQL modül yaşam döngüsü, kaynak kapsamı,
`dene` HTTP/DB köprüsü, editör eşitleme/cache/lint, TR–EN bileşimi ve içerik/medya
başlangıcı eklendi. Önceki S1/E1 kabulü bu yeni kaynağa aktarılmaz. K-294
regression follow-up ve temiz exact normal/dedicated/RC/Miri/soak kapıları
bitmeden dalga tamamlandı sayılmaz; C1/P33 araç retleri açık tutulur.
## K-295 — daemon unit'in explicit yürütme düzeltmesi
S2 `e35b617095e6a9d00915794d6adee90842238a5f` gerçek Linux koşusunda
daemon ExecStart yalnız --config taşıdığı için check-only kipinde exit0 dönmüş,
hiç SQL tick başlamamıştır (0/4; cleanup_errors boş, owned_units_released true).
Üretilen daemon artık explicit --run, OnCalendar hizmeti yalnız --once taşır.
Doğrudan CLI varsayılan preflight ve render'ın servis başlatmama sınırı değişmez.
Eski unit dosyaları yeniden --render ile üretilmelidir. Exact S2 kaynağına karşı
yeni regresyon kırmızı, düzeltmeyle hazırlık22 yeşildir; S3 gerçek Linux dört vaka kabulü geçti. Host correctness düzeltmesidir; compiler bug/grammar/tanı/API değişmez.
## K-296 — deduplikasyonlu state olayı yerine gerçek liveness oracle
S2 release kabulünde worker-loss vakası geçti; stale-gate vakası aynı ready=false
durumunda yeni state olayı beklediği için kırıldı. Supervisor state'i yalnız
readiness değişince yayımlar; üretim davranışı korunur. Native koşucu iki worker'ın
Build kimliği doğrulanmış HTTP200 liveness'ını doğrudan owned Supervisor probe
ile gözler. Startup reddi, hiç ready=true olayı olmaması, eski gate bayt/mtime
değişmezliği ve bütün owned handle kapanışları birlikte zorunlu kalır. Yalnız
test oracle düzeltilmiştir; native DNS veya production lifecycle genişlemez.
S3 gerçek native iki vaka kabulü geçti.
## S3 — ikinci dalga temiz kaynak kabulü
Kaynak `66e4149e53451111d153f47283c219079a8d1cab` üzerinde ikinci dalganın native senaryoları, macOS/Linux için iki temiz klondan teslim ve sekizer kurulum testi, gerçek JetBrains tamamlama/biçimlendirme/tanı/kapanış akışı, 1.800 saniyelik soak, 1 ve 41 açık belge ölçümü, dört ASan hedefi ve seçili Miri testleri geçti. Kanonik kanıt dışa aktarımı ve denetimi ile aynı kaynakta güvenlik kapısı geçti: tam Cargo koşusunda 989 başarılı, 0 başarısız, 25 varsayılan dışı vaka. Bu 25 vaka ayrıca çalıştırılan kampanyalara eşlendi; alt senaryolar Cargo toplamına eklenmez. GB-110 exact regression/native26/RC zinciriyle kapalıdır.
[S3 teknik kabulü](urunlesme-s3-kabul-20261015.md), sonuçları ve önceki başarısız denemeleri ayrı kaydeder. E commitleri belge ve kanıtları kaydeder. C1/K-288 ve P33/K-293 araç retleri; artımlı HIR/type, gerçek ürün/provenance/adoption, insan/takvim, fiziksel Windows/minOS ve yayın/lisans/destek kapıları açıktır. Bu kayıt tam V1 ya da public signed release kabulü değildir.Kaynak: docs/surumler.md · Bütün belgeler