İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

08 — Kalıcı dosya IO

Depodaki spec/08-kalici-dosya.md belgesinden Zee ile üretildi.

Normatif kaynak: RFC-0016, ADR-032. Durum: TANIMLI (K-084/K-128).

Satır yazma

"<yol>" dosyasına <değer> yaz, değerin resmî metin gösterimini ve ardından tek \n baytını hedefin bütün yeni içeriği yapar.

"<yol>" dosyasına <değer> ekle, var olan baytları değiştirmeden aynı satırı sonuna ekler. Hedef yoksa iki biçim de dosyayı oluşturur.

Atomiklik ve yarış

  • Başarılı tek-dosya değişikliği atomiktir: eşzamanlı okuyucu eski ya da yeni bütün içeriği görür; ara/geçici içerik göremez.
  • Aynı klasördeki zee yazma işlemleri süreçler arasında sıralıdır. Başarılı iki eklemenin hiçbiri kaybolamaz. Örtüşen iki baştan yazmada son kilit sahibinin bütün içeriği kalır; parçalar karışamaz.
  • Committen önceki hata eski hedefi değiştiremez. Geçici içerik temizlenir. Yazarı taşıyan süreç aniden sonlansa da işletim sistemi kilidi salınır.
  • Dayanıklılık/kilit primitive'leri bulunmayan platform işlemi reddetmek ZORUNDADIR; daha zayıf sessiz fallback YASAKTIR.
  • Beş saniyede alınamayan yazma kilidi hata sayılır ve dosya korunur (C013).
  • Bekleyen yazar yoklamaz, çekirdeğin kilit kuyruğunda bloklanır; kilidi ardışık yeniden alan yazar bekleyeni aç bırakamaz (K-183/ADR-075).

Metadata ve hedef türü

Var olan hedef normal dosya olmak ZORUNDADIR. Sembolik bağ veya başka dosya türü InvalidInput ile, eski nesne değiştirilmeden reddedilir.

  • Linux/macOS mode, uid ve gid'yi korumak ZORUNDADIR.
  • Linux görünür xattr namespace'lerini descriptor üzerinden taşımalıdır; POSIX ACL/security label bir xattr olarak görünüyorsa bu kümeye dâhildir. Ad listesi ve tek değer 64 KiB, bütün değerler 1 MiB'ı AŞAMAZ.
  • macOS ACL ve xattr fcopyfile metadata yolu ile taşınmalıdır.
  • Windows var olan hedefte hata-yoksaymasız ReplaceFileW kullanmalı; DACL, security resource attribute, encryption/compression ve replacement'ta bulunmayan named stream'leri korumalıdır. Kısmi taşıma hatasında aynı klasör yedeğinden eski hedef geri kurulmaya çalışılmalıdır.
  • Bu kapsamın uygulanamadığı destekli platform hata vermek ZORUNDADIR; best-effort metadata düşürme YASAKTIR.

Windows'ta ReplaceFileW hedefi iki yeniden adlandırmayla değiştirir ve değiştirme bitene kadar yeni hedefi paylaşımsız açık tutar; aradaki anda yolu açan okuyucu dosyayı bulamayabilir ya da paylaşım ihlali alabilir. Her zee değiştirmesi klasörün .zee-yazma-kilidi dosyasını tekil kilit altında yapar; resmî okuma yolu bu pencerenin hatalarından birini alırsa aynı kilidi paylaşımlı alarak süren değiştirmenin bitmesini yazma kilidinin 5 sn bütçesine kadar bekler, sonra 50 ms yeniden dener (K-182, K-342). Kilit tutulurken yeni değiştirme başlayamadığından yüklü makinede yazar değiştirmenin ortasında kesilse de okuyucu yine eski ya da yeni bütün içeriği görür; kalan hata gerçektir (olmayan ya da zee dışı bir süreçte kilitli dosya). Klasörde kilit dosyası yoksa orada hiç zee değiştirmesi olmamıştır ve hata 50 ms sonra döner. Kilidi tutan iş parçacığının kendi okuması (ekleme) kilidi beklemez.

ZORUNLU (K-348): Yazar iki yeniden adlandırmanın arasında ölürse (çökme, TerminateProcess, güç kaybı) hedef yolda dosya kalmaz; eski bütün içerik .<ad>.zee-gecici-*.zee-yedek yedeğinde, yayımlanmamış yeni içerik eş geçici dosyada durur. Yazar başarı bildirmediği için geçerli bütün eski içeriktir. Klasörün yazma kilidini alan her zee işlemi, hedef yoksa ona ait en yeni yedeği hedefe geri koyar, eş geçici ve bayat yedekleri siler; kilitsiz resmî okuma yolu dosya bulunamadığında aynı yedeği paylaşımlı kilit altında okur. Hedefi silen işlem ona ait bayat yedekleri de siler; silinmiş içerik sonraki yazımda dirilemez. Yarım değiştirmeyi kurtarmadan hedefi yok sayıp yeni içerik yazmak YASAKTIR.

ZORUNLU (K-351): ReplaceFileW başarıyla döndüyse hedef yeni bütündür ve yazım başarılıdır; ardından yedeğin silinememesi (ör. zee dışı bir süreç yedeği silme paylaşımı olmadan açık tutuyor) yazımı hata olarak bildirmek YASAKTIR. Hedef varken duran yedek yarım değiştirme değildir; klasörün yazma kilidini alan sonraki zee işlemi onu siler, geri koymaz. ReplaceFileW dosya ya da yol bulunamadı (2/3) ile düşerse ve yedek varsa eski bütün yedekten geri kurulur ve yazım hata döner; yedeği silip geçiciyi metadata merge'siz yayımlamak YASAKTIR. İlk yerleştirme MoveFileExW yalnız hedef ve yedek yokken yapılır ve var olan hedefi ezmez. Kalıcı yazım IO hatası hangi adımda düştüğünü (yazma kilidi, kurtarma, mevcut içerik okuma, metadata, geçici dosya yazımı, rename, ReplaceFileW, ilk yerleştirme MoveFileExW, yedek geri alma, klasör eşzamanlama) iletisinde taşımak ZORUNDADIR; io::ErrorKind değişmez.

İçerik değişikliğinde Unix mtime/ctime korunmaz. Görünmeyen Linux trusted.*, Windows SACL/owner SID ve dosya sistemine özel immutable bayraklar verilmiş söz değildir. Bunlar için yönetilen deployment aracı gerekir.

Resmî runtime aynı klasördeki .zee-yazma-kilidi adını kendine ayırır. Programlar .zee- önekli çalışma dosyalarını kullanıcı verisi olarak kullanmamalıdır.

Bu söz tek bir dosyanın commit sınırıdır. Birden çok dosya/veritabanı kaydını tek iş kuralı olarak değiştiren transaction, RFC-0015'in uygulama eylemi sınırında ayrıca tanımlanacaktır.

Binary yaşam döngüsü

K-163/F030'un no-clobber atomik taşıma ve idempotent silme kuralları spec/26 bölümündedir. Taşıma aynı dosya sistemi rename görünürlük sınırını, iki işlem de kalıcı dizin eşzamanlamasını ve süreçler-arası hedef kilidini kullanır. Bunlar DB ile dağıtık commit sözü vermez.

Kaynak: spec/08-kalici-dosya.md · Bütün belgeler