İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

07 — Birimler ve projeler

Depodaki spec/07-birimler.md belgesinden Zee ile üretildi.

Normatif kaynak: RFC-0009 §2–4.2 (geçici kabul). Uzak yayın/registry güven ve taşıma zinciri spec/18–19'dadır; K-136 exact proje bildirimi, kilit ve CLI bağını bu kaynak yüzeyine eklemiştir.

Model (TANIMLI)

  • Dosya = birim. hesap_araclari birimini kullan, aynı klasördeki hesap_araclari.dil dosyasını bağlar; bulunamazsa A010.
  • Birim adı tanımlayıcı kurallarına uyar (tire kullanılamaz — RFC-0009 dosya adı notu).
  • Birim adı dosya adıyla NFC'de birebir eşleşmek ZORUNDADIR (K-363). Büyük/ küçük harf duyarsız dosya sistemi (macOS APFS, Windows NTFS) çay için Çay.dil'i açsa da bağlanmaz; yalnız harfi ya da Unicode biçimi farklı dosya her platformda aynı A010 tanısıdır. NFD saklanmış çay.dil aynı kimliktir ve her platformda bağlanır.
  • Kullanan dosya, birimin tanımlarını (işlem, yapı) görür; birimin üst düzey cümleleri kapsüllüdür — kullananın çıktısına karışmaz.
  • Birimin testleri dil dene kapsamına birim: <ad> önekiyle katılır.
  • Dışa çıkan her işlem tam, monomorfik public sözleşme taşır: bütün parametre türleriyle birlikte <Tür> döndürür ya da değer döndürmez (T039, spec/10).
  • Birimin kendi aldığı işlem, bir üst kaynağa örtük yeniden açılmaz. Birim gövdesi onu çağırabilir; kullanan yalnız birimin doğrudan tanımını görür.
  • Rota birimi (K-211, ADR-084): panel_guvenlik rotalarını kullan, birimin üst düzey rota cümlelerini bu satırın yerine, birimdeki sırasıyla ana programa katar; tanımlar birimini kullan gibi alınır. Rotasız birim rota olarak alınamaz (A010). birimini kullan rotaları almaz.

Çakışma ve döngü (TANIMLI)

  • Aynı ad iki kaynaktan gelirse A008 — sessiz gölgeleme yoktur; çözüm kullanıcıya bırakılır (adlardan birini değiştir / tek kaynağa topla).
  • Aynı tanımın elmas yoldan iki kez gelmesi (c → a ve c → b → a) çakışma değildir: çakışma tanımın geldiği yola değil tanımlandığı kökene bakılarak sayılır; birimin testleri kökeni başına bir kez alınır (K-164/ADR-072). Görünürlük kuralı değişmez.
  • Birimde doğan tanı (ayrıştırma, sözleşme, gövde, çalışma, test) o birimin kökenini taşır; satır birimin metnine göredir. CLI alıntıyı birim dosyasından alır, LSP tanıyı kullan satırına taşıyıp birim adını ve özgün satırı söyler (K-164/ADR-072).
  • Birimlerin döngüsel kullanımı YASAK (A009); ortak tanımlar üçüncü birime taşınır.

Yükleme anlamı (TANIMLI)

Birim çözümü de IO soyutlamasının arkasındadır. Eski BirimYukleyici API'si korunur; proje araçları isteyen dosyanın ve yüklenen kaynağın kimliğini taşıyan kökenli yükleyiciyi kullanır. Testlerde birimler sahte dünyadan gelir, determinizm sözü birim yüklemede de geçerlidir. Ayrıştırma "ön tarama + tohumlu ayrıştırma" ile yapılır: kullanan dosya, birimin işlem adlarını çağrı çözümünde görür.

Proje bildirimi (TANIMLI — K-076)

  • Proje kökünde proje.dil bulunur; bildirim de geçerli zee kaynağıdır. Dış dünya yetkinlikleri ve exact ağ_hedefleri burada açılır; paket bu kümeyi aşamaz (spec/23, P015).
  • Üç zorunlu Metin alanı tanımlar: proje, sürüm, giriş. morfoloji alanı kaynakların sürümlü ek profilini sabitler; yeni projeler zee-tr-1 yazar, alanı olmayan eski proje aynı profile varsayılır. Desteklenmeyen açık profil P011'dir (spec/13). İsteğe bağlı yerel_bağımlılıklar, göreli klasör yollarından oluşan Metin listesidir. Exact uzak paket kullanılıyorsa registry, registry_kök_sürümü, registry_kök_özeti ve uzak_bağımlılıklar birlikte bulunur; ayrıntılı güven sözleşmesi spec/19'dadır (P017).
  • Sürüm X.Y.Z; giriş proje içindeki göreli bir .dil yoludur. Mutlak yol, .., ters bölü ve platform sürücü öneki yasaktır (P003/P004).
  • dil çalıştır, dil denetle ve dil dene bir klasör aldığında giriş kaynağını bu bildirimden bulur; doğrudan dosya kullanımı geriye uyumludur.
  • dil biçimle <klasör> gizli/hedef klasörleri ve sembolik bağları izlemeden bütün .dil kaynaklarını sıralı toplar. Önce hepsi bellekte doğrulanır; herhangi biri hatalıysa hiçbir kaynak yazılmaz (K-077).
  • Çalışan programın göreli dosya IO yolları giriş dosyasının klasöründen çözülür; çağıran kabuğun o anki klasörü programın anlamını değiştirmez.
  • Bildirimde yan etki, işlem, yapı, test, bilinmeyen veya tekrarlı alan yoktur (P001/P002). Böylece proje keşfi kaynak çalıştırmadan deterministiktir.

Yerel paket ve kilit (TANIMLI — K-078)

dil biçimle --denetle <dosya|proje> kaynağı değiştirmeden kanonik biçimle karşılaştırmak ZORUNDADIR. Uygun biçim exit 0, biçim farkı exit 1'dir; içerik, mtime ve izin yazımı YASAKTIR. Varsayılan biçimle yazma kipi sürer.

  • X paketini kullan, kullanan kaynağın sahibi olan projenin doğrudan yerel_bağımlılıklar üyesi X'in giriş kaynağını bağlar; yoksa A011.
  • Paket adı bağımlı bildirimin proje alanıdır ve küçük harfli tek Türkçe/Latin tanımlayıcı olmalıdır. Grafikte adlar benzersizdir (P007). Alfabe lexer'ın tanımlayıcı kümesidir (ASCII küçük harf/rakam, _, ç ğ ı ö ş ü â î û; rakamla başlamaz). Başka yazıdan homoglif (Kiril р, Yunan ρ), birleştirici im, bağ harfi ve görünmez biçim karakteri yerel bağımlılıkta P007, uzak bağımlılıkta P017'dir (K-363). dil paketle ana projenin adına aynı kuralı uygular (K-366, spec/18).
  • Paket de birim gibi yalnız işlem/yapı/test tanımlarını dışarı verir; üst düzey cümleleri çalışmaz. Paket içi birim, onu kullanan gerçek dosyanın klasöründen çözülür.
  • Paket işlemlerinde de aynı tam public imza zorunludur; yalnız paket içinde çağrılması ya da hiç çağrılmaması bu zorunluluğu değiştirmez.
  • Geçişli bağımlılık çözülür ve kilitlenir ama doğrudan bildirilmedikçe kaynakta kullanılamaz. Bildirim döngüsü ve aynı adlı ayrı paket hatadır.
  • dil kilitle <proje> bütün grafiği ada göre sıralı proje.kilit dosyasına yazar: kilit biçimi sürüm 3'te proje/paket sürümü, morfoloji profili, ana projeye göre göreli yol, bağımlılık kenarı ve bütün .dil kaynaklarının SHA-256 özeti. Mutlak yol yazılmaz.
  • Var olan kilit güncel grafikle byte-byte aynı değilse proje komutları P008 verir. Kilit doğrulandıktan sonra aynı komut kaynakları yeniden okumaz.
  • Kaynak toplama gizli/hedef klasörleri ve sembolik bağları izlemez; paket girişi ve birimleri kendi proje köklerinin dışına çıkamaz (P009).
  • dil ekle <yerel-yol> [proje] yolu kanonik çözer ama manifestte ana proje köküne göre göreli ve / ayraçlı saklar. Aday manifest/grafik yazmadan önce doğrulanır; yorumlar korunur, yollar sıralanır ve yinelenen gerçek kök yeniden eklenmez (K-079).
  • dil paketler [proje] kilidi doğrulanmış grafiği doğrudan/geçişli ayrımı, sürüm, morfoloji profili, göreli yol ve SHA-256 özetle gösterir. dil çıkar <paket> [proje] yalnız doğrudan paketi kaldırır. Ana projenin bir .dil kaynağında ilgili X paketini kullan bildirimi kalmışsa P010 verir ve bildirim/kilit byte-byte değişmez. Başarıda aday grafik önce çözülür; bildirim ile kilit birlikte güncellenir ve kilit yazımı başarısızsa ikisi geri alınır (K-080).
  • ZORUNLU (K-347): dil ekle ve dil çıkar (yerel ve registry) proje.dili yalnız hâlâ komutun okuduğu byte'lardaysa yazar; karşılaştırma, bildirim ve proje.kilit yayını tek klasör yazma kilidi penceresindedir. Araya giren komut bildirimi değiştirdiyse hiçbir dosya yazılmaz ve komut "başka bir süreç tarafından değiştirildi … yeniden çalıştır" iletisiyle exit 2 verir; eşzamanlı iki komut birbirinin bağımlılığını ezemez. Kilit yazılamazsa iki dosya aynı kilit altında önceki byte'larına döner. Proje kaynak toplayıcısı proje.dil dahil kaynakları yalnız değiştirme penceresini bekleyen okuyucuyla açar; eşzamanlı yazım okuyan komutu düşürmez.

Exact registry paketi ve kilit (TANIMLI — K-136)

  • Uzak bağımlılık yalnız exact [email protected] biçimindedir; aralık, etiket, ön-sürüm seçicisi veya registry öncelik araması yoktur. Bütün uzak bağımlılıklar aynı bildirimin HTTPS originini ve ağ dışı sabitlenen pozitif root sürümü + sha256: özetini kullanır (P017).
  • dil ekle [email protected] [proje] ilk kullanımda --registry ve `--kök <sürüm>@sha256:<özet>` ister. Aday yayın tam metadata/yayıncı zincirinden geçmeden bildirim veya kilit yazılmaz. --çevrimdışı yalnız önceden doğrulanmış cache'i kullanır.
  • dil kilitle uzak bağımlılık varsa açıkça çevrimiçi yeniler; --çevrimdışı ağsızdır. dil paketler varsayılan ağsızdır; yalnız --yenile ağı açar. çalıştır, denetle, dene ve LSP sessiz ağ açmaz.
  • Doğrulanmış nesneler proje kökündeki .zee/registry/<root-özeti> altında, açılmış kaynaklar .zee/paketler/sha256/<arşiv-özeti> altında tutulur. .zep görünmez kardeş geçicide açılır, tam ağaç yeniden doğrulanır, atomik adlandırılır ve kaynaklar salt-okunur yapılır. Sembolik bağ/fazladan dosya ya da dizin/özet uyuşmazlığı P016'dır.
  • proje.kilit v3; ilk root sürüm+özeti, etkin root/timestamp/snapshot/targets sürüm+özetleri, yayıncı kimliği, .zep/SBOM/provenance/yayın özetleri, yanked durumu ve kritik duyuru kimliklerini taşır. --yanked-kabul ve --kritik-kabul ancak boş olmayan insan gerekçesiyle çalışır; gerekçe kilide yazılır ve sonraki ağsız çözümde korunur. Kritik kabul anahtarı sıralı etkin duyuru kümesini de taşır; yeni bir kritik duyuru eski gerekçeyi devralamaz.
  • Yerel ve uzak paketler tek ad/köken grafiğine girer. Aynı P007/P008/P009/ P010/P015 kapsülleme, kilit ve yetkinlik kuralları ikisine de uygulanır.

Kaynak: spec/07-birimler.md · Bütün belgeler