İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

RFC-0035 — Web rotasında çalışma hatası yalıtımı ve operatör günlüğü

Depodaki rfcs/0035-web-rota-hata-yalitimi.md belgesinden Zee ile üretildi.

  • Durum: geçici kabul — 20 Ekim 2026 insan onayıyla (500 gövdesinde olay kimliği yok, C018/C025 500, günlük anahtar=değer) K-324'da gerçeklendi; normatif metin spec/11 §5, karar ADR-157.
  • Tarih: 20 Ekim 2026
  • İş: K-324 (kaynak: K-323 açık bırakılan iki konu; GB-122, GB-123)
  • İlgili günlük kayıtları: kararlar/gunluk.md K-323, K-324
  • İlgili belgeler: spec/06 §hata sınıfları, spec/11 §5–6, spec/24, ADR-033, ADR-034, ADR-060 (F029 istek-yerel hata sınırı), ADR-007
  • Freeze sınıfı (önerilen): security — grammar, kalıp, tanı kimliği ve dil::api::v1 facade'ı değişmez.

Özet

V1 web modeli süreç başına tek worker'dır (ADR-034). Rota gövdesinde C013/C021/C027 (eylem/dosya) ve K-323 sonrası C023/C024 (kaynak bütçesi) istek düzeyinde 503'e çevrilir; geri kalan bütün çalışma hataları (C003 sıfıra bölme, C004 sayıya çevirme, C010 sözlükte anahtar yok, C019 derinlik, D001 …) calistir_program_kodla içinde return Err ile bütün süreci bitirir. Kullanıcı girdisine bağlı tek bir istek worker'ı düşürebilir. Ayrıca istek düzeyine çevrilen tanılar operatöre hiç görünmez.

Bu RFC iki bağlı karar önerir:

  1. K1 — Rota çalışma hatası istek-yereldir. İzinli küme yerine ret kümesi: rota yürütmesinden dönen her tanı, taslak geri alındıktan sonra istemciye ayrıntı sızdırmayan sabit gövdeli yanıta çevrilir ve worker sonraki isteği kabul eder. Kaynak/geçici sınıf 503 (bugünkü beş kod), diğerleri 500. Yalnız iç tutarlılık (C000) süreci bitirmeye devam eder.
  2. K2 — İstek düzeyine çevrilen her tanı operatör günlüğüne yazılır. İç (#[doc(hidden)]) GirdiCikti trait'ine varsayılanı boş bir istek_tanisini_gunlukle yöntemi eklenir; gerçek CLI adaptörü tek satırlık, denetim karakterleri kaçışlanmış kaydı stderr'e yazar.

K2, K1'in önkoşuludur: spec/06 “beklenmeyen çalışma hatasında sessiz devam YASAK” der. İstemciye 500 verip devam etmek ancak tanı operatöre ulaşıyorsa “sessiz” değildir. Bugünkü 503 yolları da bu bakımdan eksiktir (GB-123).

Motivasyon

  • Güvenlik reddi bile süreci düşürüyor. Yönlendirme hedefini sorgudan alan rota, CR/LF taşıyan tek istekle C022 üretir; reddetme doğrudur ama return Err worker'ı kapatır. Saldırganın elinde “güvenlik kontrolünü tetikle, sunucuyu kapat” düğmesi vardır.
  • Kullanıcı girdisiyle süreç düşürme (GB-122, orta). Rota istek alanını sayısı ile çevirip bölen bir ürün, ?n=0 ya da ?n=abc alan tek istekle sürecini kaybeder. Süreç yöneticisi yeniden başlatsa bile yeniden başlatma süresince bütün kullanıcılar bağlantı hatası alır; saldırgan her yeniden başlatmadan sonra tek istekle döngüyü sürdürür. Kimlik doğrulaması gerekmeyen herkese açık rotada bu kimliksiz DoS sınıfıdır (GB-001'in sınıfıyla aynı).
  • Parça parça izinli küme büyüyor. Aynı sorun F029'da C013 için (ADR-060), K-163'te C021/C027 için, K-323'te C023/C024 için ayrı ayrı çözüldü. Her yeni kod sahada süreci düşürdükten sonra listeye ekleniyor. ADR-060 bu sınırı açıkça “request-local failure sınırı” diye adlandırmış ama genel kural yazılmamıştır.
  • Operatör körlüğü (GB-123, düşük). K-323 sonrası C024 aşan sayfa istemciye 503 döner; süreç yaşar ve stderr'de hiçbir iz kalmaz. Operatör sorunu ancak istemci şikâyetinden öğrenir. Eskiden süreç ölümü en azından tanıyı stderr'e basıyordu; K-323 gözlenebilirliği farkında olmadan azalttı.

Yalıtımın neden güvenli olduğu (doğrulanan durum)

İstek-yerel bitirmenin doğru olması için rota hatası süreç düzeyinde bozuk durum bırakmamalıdır. Kod incelemesi (K-323 tabanı) şunu gösterir:

Süreç düzeyi durumHata yolundaKanıt
Global ortamrotalar &ortam alır; her istek taze rota_ortami kurar, T046 rotanın uygulama durumunu yazmasını derlemede reddederweb_istek.rs::web_istegini_calistir
Eylem transaction'ıçalışma hatasında eylem geri alınır (spec/11 §6)yorumlayici.rs eylem çağrısı, eylem_calisma_hatasinda_tum_dosyalari_geri_alir
Çerez/oturum/yanıt taslağıistek_islemini_geri_al her Err dalında çağrılırrota_hatasi_tamponlu_yaniti_cerezi_ve_oturum_mutasyonunu_geri_alir
Adım/çıktı/heap bütçesiher istek başında calistirma_butcesini_yenileK-323, istek-butcesi-yalitimi
Son tarih yığınıSonTarihNobetcisi Drop ile; scheduler eski yığını sonuçtan bağımsız geri koyarÇ001→504 yolu zaten süreç yaşatıyor
Çağrı derinliğiC019, doğal yığın taşmadan (K-178) üretilir; yığın açılmış durumda dönerkaynak_sinirlari_testi
PostgreSQL bağlantısıhata sonrası client yeniden kullanılmaz (ADR-060)postgresql-recovery-v1.tsv

Yani Ç001 (504) ve beş 503 kodu için bugün zaten güvenilen temizlik yolu, geri kalan çalışma hatalarında da aynı yoldur; tanı kodu temizliği değiştirmez. Kalan risk iç tutarlılık ihlalidir (C000): yorumlayıcının kendi değişmezi bozulmuşsa süreç durumu güvenilir değildir.

Prototip kanıtı (K-323 tabanında, commitlenmedi): Err dalı “C000 değilse 500” yapıldığında cargo test --locked --no-fail-fast içinde yalnız bu davranışı bilinçli sabitleyen iki test kırıldı: rota_hatasi_tamponlu_yaniti_cerezi_ve_oturum_mutasyonunu_geri_alir (C003) ve yonlendirme_baslik_enjeksiyonu_c022_ile_reddedilir (C022). Golden, regression, IO izi, kaynak sınırı ve eşzamanlılık testleri değişmedi.

Tasarım

K1 — İstek-yerel hata sınırı (spec/11 §5'e eklenecek normatif metin)

Rota seçildikten sonra gövde yürütmesi bir tanıyla biterse istek yanıtı/çerez/oturum taslağı geri alınmak ZORUNDADIR ve worker sonraki bağımsız isteği kabul eder. İstemciye tanı kodu, mesajı, satırı ya da değer içeriği SIZDIRILAMAZ; yanıt aşağıdaki sabit gövdelerden biridir: | Tanı | Durum | Gövde | |---|---|---| | Ç001 son tarih | 504 | bugünkü metin | | C013, C021, C027 | 503 | bugünkü metinler (spec/11 §6) | | C023, C024 | 503 | bugünkü metin (spec/24) | | diğer bütün C/D tanıları | 500 | “istek işlenemedi; sunucu hatası” | | C000 iç tutarlılık | — | süreç tanıyla sonlanır (bugünkü davranış) | Kurtarma rota gövdesini, eylemi ya da yazımı otomatik TEKRARLAYAMAZ. programı N ile bitir rota içinde bugünkü gibi sunucuyu kapatır; geçersiz N (C020) 500'dür.

Notlar:

  • Ret kümesi, izinli küme değil. Yeni bir çalışma tanısı varsayılan olarak istek-yerel olur; süreci bitirmesi gereken bir kod bilinçli olarak C000 kümesine eklenir. Böylece “sahada süreç düştü → listeye ekle” döngüsü biter.
  • Neden 500, 503 değil? 503 “geçici, sonra yeniden dene” anlamı taşır; C003 gibi deterministik program hatası aynı girdiyle tekrar edilirse yine oluşur. 500 istemciye ve reverse proxy'ye doğru sinyaldir. Bugünkü beş 503 kodu değişmez (geriye uyum ve “otomatik tekrar yok” metinleri korunur).
  • C022 ikiye ayrılır. Rota gövdesi içinde adaptörün güvensiz çerez ya da yönlendirme değerini reddetmesi (C022) diğer tanılar gibi 500'dür: bugün ?hedef=%2Fiyi%0D%0AX-Sahte%3A+evet gibi tek bir sorgu, başlık enjeksiyonu doğru biçimde reddedildiği hâlde sunucuyu sonlandırır (yonlendirme_baslik_enjeksiyonu_c022_ile_reddedilir bunu sabitliyor). Gövde başarıyla bittikten sonra istek_islemini_tamamla üretilen C022 ise yanıt socket'e yazılırken oluşur; istemciye ikinci yanıt yazılamaz. Bu ikinci yol bugünkü gibi kalır ve ayrı değerlendirmeye bırakılır.
  • CLI değişmez. Sunucu kurulmamış programda ve sunucu kurulmadan önceki üst düzey kodda tanı bugünkü gibi yayılır; dil dene hermetik testleri de değişmez.
  • Sabit HTTP durum yüzeyi. 500 yeni bir dil durumu değil, adaptör durumudur; ADR-063'teki kullanıcı kontrollü sabit durum kümesine girmez.

K2 — Operatör günlüğü

İç trait'e (modül yorumlayici lib.rs'te #[doc(hidden)]; dil::api::v1 facade'ı GirdiCikti'yı yeniden dışa vermez) varsayılanı boş bir yöntem:

rust
/// Rota tanısı istek düzeyinde yanıta çevrildiğinde operatör içindir.
/// İstemciye ve programa görünmez; varsayılan adaptör hiçbir şey yapmaz.
fn istek_tanisini_gunlukle(&mut self, _durum: u16, _tani: &Tani) {}
  • Yorumlayıcı Err dalında istek_islemini_geri_aldan sonra, durum yanıtından önce çağırır (504/503/500 hepsi).
  • GercekIo stderr'e tek satır yazar: zee-web istek-hatası durum=500 kod=C003 satır=12 yöntem=GET yol=/bol mesaj="…". yol sorgu dizgesi olmadan yazılır (sorgu kişisel veri taşıyabilir); mesaj ve yol içindeki CR/LF, denetim karakterleri ve " kaçışlanır (günlük enjeksiyonu). Satır 4 KiB ile kırpılır.
  • PaylasilanIo, PolitikaliIo, IzKaydedenIo iç adaptöre iletir. IzKaydedenIo olayı kaydetmez: günlük program tarafından gözlenemez, replay determinizmini etkilememeli. IzYenidenOynatici ve PlaygroundIo varsayılanı kullanır.
  • ToplayanIo çağrıları bir alanda biriktirir; testler buradan doğrular.
  • ADR-007 (araçlar veri toplamaz) ile çelişmez: kayıt yalnız yerel stderr'e gider, ağ ya da dosya yazımı yoktur; dağıtım hedefi operatörün süreç yöneticisidir (systemd journal vb.).

Neden yorumlayıcıda doğrudan eprintln! değil: çekirdek IO adaptör sınırını deler (ADR-046 katman yönü), wasm hedefinde stderr yoktur ve hermetik testler tanıyı doğrulayamaz.

Neden durum_yaniti_gonder'e parametre değil: imza değişikliği bütün adaptörleri kırar ve istemci yanıtı ile operatör kaydını aynı kanala bağlar.

Uyumluluk yüzeyi etkisi

  • dil::api::v1 ve public_api_testi allowlist'i: değişmez (trait facade dışında).
  • dil-yuzeyi-v1.tsv: tanı kodu, kalıp, CLI komutu eklenmez; değişmez.
  • Gözlenebilir davranış değişikliği: web rotasında C000 dışı tanılar artık süreci bitirmez. Bu, docs/surumler.md göç notu ister: süreç ölümünü sağlık sinyali olarak kullanan dağıtımlar artık stderr kaydını izlemelidir.

Dört soru süzgeci

  1. Türkçe doğal mı? — Kaynak yüzeyi değişmez; gövde ve günlük metinleri Türkçedir.
  2. Deterministik mi? — Durum eşlemesi tanı kodunun saf işlevidir; günlük program tarafından gözlenmez ve izde yer almaz.
  3. Öğrenilebilir mi? — “Rotadaki hata yalnız o isteği bozar” tek cümlelik kuraldır; bugünkü beş istisnalı liste yerine geçer.
  4. Profesyonel ölçekte savunulabilir mi? — Yerleşik web çatılarının (istek başına 500, süreç yaşar, ayrıntı yalnız sunucu günlüğünde) davranışıdır.

Alternatifler

  • A — Bugünkü izinli kümeyi korumak, gerektikçe kod eklemek. Reddedildi: her ekleme saha arızası sonrası geliyor; kullanıcı girdisine bağlı deterministik hatalar (C003/C004/C010) kimliksiz DoS bırakıyor.
  • B — Yalnız “girdiye bağlı” kodları (C003/C004/C010/C019) yalıtmak. Reddedildi: hangi kodun girdiye bağlı olduğu programa göre değişir; ayrım belgelenemez ve test edilemez.
  • C — Süreç düşsün, süreç yöneticisi yeniden başlatsın. Reddedildi: yeniden başlatma süresince bütün istemciler etkilenir, saldırgan döngüyü tek istekle sürdürür; ADR-034 çok süreçli modeli kapasite içindir, hata yalıtımı için değil.
  • D — Her şeyi 503 yapmak. Reddedildi: deterministik hata için yanlış “yeniden dene” sinyali; proxy'ler 503'ü yeniden deneyebilir.
  • E — Panik yakalama (catch_unwind) ile Rust panik'lerini de yalıtmak. Kapsam dışı: panik yorumlayıcı hatasıdır, süreç bitmesi doğru davranıştır.
  • F — Günlüğü yeni bir public API/geri çağırma ile açmak. Gereksiz: gömme kullanıcısı bugün GirdiCikti'yı facade üzerinden zaten alamıyor; facade'a açmak ayrı SemVer kararı olur.

Uygulama planı (onaydan sonra; tek toplu iş)

  1. compiler/src/yorumlayici.rs: Err dalı ret kümesi + 500; trait yöntemi; PaylasilanIo iletimi. web_istek.rs: durum/gövde eşlemesi tek işlevde (istek_hatasi_yaniti(kod) -> Option<(u16, &str)>; None = C000).
  2. toplayan_io.rs, yetkinlik.rs, io_izi.rs: iletim/kayıt; main.rs GercekIo stderr satırı ve kaçış işlevi.
  3. Testler (olumlu/olumsuz):
  • rota_hatasi_tamponlu_… yeniden yazılır: aynı koşuda 500, sabit gövde, çerez/oturum geri alındı, sonraki istek 401.
  • C003/C004/C019/D001 rota → 500 + worker yaşar; C024 → 503 + günlük; C000 → süreç biter (iç hata enjeksiyonuyla).
  • Günlük kaçışı: CR/LF içeren yol ve mesaj tek satır kalır; sorgu yazılmaz.
  • IzKaydedenIo günlük olayını izlemez (iz baytı değişmez).
  • Gerçek TCP (--deneysel-web ve --web-proxy): 500 ardından 200, stderr'de tek satır.
  1. Regression: regression/security/rota-hatasi-yalitimi.dil + v2.tsv.
  2. Belgeler: spec/11 §5 (yukarıdaki metin), spec/24 son paragraf (“diğer çalışma hataları spec/11'deki yayılma kuralını korur” cümlesi yeni kurala bağlanır), spec/06 §3'e web notu, ADR-157 (istek-yerel hata sınırı ve operatör günlüğü), hata kataloğu C003/C019 öneri sütunları değişmez, yalnız C024/C013 satırlarındaki web notu genel kurala bağlanır; surumler.md göç notu; spec-madde-kaniti-v1.tsv + spec_drift --rapor-yaz; GB-122/GB-123 kapanış; backlog K-324.
  3. Beyanlar: compiler-degisiklik (semantic-change, kanıt spec/11 + ADR-157), core-freeze (security), katman fixture etkisi (yeni kenar yok beklenir), faz_test_matrisi, tani_kalitesi (tanı metni değişmez).

İnsan kararları (20 Ekim 2026)

  1. 500 gövdesi “istek işlenemedi; sunucu hatası”dır; olay kimliği eklenmedi.
  2. C018/C025 dış servis/DB hataları 500'dür; 502/503 ayrımı yapılmadı.
  3. Günlük biçimi bağımlılıksız anahtar=değer satırıdır; JSON değil.

Uygulama planındaki sapmalar: 504 (Ç001) yolu da günlüğe düşer; C000'a ek olarak iç Ç nöbetçileri (Ç001 hariç, ayrı 504 dalı) ret kümesindedir. Gerçek TCP kanıtı --web-proxy worker'ıyla alındı; --deneysel-web aynı GercekIo adaptörünü kullanır. yorumlayici/yetkinlik.rs satır bütçesi iletim yöntemi için 250→260'a çıkarıldı; biçimleyici ayrı yorumlayici/istek_gunlugu.rs modülündedir.

Kaynak: rfcs/0035-web-rota-hata-yalitimi.md · Bütün belgeler