İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

RFC-0019 — Değer Semantiği ve Gezme İmleci

Depodaki rfcs/0019-deger-semantigi-ve-gezme-imleci.md belgesinden Zee ile üretildi.

  • Durum: geçici kabul (K-093 makine sözleşmesi ve conformance kanıtı; tam kabul için çocuk/profesyonel usability oturumu bekleniyor.)
  • Tarih: 1 Eylül 2026
  • İlgili günlük kayıtları: K-034 (blok kapsamı), K-060 (yapı listeleri), K-074 (gezmede geri yazma), K-093 (değer-sonuç modeli)
  • Gerçekleme: cozumleyici.rs (T053), yorumlayici.rs (gezme imleci)
  • Normatif kaynak: spec/17

Özet

zee'de kullanıcı değerlerinin gizli, paylaşılan nesne kimliği yoktur. Bir adı başka bir ada vermek, bir işlemi çağırmak veya listeye öğe eklemek değeri derin kopyalar. Bu nedenle bir kopyayı değiştirmek ötekini uzaktan değiştirmez.

her X için liste gezmesi bu genel kuralın tek açık yazma köprüsüdür: X her turda öğenin kopyasını alır ve turun sonunda son değeri aynı liste sırasına geri konur. Bu model programlama dilleri literatüründeki değer-sonuç (copy-in/copy-out) parametresine denktir. Alan yazma ile yeniden bağlama aynı sonucu verir:

dil
her kutu için
    kutunun adedi 9 olsun   # alan yazma: kaynak öğe değişir

her sayı için
    sayı 0 olsun           # yeniden bağlama: kaynak öğe değişir

1. Neden paylaşılan referans değil?

Çocuk için “öteki adı değiştirdim, burası da değişti” görünmez bir tuzaktır; profesyonel için ise sahiplik, alias analizi, eşzamanlılık ve serileştirmede ek bir belirsizlik kaynağıdır. zee v1'in koleksiyon ve yapı kapasitesi için nesne kimliği zorunlu değildir. Açık bir kimlik/paylaşımlı başvuru türü ileride gerekirse adlandırılmış yeni tür ve ayrı RFC ister; sıradan değerlerin anlamını geriye dönük değiştiremez.

Değer semantiği özellikle şunları sabitler:

  • yedek asıllar olsun sonrasında iki liste bağımsızdır;
  • yapı, sözlük, liste, Seçenek, Sonuç ve Hata içeriği de derin kopyalanır;
  • işlem argümanı çağıranın değerine gizlice yazamaz;
  • görev snapshot'ı RFC-0011/spec-14 ile aynı değer kopyası ilkesine dayanır.

2. Liste gezmesinin kesin algoritması

Kaynak, dilbilgisi gereği çözülmüş tek bir addır. Çalışma zamanı:

  1. Kaynak listenin giriş anındaki öğelerini ve sırasını bir kez snapshot alır.
  2. Her özgün sıra i için X, snapshot'taki i öğesinin derin kopyasına bağlanır.
  3. Gövde yazılı sırayla çalışır. X aynı türde yeniden bağlanabilir veya bir yapıysa alanına yazılabilir.
  4. Tur normal bittiğinde ya da döndür ile ayrıldığında Xin son değeri canlı kaynak listenin i sırasına kopyalanır. döndür ifadesi önce değerlendirilir, sonra geri yazma yapılır ve akış çağırana yayılır.
  5. Döngü adı blokla ölür; genel kapsam kuralı RFC-0004'tür.

Bu algoritma referans değildir: X ayrı değerdir. Ancak açık ve sınırlı geri yazma adımı, “gezerken değiştirdim ama kayboldu” tuzağını kapatır.

3. Kaynak koleksiyon kilidi — T053

Snapshot sıralarını canlı koleksiyonla güvenle eşlemek için kaynak koleksiyon gezme boyunca biçimsel olarak sabittir. Gövde içinde aynı kaynak:

  • yeniden bağlanamaz (sayılar ... listesi olsun),
  • büyütülemez (sayılara ... ekle),
  • öğe/anahtar silemez,
  • sözlük değerine yazamaz,
  • ikinci kez iç içe gezilemez.

Bunlar çalışma zamanında sıra kaydırmak veya son yazanı rastlantısal seçmek yerine derlemede T053 verir. Tanı, eklenecek/silinecek değerleri ayrı bir listede toplamayı ve gezme bitince uygulamayı önerir. Aynı değerden daha önce alınmış bağımsız bir kopya bu kilide dahil değildir; onun değişmesi kaynağı etkilemez.

İç içe aynı kaynak gerekiyorsa açık değer kopyası kullanılır:

dil
ötekiler sayılar olsun
her sayı için
    ötekilerdeki her öteki için
        # iki bağımsız değer üzerinde çalışır

4. Sözlük gezmesi

Sözlük gezmesi giriş anındaki anahtarları ekleme sırasıyla snapshot alır ve döngü adına Metin anahtar kopyası verir. Anahtar kaynak sözlüğe geri yazılmaz. Kaynak sözlüğün kendisine yazma/silme ve aynı kaynağı iç içe gezme yine T053'tür. Böylece liste ve sözlük için “gezerken kabın biçimi sabittir” diye tek öğretilebilir kural vardır.

5. Seçeneklerin değerlendirilmesi

A — yalnız alan yazma geri yansısın

Profesyonel referans dillerine tanıdıktır; ancak her sayı için / sayı 0 olsun satırının sessizce kaybolması, K-074'te kapatılan tuzağı başka türde geri getirir. Elendi.

B — gerçek paylaşılan referans/nesne kimliği

Alan güncellemesini doğrudan kılar; fakat kopya/alias, yaşam süresi, eşzamanlılık ve JSON kimliği gibi birbirine bağlı yeni sözler doğurur. v1 için gereksiz ve başlangıç modeline ağırdır. Elendi.

C — değer-sonuç imleci + sabit kaynak

Hem “bu öğeyi değiştiriyorum” zihinsel modelini korur hem genel değer semantiğini bozmaz. T053 ile sıra kayması önceden ve öğretici biçimde engellenir. Geçici kabul edilen model budur.

6. Usability kapısı

Makine kanıtı insan kanıtı değildir. docs/usability-kiti.md içindeki K-093 kartları, alan yazma ile yeniden bağlamanın beklenen etkisini ayrı ayrı ölçer. Önceden belirlenen karar eşiği sağlanıp gerçek formlar depoya girene kadar V1-P1-05 AÇIK kalır. Sonuç mevcut modeli reddederse RFC, spec ve testler aynı değişiklikte revize edilir; veri sonradan kurala uydurulmaz.

Dört soru süzgeci

Doğal — aday, usability bekliyor · Deterministik ✓ (snapshot + T053) · Öğrenilebilir — tek “öğe geri gider, kap sabit kalır” kuralı; ölçüm bekliyor · Savunulabilir ✓ (derin değer, sınırlı açık yazma köprüsü, alias yok).

Kaynak: rfcs/0019-deger-semantigi-ve-gezme-imleci.md · Bütün belgeler