İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

RFC-0018 — Sürümlü Morfoloji Profili

Depodaki rfcs/0018-surumlu-morfoloji-profili.md belgesinden Zee ile üretildi.

  • Durum: geçici kabul — K-089 gerçeklendi; K-111 property/fuzz, K-122 immutable uyumluluk, K-123 bağımsız conformance kapısını bağladı
  • Tarih: 1 Eylül 2026
  • İlgili kararlar: K-011, K-041, K-049, K-061, K-072, K-089, K-111, K-122, K-123; B-008/B-009, V1-P1-02, V1-P0-21
  • Normatif karşılık: spec/03 ve spec/13
  • Gerçekleme: compiler/src/morfoloji.rs; morfoloji_testi.rs, morfoloji_conformance_testi.rs, lsp_testi.rs, proje_testi.rs

Sorun

Zee'de Türkçe ekler tanımlayıcının parçasıdır. Bu nedenle ek ayıklamak yalnız bir editör kolaylığı değil, kaynak programın hangi ada bağlandığını belirleyen semantiktir. K-089 öncesinde çözümleyici ile LSP üreteci ayrı yüzey listeleri tutuyor; iki katmanlı çözüm tek katmanlı üretimle simetrik davranmıyordu. Derleyici güncellemesiyle ek listesine sessizce yapılacak bir ekleme, eski bir kaynakta A001'i çözüme veya tek çözümü A002'ye çevirebilirdi.

Karar

  1. Zee v1 morfolojisi zee-tr-1 adlı açık bir profildir.
  2. Soyut ekler, kabul edilen yüzeyler, en çok katman sayısı ve kanonik üretim tek tabloda tutulur. Çözümleyici, LSP ve inceleme CLI'ı aynı modülü kullanır.
  3. Doğrudan ad eşleşmesi her zaman önce kazanır. Ekli çözümde sıfır kapsam eşleşmesi A001, bir eşleşme çözüm, birden fazlası A002'dir. Sözlük veya olasılıksal/heuristik seçim yoktur.
  4. v1 en çok iki katman çözer. İki katmanın iç eki üçüncü tekil iyelik, dış eki belirtme/tamlayan/yönelme/ayrılma/bulunma/araçtır.
  5. Üreteç her kök+ek kimliği için tek kanonik Zee yüzeyi üretir. Türkçedeki sözlüksel ünlü düşmesi ve ikizleşme biçimleri geriye doğru kabul edilir; sözlük taşımayan üretecin onların özgün yazımını tahmin etmesi gerekmez. Değişmez, üret → çöz yönünde kök ve soyut ek zincirinin korunmasıdır.
  6. proje.dil, morfoloji "zee-tr-1" olsun ile profili sabitleyebilir. Eski bildirimin yazmaması zee-tr-1 demektir. Bilinmeyen profil P011 ile fail-closed reddedilir. Yeni proje iskeleti alanı açık yazar.
  7. proje.kilit sürüm 3, ana proje ve her yerel/uzak paket için morfoloji profilini kaydeder. dil sürüm etkin profili, dil morfoloji [kelime] profil tablosunu veya bütün yapısal çözümleri gösterir.
  8. Her yayımlanmış profil, compiler kaynak ağacından bağımsız sürümlü JSON conformance verisi taşır. Veri; profil tablosunu, yüzeyin sıralı bütün kök+ek çözümlerini, kapsam içindeki kök/A001/A002 kararını ve kanonik üretimi içerir. Şema Rust iç adlarına bağlı değildir.

Sürümleme ve uyumluluk

Aşağıdakiler mevcut profil içinde YASAK kırıcı değişikliklerdir:

  • yüzey eklemek, kaldırmak veya başka soyut eke taşımak;
  • izin verilen zincirleri ya da azami katman sayısını değiştirmek;
  • kök geri-çevirme veya kanonik üretim kuralını değiştirerek çözüm kümesini değiştirmek;
  • doğrudan eşleşme/A001/A002 karar sırasını değiştirmek.

Böyle bir değişiklik yeni profil kimliği (zee-tr-2) ister. Yeni profil aynı derleyicide bilinçli geçiş dönemiyle desteklenmeden varsayılan yapılamaz. Profil varsayılanının değişmesi ana dil sürümü/edition sınırıdır; paket grafiği farklı profilleri sessizce karıştıramaz.

zee-tr-1in tablo ve kapsanan üretim/çözüm davranışı, şema zee-morfoloji-uyumluluk-v1 kanonik akışının SHA-256 kaydıdır. Yayımlanmış morfoloji-zee-tr-1.sha256 fixture'ı güncellenemez veya silinemez. Davranış değişikliği testi, fixture güncellemesi ise Git-geçmişli CI koruğunu kırar; tek geçerli yol yeni zee-tr-N kimliği ve yeni fixture eklemektir.

Yürütülebilir kanıt

  • Profilin bütün tablosu snapshot'tır; sessiz tablo değişikliği testi kırar.
  • K-122, 4.096 kökün 53.248 üretim+çözüm vektörü ile 11 ham sınır yüzeyini tek SHA-256 kaydında dondurur. dil morfoloji --uyumluluk kaydı gösterir; geçmişte yayımlanmış profil fixture'larını değiştirmek CI'da yasaktır.
  • K-123, depo kökündeki JSON Schema + zee-tr-1.json korpusunda 27 çözüm/karar ve 21 üretim vakasını ikinci compiler'lara açar; Rust bootstrap aynı veriyi yalnız tüketen veri-güdümlü conformance testiyle doğrular.
  • Düzenli kök korpusu × bütün tek ekler için üret → çöz property testi vardır.
  • Aynı kök korpusu × bütün geçerli iyelik zincirleri iki katmanlı property testinden geçer.
  • Ünlü/ünsüz, yumuşayan ve tek-heceli kök sınıflarının kanonik tek/iki katmanlı çıktıları golden beklentilerle sabittir.
  • Yumuşama, nk→ng, ikizleşme ve ünlü düşmesi ayrı ters-dönüş korpusudur.
  • payı, sayacı, fiyatıyla, zarından belirsizlik korpusu, adayların tamamını ve A002 sonucunu kilitler.
  • LSP önce başarılı checker HIR'ındaki SymbolId ile tek semantic varlığı seçer; yalnız o kimliğin tek/iki katmanlı biçimlerini yeni kökün ünlü/ünsüz yapısına göre yeniden üretir. A002 veya başka derleme hatasında metin benzerliğiyle tahmin yapmaz (K-120/B-041).
  • Bildirim, kilit ve CLI profil görünürlüğü entegrasyon testlidir.
  • K-111 geniş katmanı 4.096 deterministik kökün bütün geçerli zincirlerini, 2.048 bütün-aday A002 kararını ve NFC olumlu/NFD→S029 olumsuzlarını stable testte yürütür. Ayrı gecelik libFuzzer hedefi byte girdiden geçerli Zee kökü üretip aynı değişmezleri mutation ile arar; işletim ayrıntıları morfoloji doğrulama rehberindedir.

Reddedilen yollar

  • En olası kökü seçmek: aynı kaynak bağlama/kapsama göre sessiz anlam değiştirir; manifesto determinizmine aykırıdır.
  • Ekleri lexer anahtar kelimesi yapmak: tanımlayıcının doğal bütünlüğünü bozar ve keyfi kullanıcı adlarında çalışmaz.
  • Sözlükle bütün Türkçeyi tahmin etmek: özel adları, yeni kelimeleri ve alan terimlerini dışlar; dil anlamını büyüyen harici veriye bağlar.
  • Derleyici sürümüne örtük bağlamak: eski projenin yeni derleyiciyle başka ada bağlanmasına izin verir; yeniden üretilebilir paket sözünü bozar.

Dört soru süzgeci

  1. Doğal mı? Ekler kaynakta doğal Türkçe biçiminde kalır.
  2. Deterministik mi? Profil, aday kümesi ve A002 kuralı tam sabittir.
  3. Öğrenilebilir mi? Çocuk yalnız doğal eki yazar; profil ayrıntısı proje ve araç katmanında gerektiğinde görünür.
  4. Savunulabilir mi? Profesyonel kullanıcı aynı kaynak/paket grafiğinin yıllar sonra hangi morfolojiyle çözüleceğini kilitleyebilir.

Kaynak: rfcs/0018-surumlu-morfoloji-profili.md · Bütün belgeler