- Durum: geçici kabul — K-089 gerçeklendi; K-111 property/fuzz, K-122 immutable uyumluluk, K-123 bağımsız conformance kapısını bağladı
- Tarih: 1 Eylül 2026
- İlgili kararlar: K-011, K-041, K-049, K-061, K-072, K-089, K-111, K-122, K-123; B-008/B-009, V1-P1-02, V1-P0-21
- Normatif karşılık: spec/03 ve spec/13
- Gerçekleme:
compiler/src/morfoloji.rs;morfoloji_testi.rs,morfoloji_conformance_testi.rs,lsp_testi.rs,proje_testi.rs
Sorun
Zee'de Türkçe ekler tanımlayıcının parçasıdır. Bu nedenle ek ayıklamak yalnız bir editör kolaylığı değil, kaynak programın hangi ada bağlandığını belirleyen semantiktir. K-089 öncesinde çözümleyici ile LSP üreteci ayrı yüzey listeleri tutuyor; iki katmanlı çözüm tek katmanlı üretimle simetrik davranmıyordu. Derleyici güncellemesiyle ek listesine sessizce yapılacak bir ekleme, eski bir kaynakta A001'i çözüme veya tek çözümü A002'ye çevirebilirdi.
Karar
- Zee v1 morfolojisi
zee-tr-1adlı açık bir profildir. - Soyut ekler, kabul edilen yüzeyler, en çok katman sayısı ve kanonik üretim tek tabloda tutulur. Çözümleyici, LSP ve inceleme CLI'ı aynı modülü kullanır.
- Doğrudan ad eşleşmesi her zaman önce kazanır. Ekli çözümde sıfır kapsam eşleşmesi A001, bir eşleşme çözüm, birden fazlası A002'dir. Sözlük veya olasılıksal/heuristik seçim yoktur.
- v1 en çok iki katman çözer. İki katmanın iç eki üçüncü tekil iyelik, dış eki belirtme/tamlayan/yönelme/ayrılma/bulunma/araçtır.
- Üreteç her kök+ek kimliği için tek kanonik Zee yüzeyi üretir. Türkçedeki sözlüksel ünlü düşmesi ve ikizleşme biçimleri geriye doğru kabul edilir; sözlük taşımayan üretecin onların özgün yazımını tahmin etmesi gerekmez. Değişmez,
üret → çözyönünde kök ve soyut ek zincirinin korunmasıdır. proje.dil,morfoloji "zee-tr-1" olsunile profili sabitleyebilir. Eski bildirimin yazmamasızee-tr-1demektir. Bilinmeyen profil P011 ile fail-closed reddedilir. Yeni proje iskeleti alanı açık yazar.proje.kilitsürüm 3, ana proje ve her yerel/uzak paket için morfoloji profilini kaydeder.dil sürümetkin profili,dil morfoloji [kelime]profil tablosunu veya bütün yapısal çözümleri gösterir.- Her yayımlanmış profil, compiler kaynak ağacından bağımsız sürümlü JSON conformance verisi taşır. Veri; profil tablosunu, yüzeyin sıralı bütün kök+ek çözümlerini, kapsam içindeki kök/A001/A002 kararını ve kanonik üretimi içerir. Şema Rust iç adlarına bağlı değildir.
Sürümleme ve uyumluluk
Aşağıdakiler mevcut profil içinde YASAK kırıcı değişikliklerdir:
- yüzey eklemek, kaldırmak veya başka soyut eke taşımak;
- izin verilen zincirleri ya da azami katman sayısını değiştirmek;
- kök geri-çevirme veya kanonik üretim kuralını değiştirerek çözüm kümesini değiştirmek;
- doğrudan eşleşme/A001/A002 karar sırasını değiştirmek.
Böyle bir değişiklik yeni profil kimliği (zee-tr-2) ister. Yeni profil aynı derleyicide bilinçli geçiş dönemiyle desteklenmeden varsayılan yapılamaz. Profil varsayılanının değişmesi ana dil sürümü/edition sınırıdır; paket grafiği farklı profilleri sessizce karıştıramaz.
zee-tr-1in tablo ve kapsanan üretim/çözüm davranışı, şema zee-morfoloji-uyumluluk-v1 kanonik akışının SHA-256 kaydıdır. Yayımlanmış morfoloji-zee-tr-1.sha256 fixture'ı güncellenemez veya silinemez. Davranış değişikliği testi, fixture güncellemesi ise Git-geçmişli CI koruğunu kırar; tek geçerli yol yeni zee-tr-N kimliği ve yeni fixture eklemektir.
Yürütülebilir kanıt
- Profilin bütün tablosu snapshot'tır; sessiz tablo değişikliği testi kırar.
- K-122, 4.096 kökün 53.248 üretim+çözüm vektörü ile 11 ham sınır yüzeyini tek SHA-256 kaydında dondurur.
dil morfoloji --uyumlulukkaydı gösterir; geçmişte yayımlanmış profil fixture'larını değiştirmek CI'da yasaktır. - K-123, depo kökündeki JSON Schema +
zee-tr-1.jsonkorpusunda 27 çözüm/karar ve 21 üretim vakasını ikinci compiler'lara açar; Rust bootstrap aynı veriyi yalnız tüketen veri-güdümlü conformance testiyle doğrular. - Düzenli kök korpusu × bütün tek ekler için
üret → çözproperty testi vardır. - Aynı kök korpusu × bütün geçerli iyelik zincirleri iki katmanlı property testinden geçer.
- Ünlü/ünsüz, yumuşayan ve tek-heceli kök sınıflarının kanonik tek/iki katmanlı çıktıları golden beklentilerle sabittir.
- Yumuşama, nk→ng, ikizleşme ve ünlü düşmesi ayrı ters-dönüş korpusudur.
payı,sayacı,fiyatıyla,zarındanbelirsizlik korpusu, adayların tamamını ve A002 sonucunu kilitler.- LSP önce başarılı checker HIR'ındaki
SymbolIdile tek semantic varlığı seçer; yalnız o kimliğin tek/iki katmanlı biçimlerini yeni kökün ünlü/ünsüz yapısına göre yeniden üretir. A002 veya başka derleme hatasında metin benzerliğiyle tahmin yapmaz (K-120/B-041). - Bildirim, kilit ve CLI profil görünürlüğü entegrasyon testlidir.
- K-111 geniş katmanı 4.096 deterministik kökün bütün geçerli zincirlerini, 2.048 bütün-aday A002 kararını ve NFC olumlu/NFD→S029 olumsuzlarını stable testte yürütür. Ayrı gecelik libFuzzer hedefi byte girdiden geçerli Zee kökü üretip aynı değişmezleri mutation ile arar; işletim ayrıntıları morfoloji doğrulama rehberindedir.
Reddedilen yollar
- En olası kökü seçmek: aynı kaynak bağlama/kapsama göre sessiz anlam değiştirir; manifesto determinizmine aykırıdır.
- Ekleri lexer anahtar kelimesi yapmak: tanımlayıcının doğal bütünlüğünü bozar ve keyfi kullanıcı adlarında çalışmaz.
- Sözlükle bütün Türkçeyi tahmin etmek: özel adları, yeni kelimeleri ve alan terimlerini dışlar; dil anlamını büyüyen harici veriye bağlar.
- Derleyici sürümüne örtük bağlamak: eski projenin yeni derleyiciyle başka ada bağlanmasına izin verir; yeniden üretilebilir paket sözünü bozar.
Dört soru süzgeci
- Doğal mı? Ekler kaynakta doğal Türkçe biçiminde kalır.
- Deterministik mi? Profil, aday kümesi ve A002 kuralı tam sabittir.
- Öğrenilebilir mi? Çocuk yalnız doğal eki yazar; profil ayrıntısı proje ve araç katmanında gerektiğinde görünür.
- Savunulabilir mi? Profesyonel kullanıcı aynı kaynak/paket grafiğinin yıllar sonra hangi morfolojiyle çözüleceğini kilitleyebilir.
Kaynak: rfcs/0018-surumlu-morfoloji-profili.md · Bütün belgeler