İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

RFC-0010 — Hata ve Tanılama Standardı

Depodaki rfcs/0010-hata-ve-tanilama.md belgesinden Zee ile üretildi.

  • Durum: kabul (yaşayan standardı belgeler)
  • Tarih: 31 Ağustos 2026
  • İlgili günlük kayıtları: K-026, K-113, K-114; hata kataloğu ve kimlik bekçileri
  • Gerçekleme: compiler/src/tani.rs, compiler/src/ayristirici/kurtarma.rs, docs/hata-katalogu.md, katalog_testi.rs, tani_kimligi_testi.rs, parser_kurtarma_testi.rs

Özet

Her tanı aynı sözleşmeye uyar: kod + Türkçe açıklama + kaynak konumu + işaret + öneri + katalog bağlantısı. Tanı bir ceza değil, dersin kendisidir.

1. Tanı sözleşmesi (bağlayıcı)

zee
HATA T001

Büyüklük karşılaştırması sayılar arasında yapılır; burada Metin var.

2 | toplam 10 dan büyükse
    ^

Öneri:
Karşılaştırılan iki değerin de sayı olduğundan emin ol.

Ayrıntı için: dil hata T001

Kurallar:

  1. Kod: Ö### — S sözdizimi, A ad çözümleme, T tür, C çalışma zamanı, D doğrulama, Ç iç akış (kullanıcı görmez). Numara asla yeniden kullanılmaz.
  2. Açıklama: tek cümle, Türkçe, teknik jargonsuz; neyin OLDUĞU söylenir.
  3. Konum: 1 tabanlı satır/sütun + işaret uzunluğu; kaynak satırı basılır.
  4. Öneri: eyleme dönük — kullanıcının bir SONRAKİ adımı. Değer içeren hatalarda somut değerler gösterilir (D001: "Beklenen: 5 — bulunan: 4"; A001: tanımlı adların listesi; T028: yapının alan listesi).
  5. Katalog bağlantısı: her rapor dil hata <kod> satırıyla biter; katalog ikiliye gömülüdür, çevrimdışı çalışır.
  6. İki tüketim modu: normal derleme/çalıştırma ilk tanıda durur. denetle ve LSP, §2.1'deki sınırlı kurtarma hattıyla birden çok tanı verir.

2. Süreç bekçileri (bağlayıcı)

  • Katalog eşleme testi: kaynaktaki her tanı kodu docs/hata-katalogu.mdde belgeli olmalı ve tersi (katalog_testi.rs — CI'da). Belgelenmemiş hata gemiye binemez.
  • Makine çıktısı: dil denetle --json aynı tanıyı RFC 8259 JSON'la verir; alan adları (kod, mesaj, satir, sutun, uzunluk, oneri) kararlıdır — editör entegrasyonları buna güvenebilir.
  • Tanı metinleri regression testlerinde kod + içerik düzeyinde sabitlenir.

2.1 Çoklu tanı ve parser kurtarma (bağlayıcı)

dil denetle, JSON çıktısı ve LSP aynı çoklu-tanı görünümünü kullanır. Lexer token üretemediği lexical hatada tek tanı döner. Lexer başarılıysa parser şu güvenilir senkronizasyon noktalarında sürer:

  1. Hatalı cümlenin SatirSonu sınırı tüketilir.
  2. Cümle bir alt gövde açtıysa yalnız ona ait dengeli Girinti…Cikinti bölgesi atlanır.
  3. Sonraki aynı-girintili kardeş kendi ebeveyn bloğunda ayrıştırılır.

Kurtarma fiziksel kapsam derinliğini sonraki cümleye sızdıramaz. Kısmi AST normal parser'ın üretemeyeceği boş/imkânsız düğüm taşıyamaz ve yürütülebilir program sayılmaz. Parser, birim ve checker tanıları `(satır, sütun, kod, mesaj)` sırasıyla deterministiktir; belge başına en çok 20 tanı yayımlanır. Bu sayı daha çok hata olmadığı anlamına gelmez, editör tanı seli bütçesidir.

2.2 Sürümler arası tanı kimliği (bağlayıcı)

Yayımlanmış Ö### kodu aynı semantik olayı anlatmaya devam eder. Bir tanının ailesi veya hangi koşulda doğduğu değişiyorsa yeni kod ayrılır. Kaldırılan kod silinmez ve başka anlamda yeniden kullanılmaz; katalog ile kimlik fixture'ında ayrılmış mezar taşı olarak kalır.

compiler/tests/fixtures/tani-kimlikleri-v1.tsv her kodu aktif/ayrılmış durumu, aile uyumlu tekil semantik anahtarı ve katalogdaki kanonik “Ne oldu” özetiyle eşler. Katalog↔fixture testi kod kümesini, durumu ve özeti birebir doğrular. Yalnız editoryal özet düzeltmesi fixture'ı aynı değişiklikte açıkça günceller; tüketici davranışını değiştiren semantik fark yeni kod ister.

Dinamik mesaj ayrıntısı, öneri, konum ve işaret uzunluğu kimliğin parçası değildir. Program içinde yönetilebilir değer olan Hata.kod, derleyici tanısının Tani.kod alanından ayrı bir sözleşmedir.

3. Açık sorular

  1. Uyarı (warning) kavramı: v0'da yalnız hata var. Aday ilk uyarı: yalnız büyük/küçük harfle ayrışan adlar (A07).
  2. Çocuk modu üslubu: aynı kod için daha kısa/yumuşak metin varyantı (bölüm 16); tek kaynak-çift üslup mimarisi.

Dört soru süzgeci

Doğal ✓ · Deterministik ✓ (kod sabit, biçim sabit) · Öğrenilebilir ✓ (hatanın kendisi ders) · Savunulabilir ✓ (JSON sözleşmesi + katalog bekçisi).

K-287 isteğe bağlı araç uyarıları

ADR-145 ve spec/30, başarılı derleme üzerinde isteğe bağlı A012/S047/S048 uyarılarını ekler. Uyarı normal hata çıkışını değiştirmez; CLI JSON ayrı uyarilar, LSP severity 2 kullanır. Grammar ve desteklenen Rust facade genişlemez. Kararın kaynak/kimlik ve açık performans sınırı ilgili belgelerde korunur.

Kaynak: rfcs/0010-hata-ve-tanilama.md · Bütün belgeler