İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

ADR-053 — Compiler semantic değişiklik beyanı

Depodaki adr/053-compiler-semantic-degisiklik-beyani.md belgesinden Zee ile üretildi.

  • Durum: kabul
  • Tarih: 3 Eylül 2026
  • İlgili kayıt: K-155A, B-064

Bağlam

K-155/ADR-052'nin ilk koruğu, compiler/src commit başlığında fix, bug, duzelt benzeri kelimeler arayarak yeni regression fixture'ını zorunlu kılıyordu. Bu mekanizma fix(parser): ..., “correction” veya bütünüyle başka bir başlıkla atlanabiliyordu. Dolayısıyla provenance verisi doğru olsa da “fixture'sız bug fix geçemez” iddiası mekanizmadan daha güçlüydü.

Commit mesajı geliştirici niyetini anlatabilir; semantic güvenlik sınırı olamaz. Kapsama giren her kaynak değişikliği, başlığından bağımsız ve tekil olarak sınıflandırılmalıdır.

Karar

  1. Başlangıç commit'i 1c73298dca6bdbe27fc652daeb940b53709e1dbc sonrasındaki her compiler/src değiştiren commit, docs/compiler-degisiklik-beyanlari-v1.tsv içinde tam SHA ile tam bir kez bulunur. Commit mesajına bakılmaz.
  2. semantic-bugfix, kanıt alanında regression/v2.tsv vaka kimliği taşır; vakanın fixed_by SHA'sı beyan commit'iyle exact eşleşir.
  3. semantic-change, var olan bir spec/, rfcs/ veya adr/ Markdown kanıtına gider. Davranış değişikliği normatif bağ olmadan geçemez.
  4. maintenance, semantic davranışın değişmediğine dair en az 40 karakterlik açık gerekçe ve kanıt=- taşır. Bu bir sessiz muafiyet değil, incelenebilir beyan kaydıdır.
  5. Eksik/yinelenen beyan, bilinmeyen sınıf, kısa gerekçe, yanlış kanıt, fixture ile eşleşmeyen bugfix veya compiler/src değiştirmeyen sahipsiz beyan fail-closed reddedilir.
  6. Bir commit kendi SHA'sını önceden bilemeyeceği için akış iki atomik adımdır: önce kaynak commit'i; sonra beyan ve gerekiyorsa fixture/provenance commit'i.

Reddedilen seçenekler

  • Conventional Commit regex'ini genişletmek: bilinen yazımları yakalar ama niyet farklı kelimeyle yeniden gizlenebilir.
  • Yalnız diff büyüklüğüne/dosya adına bakmak: semantic etkiyi mekanik değişiklikten güvenilir biçimde ayıramaz.
  • Her kaynak değişikliğine regression fixture istemek: refactor, ölçüm ve iç bakım commit'leri için sahte bug geçmişi üretir.
  • Serbest muafiyet yorumu: tekillik, kapsam ve bayat kayıt denetlenemez.

Sonuçlar

  • K-155'in fazla güçlü cümlesi artık gerçek mekanizmayla eşittir: hiçbir compiler/src commit'i explicit semantic sınıf beyanı olmadan geçemez; semantic-bugfix ise exact fixture olmadan geçemez.
  • Gerçek geçici Git deposu testi, anlamsız/masum görünen commit başlığıyla da eksik beyanı reddeder; exact beyan+fixture kabulünü ve provenance yeniden yazım reddini uçtan uca kanıtlar.
  • Grammar, runtime, tanı anlamı, RFC ve normatif spec bu düzeltmede değişmez.

Kaynak: adr/053-compiler-semantic-degisiklik-beyani.md · Bütün belgeler