İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

ADR-016 — Typed HIR çekirdeği ve aşamalı runtime geçişi

Depodaki adr/016-typed-hir-cekirdegi.md belgesinden Zee ile üretildi.

  • Durum: kabul
  • Tarih: 1 Eylül 2026
  • İlgili kayıt: K-103, K-104, K-121, B-007, B-019, V1-P0-14
  • Revizyon: 2 Eylül 2026 — K-120 semantic LSP ve K-121 nihai çıkarım tüketimi eklendi

Bağlam

ADR-014 semantic kimlikleri kurdu, ADR-015 derleyici veri fazlarını ayrı tiplerde görünür yaptı. Buna rağmen BaglanmisProgram yalnız checker tarafından yerinde değiştirilmiş AST taşıyordu. Bir sonraki geçiş veya runtime, bir ifadenin kanıtlanmış türünü yeniden çıkarımlamak ve kaynak adı ile semantic kimlik arasından seçim yapmak zorunda kalabilirdi.

Karar

Başarılı checker geçişi artık AST'den ayrı bir HirProgram üretir. Her denetlenmiş ifade şu bilgileri taşır:

  • program içi kararlı HirDugumId,
  • değer üretiyorsa Deger(Tur), çağrı cümlesiyse DegerDondurmez taşıyan açık HirIfadeTuru,
  • varsa SymbolId, IslemId veya YapiId bağı.

BaglanmisProgram doğrudan Program değil, zorunlu HirProgram sahibidir. Kaynak AST; tanı, formatter/LSP ve v0 Rust API uyumluluğu için HIR içinde salt-okunur korunur. HIR ayrıca kimlikten canonical sembol adına, işlem tanımına ve yapı tanımına güvenli erişim sunar.

Checker sırasında kullanılan düğüm adresi yalnız AST düğümü ile HIR kaydını aynı süreç içinde eşleyen private locator'dır; semantic identity veya public API değildir. AST, checker sonrasında kutulu HIR sahipliğine taşınır ve bağlı program klonlanamaz; böylece locator HIR ömrü boyunca yer değiştirmez.

Aşamalı geçiş

K-103 HIR üretimini ve faz sahipliğini kurdu. K-104 bağlı runtime ile dene hattını CalistirmaProgrami::Hir koluna geçirdi: değişken, işlem ve yapı seçimleri HirBagi üzerinden yapılır; kaynak adı HIR kolunda yedek çözüm değildir. Raw Program runtime'ı v0 embedding uyumluluğu olarak ad-temelli kalır. Böylece B-019 ve V1-P0-14 kapanmıştır.

Eşzamanlı görev ifadeleri klonlanmaz; özgün HIR düğümünü ödünç alır. Bu, private AST locator'ının scheduler içinde de aynı semantic kayda gitmesini sağlar.

K-108/ADR-020 her semantic düğümde zorunlu source span'i sonradan kurdu. Kesin token konumu bulunan ifadeler tam aralık, diğer mevcut AST ifadeleri sahte sütun yerine kaynak satırı zarfı taşır. Span eksikliği HIR'ın tür ve bağ gerçeğini AST'ye geri itmek için gerekçe değildir.

K-126/ADR-030 bu geçişi tamamladı: başarılı parser çıktısındaki her yaprak ve bileşik AST ifadesi ayrı kesin kaynak zarfı taşır; HIR aralığı bu değeri birebir devralır. Başarılı parser→checker hattındaki ifade kayıtları artık satır zarfına düşmez; AST dışı uyumluluk/tanım kayıtları için HIR'ın kaba varyantı korunur.

K-112/ADR-023 her canlı AST ifadesi ile HIR kaydının birebirliğini ve semantic bağın canonical tablolarla uyumunu debug/test faz çıkışında yürütülebilir değişmez yaptı. Özellik→alan dönüşümünde klonlanan alt düğümün bıraktığı yetim HIR kaydı bu kapıyla bulunup taşıma temelli dönüşümle düzeltildi.

K-120'de HIR ilk kez runtime dışındaki production tüketiciye bağlandı. HirProgram; sembol tanımı/yazımı/okumasını SymbolId, işlem çağrılarını IslemId, yapı kurulumlarını YapiId ile kaynak sırasına açar. LSP tanıma git ve rename bu dizinleri kullanır; kaynak metni yalnız kimliği seçtikten sonra LSP aralığı ve morfolojik yüzey üretmek için okur. HIR aralığı henüz dosya kimliği taşımadığından dış tanım, açık belgede tam yerel başlık olarak doğrulanamazsa definition/rename fail-closed durur.

K-121'de yerel işlem imzası keşfi, HIR üretmeyen kopya-AST geçişine ayrıldı. Bütün erişilebilir çağrı kısıtları nihai imzada birleştikten sonra asıl checker gövdeyi yeniden doğrular; HirOlusturmaBilgisi yalnız bu geçişten çıkar. Geçici ilk çağrı sonucu veya kaynak sırası kalıcı HIR türüne sızamaz.

Değişmezler

  1. Başarılı checker bilgisi olmadan HirProgram kurulamaz.
  2. Her kaydedilmiş ifade açık HirDugumId ve Tur taşır.
  3. Değişken/çağrı/yapı ifadelerinin HIR bağı çıplak kaynak adı değildir.
  4. BaglanmisProgram, HIR sahipliğini atlayıp yalnız AST taşıyamaz.
  5. Eski Program adaptörü ancak HIR üretildikten sonra faz bilgisini siler.
  6. Standart kaynak çalıştırma ve test hattı CalistirmaProgrami::Hir kullanır.
  7. Her HIR ifade kaydı zorunlu HirKaynakAraligi taşır.
  8. HIR tablosunda canlı AST ifadesine karşılık gelmeyen kayıt bulunamaz.
  9. LSP semantic hedefi yalnız başarılı BaglanmisProgram HIR'ından seçilir; başarısız derlemede parser-metni fallback'i yoktur.
  10. Dosya kökeni kanıtlanamayan içe alınmış tanım, açık belgenin satırıyla sayısal olarak çakışsa bile yerel tanım kabul edilmez.
  11. Yerel işlem çıkarımının keşif geçişi HIR üretmez; HIR türleri bütün çağrı kısıtları birleştirildikten sonraki nihai checker sonucudur.
  12. Parser kökenli her HIR ifade aralığı karşılık gelen AST ifadesinin kesin aralığıyla birebir aynıdır.

Sonuçlar

  • Checker tür sonucu artık geçici dönüş değeri olmaktan çıkıp sonraki fazın kalıcı girdisidir.
  • Semantic bağlar AST alanlarında uyumluluk için dursa da tek gelecek yönü HIR'dır.
  • HIR ve LSP davranış testleri tür/bağ kayıtlarını, sembol tanım/yazım aralıklarını, zorunlu faz sahipliğini ve production tüketicilerin kaynak adına geri düşmemesini korur.
  • K-121'in sıra-bağımsız yerel çıkarım semantiği spec/04 ve spec/10'da normatifleşmiştir; HIR bunun yalnız nihai sonucunu taşır.

Kaynak: adr/016-typed-hir-cekirdegi.md · Bütün belgeler