- Durum: kabul
- Tarih: 31 Ağustos 2026
- Revizyon: 2 Eylül 2026 — K-116/ADR-027 ile tohum, rastgelelik ve sanal saat
zee-io-1profiline bağlandı
Bağlam
Semantiği hızla doğrulamak için ilk yürütme modeli (master plan bölüm 11: "önce interpreter ile semantiği doğrula, native backend'i erteleme" — risk kaydındaki uyarı).
Karar
Ağaç-yürüyen yorumlayıcı, tek belirleyici mimari eklentiyle: GirdiCikti soyutlaması — ekran, klavye, rastgelelik, saat, dosya sistemi ve komut satırı argümanlarının TAMAMI tek trait arkasında.
Gerekçe
- Bytecode/VM, semantik henüz akışkanken erken optimizasyondu; ağaç yürüyüşü golden korpusu günler değil saatler içinde çalışır hale getirdi.
- IO soyutlaması determinizm ilkesini test altyapısına taşıdı: 63 testin hepsi sabit zaman (31 Ağu 2026 14:30), kuyruklu "rastgele", sahte dosya sistemiyle koşuyor;
dil denekullanıcı testlerini de hermetik koşuyor. - "Programı bitir" gibi akış istisnaları iç nöbetçi tanıyla (Ç000) çözüldü — Akis enum'unu şişirmeden.
Sonuçlar
- Performans hedefi yok (bölüm 22: önce doğruluk); benchmark bütçeleri bytecode/native geçişinde (ADR-005) tanımlanacak.
- Yorumlayıcı, gelecekteki backend'ler için referans semantik kaynağıdır: differential test (bölüm 21) yorumlayıcıya karşı koşacak.
- IO soyutlamasının tohum, saat ve hermetik adaptör gözlemleri RFC-0023/ spec-22'de
zee-io-1adıyla sürümlüdür; kırıcı değişiklik yeni profil ister. - İşlem çağrısında gövde klonlanmıyor; derin özyineleme Rust yığınını kullanırdı — v0'da özyineleme zaten yasak (T016), kaldırılırken yığın derinliği sınırı eklenecek.
Kaynak: adr/003-ilk-yurutme-modeli.md · Bütün belgeler