İçeriğe geç
zeev1.0.0-rc.1

ADR-003 — İlk yürütme modeli: ağaç-yürüyen yorumlayıcı + IO soyutlaması

Depodaki adr/003-ilk-yurutme-modeli.md belgesinden Zee ile üretildi.

  • Durum: kabul
  • Tarih: 31 Ağustos 2026
  • Revizyon: 2 Eylül 2026 — K-116/ADR-027 ile tohum, rastgelelik ve sanal saat zee-io-1 profiline bağlandı

Bağlam

Semantiği hızla doğrulamak için ilk yürütme modeli (master plan bölüm 11: "önce interpreter ile semantiği doğrula, native backend'i erteleme" — risk kaydındaki uyarı).

Karar

Ağaç-yürüyen yorumlayıcı, tek belirleyici mimari eklentiyle: GirdiCikti soyutlaması — ekran, klavye, rastgelelik, saat, dosya sistemi ve komut satırı argümanlarının TAMAMI tek trait arkasında.

Gerekçe

  • Bytecode/VM, semantik henüz akışkanken erken optimizasyondu; ağaç yürüyüşü golden korpusu günler değil saatler içinde çalışır hale getirdi.
  • IO soyutlaması determinizm ilkesini test altyapısına taşıdı: 63 testin hepsi sabit zaman (31 Ağu 2026 14:30), kuyruklu "rastgele", sahte dosya sistemiyle koşuyor; dil dene kullanıcı testlerini de hermetik koşuyor.
  • "Programı bitir" gibi akış istisnaları iç nöbetçi tanıyla (Ç000) çözüldü — Akis enum'unu şişirmeden.

Sonuçlar

  • Performans hedefi yok (bölüm 22: önce doğruluk); benchmark bütçeleri bytecode/native geçişinde (ADR-005) tanımlanacak.
  • Yorumlayıcı, gelecekteki backend'ler için referans semantik kaynağıdır: differential test (bölüm 21) yorumlayıcıya karşı koşacak.
  • IO soyutlamasının tohum, saat ve hermetik adaptör gözlemleri RFC-0023/ spec-22'de zee-io-1 adıyla sürümlüdür; kırıcı değişiklik yeni profil ister.
  • İşlem çağrısında gövde klonlanmıyor; derin özyineleme Rust yığınını kullanırdı — v0'da özyineleme zaten yasak (T016), kaldırılırken yığın derinliği sınırı eklenecek.

Kaynak: adr/003-ilk-yurutme-modeli.md · Bütün belgeler